Hilabeteko artxiboa:

Egunero zientzia eta teknologia dugu hizpide Zientzia Kaiera blogean. Ikerketak, pil-pilean dauden gaiak, argitalpenak, zientziaren historiaren pasarteak, zientzialariak eta beste hainbat dira protagonistak. Horrez gain, egon badaude inguruan tentuz erreparatzea merezi duten zientziaren historiako bestelako protagonistak. Euskal Herriko Unibertsitateko Zientzia eta Teknologia Fakultateko blogak ibilbide luzea du lan honetan. Urteak daramatza zientziarekin lotuta dauden hamaika datu, kontu eta istorio zabaltzen. […]

Maria José Moreno Esan ohi da galdu arte inork ez dakiela galdutakoak zenbat balio zuen. Hala gertatzen da batez ere bi egoera jakin batzuetan: maite dugun norbait galtzen dugunean eta gaixotzen garenean. Izan ere, osasuna oso garrantzitsua da, eta beste guztien aurretik doa “osasuna, dirua eta maitasuna” zerrenda ezagun horretan. Ez da harritzekoa herri-hurrenkera hori, zeren eta alferrik izango ditugu […]

Amaia Portugal Baliabide gutxirekin bizi diren haurren garuna, oro har, batez bestekoa baino motelago garatzen da. Batez ere, ikasketa eta heziketa prozesuekin lotura zuzena duten burmuineko ataletan. Hala ondorioztatu dute AEBtako ikerketa batean, 389 lagunen buruko erresonantziak aztertu eta gero. Oro har, pobrezia jasaten duten haurrek errendimendu akademiko eskasagoa izan ohi dute. Estatistikek eta gaiaren inguruan egindako ikerketa askok frogatzen […]

Estibaliz Apiñaniz, Arantza Mendioroz, Alberto Oleaga eta Agustin Salazar Azken urteetan teknika fototermikoek garapen handia izan dute, propietate termikoak eta optikoak eta materialen barne-egitura aztertzeko teknikak bakunak direlako. Teknika fototermikoak gainera, bereziki sentikorrak dira gainazaletik gertu dauden akatsa txikiak detektatzeko; ezaugarri horrek beste teknika ez-suntsitzaileetatik bereizten ditu. Baditu ere beste ezaugarri batzuk, hala nola, propietate termikoetan aldaketa txikiak detektatzeko sentikortasuna […]

Ariketa fisikoa egitea osasungarria dela esaten digute behin eta berriro. Fisikoa bakarrik ez, buruari eragitea ere onuragarria da. Nagiak atera eta udako oporretan egiteko astelehenero ariketa matematiko bat izango duzu Zientzia Kaieran. Guztira sei ariketa izango dira. Gogoan izan ahalegina bera –bidea bilatzea– badela ariketa. Horrez gain tontorra (emaitza) lortzen baduzu, poz handiagoa. Ahalegina egin eta emaitza gurekin partekatzera gonbidatzen […]

Diabetes mellitus gaixotasun kroniko bat da, eta odolean azukre maila (glukosa) altua izatearen ondorioz sortzen da. Bada, gutxi gorabehera, helduen heriotzen % 8,4 eragiten ditu mundu osoan. Diabetesa dutenek glukosa asko izaten dute odolean, pankreak ezin duelako intsulina nahikoa sortu (intsulina odoleko azukrea kontrolatzen duen hormona bat da). Gaur egun, diabetesaren aurkako tratamendu nagusia egunero intsulina injektatzea da. Kontrolatzen zailak […]

Asteon Interneten jorratu diren zientzia-gaien laburpena. Begirada bat emango diogu? Estatistika eta parekidetasuna Duela hiru hamarkada Wall Street Journal egunkarian azaldu zen beirazko sabaia kontzeptua lehen aldiz. Emakumeek beren garapen profesionalean topatzen duten oztopo ikusezinari egiten dio erreferentzia sabaiak. Honek ardurako postuetara heltzen diren emakumeen kopurua gutxitzen du. Eva Ferreira UPV/EHUko ikertzailea eta estatistika-irakasleak emakumeek ardura postuetara heltzeko dituzten oztopoak […]

Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dira. Hona hemen asteon plazaratu diren artikuluen laburpena. Biziraupena eta ugalketa dira eboluzioaren bi oinarri nagusiak. Edota, gure eguneroko beharrei erreparatuz gero, sexua eta goserik ez izatea. Baina, azken finean, hau guztia matematika da. Pablo Rodríguez Sánchezek diosku: The math of sex and hunger. A short history of population dynamics. Espezieen eboluzioaren oinarrizko […]

Zientzialari 34 – Miren Onaindia from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo. Posible al da babestutako erreserba batean garapen iraunkorra lortzea? Nola? Badago adibide arrakastatsurik? Zalantza hauek argitu dizkigu Miren Onaindiak, Garapen Iraunkorra eta Ingurumen hezkuntzarako Unesco Katedraren zuzendaria UPV/EHUn. ‘Zientzialari‘ izeneko atal honen bitartez zientziaren oinarrizko kontzeptuak azaldu nahi ditugu euskal ikertzaileen laguntzarekin.

Ana Ribera Zientzien eta letren artean, inola ere onuragarria ez den amildegi bat ikusi izan du beti gizarteak. Tamalgarria da zinez, banaketa hori, literatura, historia edo arteaz dakitenen eta fisika, kimika edo matematikaz dakitenen artean dagoena alegia. Amildegia ez da berria, ezaguna baita 1959an Charles Percy Snowek Cambridgen hitzaldi ospetsu hori eman zuenetik gutxienez. Snowek ondo nabaritzen zuen bi taldeen […]