Iruzurrak saihesteko, edo iruzurra jasateko arriskua murrizteko, metodoak bilatzen dira ardoari data jartzeko. Horretarako metodoetako bat zesio-137 izeneko isotopo erradiaktiboan oinarritzen da. Isotopo hori Margaret Melhasek aurkitu zuen 1940an, kimikako ikasle zela. Honela funtzionatzen du: Hiroshimako eta Nagasakiko bonba nuklearren […]
Meteoritoak ikertzea oso garrantzitsua da planeta-zientzietan, haien jatorrizko gorputz zerutarren konposizio geokimikoari buruzko informazioa eman baitezakete, besteak beste. Euskal Herriko Unibertsitateko IBeA taldeak NASArekin elkarlanean dihardu 2014tik, Johnson Space Center (JSC) zentroarekin egindako hitzarmen bati esker. “Meteoritoak uzten dizkigute hainbat […]
Oxido zeramikoak (SiO₂, Al₂O₃, MgO…) Lurreko eta unibertsoko material solido ugarienak dira. Hori dela eta, gure planetaren formaziotik, eta agian lehenagotik, gertatzen diren prozesu natural guztietan funtsezko garrantzia duten molekulak dira horiek. Guztien artean garrantzi berezia du bi oxidok elkar […]
Erauzketa-teknologiei esker, elikagai-azpiproduktu desberdinetatik konposatu bioaktibo baliotsuak, hala nola polifenolak, pektinak, edo zuntza, berreskuratzen saiatzen ari dira elikagai funtzionalak eta nutrazeutikoak garatzeko. Konposatu horietako askok elikagaien propietate nutrizionalak, ezaugarri sentsorialak edo teknologikoak hobetzen lagundu dezakete, eta, ondorioz, kalitate handiagoko elikagaiak […]
Azken hamarkadetan, sodio-ioiko bateriek interes handia piztu dute; izan ere, lurrazaleko sodioa oso ugaria da, kostu txikia du eta eskuratzeko erraza da. Beraz, sodio-ioiko bateriak aukera merkeagoa dira litio-ioiko bateriak baino, eta mendekotasun txikiagoa dute erreserba mineralekiko (litio-ioiko bateriak asko […]
María González Alriols ingurumen ingeniaritzan doktorea da, irakaslea Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurumena sailean, eta “BioRP, Biofindegi Prozesuak” ikerketa taldeko ikertzailea. Bere ikerketak ardatz dauka lignozelulosazko biomasa bereizteko, zatitzeko eta eraldatzeko prozesuen azterketa, eta horren bidez material […]
Maibelin Rosales ingeniari kimikoa da eta ingurumen- eta energia-aplikazioetarako nanomaterialetan zientzialari aditua. Txileko Unibertsitatean Materialen Zientzian doktoratu zen, eta kutsatutako urak tratatzeko eta hidrogeno berdea ekoizteko funtzio anitzeko nanomaterialak diseinatzea da haren ikerketaren ardatza. Ikertzailea da BCMaterials zentroan, bai eta […]
Frijitzearen azalpena eta deskribapena Frijitze tradizionala elikagaiak 150–190 °C arteko tenperaturan dagoen oliotan murgiltzean datza. Prozesu horretan, zenbait erreakzio kimiko eta fenomeno fisiko gertatzen dira aldi berean, zeinek elikagaiaren egituran zein konposizioan aldaketa desiragarriak zein desiragaitzak eragiten baitituzte. Jakiaren gainazalean […]
Anna Laromaine Sagué kimikan doktorea da Bartzelonako Universitat Autònoman eta nazioarteko esperientzia zientifiko zabala du. 2011z geroztik Institut de Ciència de Materials de Barcelona (ICMAB-CSIC) erakundean ari da lanean ikertzaile gisa, nanopartikulen eta nanokonposatuen taldean. Diziplinarteko lana egiten du eta […]
Begirada altxatu eta zerura so egitean, badirudi kolore urdina betidanik egon dela gurekin. Baina zientziaren ikuspegitik, urdina ez da soilik “zeruaren kolorea”: espektro elektromagnetikoaren barruan kokatzen den uhin-luzera zehatz bati dagokio. Guk urdin gisa hautematen duguna argi ikusgaiaren zati txiki […]