Argitalpenak Archives - Zientzia Kaiera

Artikulu honek arazoaren dimentsioa eta ekonomia zirkularrean oinarritutako irtenbide baten urgentzia aztertzen ditu. Gaur egun, plastikoen % 30 baino ez da birziklatzen (birziklatze mekanikoaren bitartez), eta ia erdia erraustu egiten da, berotegi-efektuko gasak sortuz. Gainerako hondakin plastikoak kontrolik gabe metatzen […]

Fenolak sendagaietan, tindagaietan eta produktu natural askoren egituran aurkitu ditzakegu, hala nola tirosina izeneko aminoazidoan, estrogenoetan eta amoxizilina antibiotikoan. Hori dela eta, kimika organikoaren esparruan, fenol deribatuen konplexutasun molekularra handitzeko metodologia sintetiko berriak garatzea gaur egungo erronka handia da. Argitaratutako […]

Molekulekin inprimatutako polimeroak (MIP, molecularly imprinted polymers) konposatu kimiko, makromolekula edo mikroorganismo batekiko memoria gordetzen duten polimeroak dira. MIPak, oro har, hartzaile artifizialak bezala ezagutzen dira, askotan jatorri naturala duten hartzaileek baino selektibitate eta afinitate handiagoak izanik. Antigorputz naturalekin alderatuz […]

Egoera honi aurre egiteko, kontsumo energetiko arduratsua sustatzeaz gain, teknologia berrien garapen jasangarria nahitaezkoa da argiztapen eraginkorragoa sustatzeko. Ildo honetatik abiatuz, egoera solidoko argiteria alternatiba aproposa izan daiteke ohiko lanparen (deskarga-, goritasun-, eta fluoreszentzia-lanparak) eraginkortasuna eta iraunkortasuna hobetzeko. Egoera solidoko […]

Candida generoko onddoak normalean gure gorputzeko azaleko eta mukosetako gainazaletan egon daitezke, sintomarik sortu gabe, horri kolonizazio deritzo. Baina egoera jakin batzuetan, sistema immunologikoa ahuldu denean edo prozedura mediko inbaditzaileen ondoren, onddo horiek gorputzeko barneko ehunetara iritsi daitezke eta infekzio […]

2009an frogatu zen heste-zelula ama bakar batetik (LGR5+) heste-organoideak sor daitezkeela, eta ordutik, hainbat zelula ama ezberdinetatik garatu dira: heste-ehunean dauden zelula ametatik, zelula ama enbrionarioetatik edo induzitutako zelula ama pluripotenteetatik. Organoide hauek ahalmen handia dute gaixotasunak modelatzeko eta immunitate-sistemaren […]

Hantura gaixotasun kronikoen aurreko erantzun fisiologikoa da eta prozesu horretan parte hartzen duten molekulak goiz detektatzeak gaixotasun horien diagnostiko goiztiarra egitea ahalbideko luke. Honetarako gehien erabili den metodoa odol-analisia da. Hala ere, listu-laginak biltzeko teknika erraza, arina, segurua, ez-inbaditzailea eta […]

Eskola-jazarpena ikasle batek behin eta berriz eta denboran zehar beste ikasle baten edo batzuen ekintza negatiboak jasaten dituenean edo horretarako arriskua duenean gertatzen da. Hala, hiru ezaugarri nagusi ditu bullyingak: lehenik, nahita eragindakoa da; bigarrenik, denboran zehar iraunkorra da, eta […]

Hori kontuan hartuta, inhibizio latentearen adierazpenean agertu daitezkeen ezberdintasun indibidualak arretarekin lotutako ezaugarri jakin batzuen markatzaile gisa interpreta daitezke. Hau dela eta, inhibizio latentearen urritasuna azaltzen duten pertsonen arreta funtzionamendua asko ikertu izan da, garrantzirik gabeko informazioa iragazteko zailtasuna bezalako […]

Bi gaitzek elkarrenganako eragina dutela aztertu da zenbait ikerketatan. Dementziaren eta entzumen-galeraren arteko lotura, lehen aldiz, 80ko hamarkadan proposatu zuten Uhlmann eta lankideek, Alzheimerra zuten pazienteekin egindako ikerketa batean. Ikerketa horren arabera, Alzheimerdun pazienteek entzumen-galera izateko prebalentzia bikoitza zuten kontrolekin […]

Hurrengo ekitaldiak

“Zientzia merkatuan” erakusketa Tolosan

Zientzia ere badago astero merkatuan aurkitzen ditugun produktu askoren artean. Ezagutza hori herritarrengana hurbiltzeko, Tolosako Triangulo plazak, urriaren 5etik 19ra, “Zientzia azokan” erakusketa ibiltaria hartuko du. Zazpi infografiek osatzen dute erakusketa, euskaraz eta gaztelaniaz daude eginda eta formatu handikoak dira. Gure merkatuetan ohikoak diren produktuen atzean dagoen zientzia erakustea dute…

2026ko urriaren 5a — 2026ko urriaren 19a

Triangulo plaza

Tolosa.

Estres termikoa. Zergatik ez gaitu beroak denok berdin itotzen?

Euskadik bere historiako udarik beroenetako bat utzi berri du atzean, 1970etik jasotako tenperaturarik altuenekin. Eszenatoki horrek berriro jarri du mahai gainean zein punturaino izan daitezkeen muturreko bero-gertakari horiek gero eta ohikoagoak eta zergatik ez diguten denoi berdin eragiten. Zergatik ez digu kalte bera egiten 34 graduko tenperaturak Bilbon eta Dhakan…

2026ko urriaren 21a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.