Mehrnoosh Arrar Ikerketa Zientifiko eta Teknikoen Kontseilu Nazionaleko (CONICET) ikertzailea da Buenos Airesko Unibertsitateko Kalkulu Institutuan. Kimikan doktoregoa lortu zuen (Kaliforniako Unibertsitatea, San Diego), eta modelatze molekularraren eta tresna konputazionalen bidez kimika eta biofisikaren arloko fenomenoak aztertzen ditu; esaterako, entzima […]
Duela gutxi irabazi duen saria 1998an sortu zen; planetako bost eskualdetako emakumezko zientzialari nabarmenak aitortzen ditu urtero, eta pasa den urteko ekainaren 12an banatu zen UNESCOren Parisko egoitzan. Fisika eta musika, bere bi pasio handiak Teresa 1959ko irailaren 21ean jaio […]
Historikoki, odontologiako diagnostiko zuzena egiteko, miaketa kliniko egoki batean lortutako aurkikuntzak eta irudi-probak (X izpiak, batez ere) ebaluatu behar izan dira, betiere testuinguru kliniko espezifiko baten barruan eta anamnesian jasotako historia klinikoa kontuan hartuta. Hala ere, azken urteotan, ikusmin handia […]
Kolore batzuk gurekin daude bizitzan zehar. Jadanik existitzen ez den lorategi baten berdea, superheroi haren jantziaren gorria, edo ahaztu nahiko genukeen zerbaiten urdin iluna. Lotura horiek ikastea ez zen aukera izan: besterik gabe, gure bizitzan zehar gertatu ziren. Eta kolore […]
Oxido zeramikoak (SiO₂, Al₂O₃, MgO…) Lurreko eta unibertsoko material solido ugarienak dira. Hori dela eta, gure planetaren formaziotik, eta agian lehenagotik, gertatzen diren prozesu natural guztietan funtsezko garrantzia duten molekulak dira horiek. Guztien artean garrantzi berezia du bi oxidok elkar […]
Berdin dio zenbateko ahalegina egiten duzun kutxa bat husten. Zero puntuko energia geratzen da. Bideoa: DVDP / Quanta Magazine Demagun kutxa bat hustu nahi duzula. Benetan hustu, osorik. Ikus daitekeen edukia kentzen duzu, gas guztiak ateratzen dituzu (zientzia fikziozko teknologiaren […]
Claudia Zendejas-Morales fisikaria eta konputazioko ingeniaria da. Purdue Universityk eskaintzen dituen Teknologia Kuantikoetako bi MicroMaster egin ditu eta garatzaile egiaztatua da Qiskiten eta Qiskit Advocaten. Bere lana eta partaidetza komunitarioa nazioartean aitortu dira, UNESCOren Quantum 100ean hautatua izan delako, International […]
María José Martínez-Pérez CSICeko zientzialari titularra da Aragoiko Nanozientzia eta Materialen Institutuan (INMA, ikergune mistoa CSIC-Zaragozako Unibertsitatea), non kitzikapen magnetikoak –spin uhinak edo magnoiak – konputazio eta sentsorika bezalako teknologia kuantiko hasiberrietan txertatzea ardatz duen talde esperimentaleko buru den. Helburua […]
Demagun mendi bat eskalatzen ari zarela Himalayan. Behera begiratzen baduzu, urrun, baso hostotsuak ikusten dituzu; aldiz, gora begiratzen baduzu, gero eta elur eta glaziar gehiago ikusten dituzu. Zenbat eta gorago, orduan eta gehiago nabaritzen duzu tenperatura nola jaisten den. Noizbait […]
Zergatik jotzen du beti iparraldera iparrorratz batek? Galdera sinplea dirudi, baina erantzunak planeta osoa hartzen du barne. Iparrorratzaren barruan iman txiki bat dago, ardatz baten gainean aske biratzen dena, eta Lurraren eremu magnetikoarekin lerrokatzen dena. Horregatik seinalatzen du beti norabide […]