Ozeano Atlantikoko korronte-sistema nagusiak (AMOC, ingelesezko sigletan) tropikoetatik iparralderantz ur epelak daramatzan ubide garraiatzaile erraldoi baten gisa funtzionatzen du. Egitura hidrogeologiko hori funtsezkoa da planetaren egonkortasun klimatikoari eusteko. Hain zuzen ere, Europako klima epel eta leuna mantentzen duen «erradiadore» gisa […]
Azken hamarkadetan animalia bat erraztasun handiz zabaltzen ari da Europan zehar, eta bereziki Balkanetan zuen jatorrizko abiapuntutik kontinentean lurralde berriak eskuratzen ari da. Duela hainbat hamarkadara arte, Eurasia hegoaldeko zerrenda zabal batean zabalduta zegoen, Thailandiatik Balkanetaraino, baina gainerako Europan falta […]
Himalaia «Asiako ur-dorre» gisa ezagutzen da mundu osoan. Izan ere, mendikate erraldoiak kontinenteko 6 herrialdetako ibai-sistemak elikatzen ditu, eta ia 2.000 milioi pertsona bizi dira horien mende. Haitz eta izotzezko koloso horiek, ordea, aurrekaririk gabeko krisiari egin behar diote aurre […]
Louisa Aldrich-Blake 1865eko abuztuaren 15ean jaio zen Chingforden, Essex (Erresuma Batua). Bere familiak ikasketak egitera bultzatu zuen, eta hori ez zen ohikoa garai hartako emakumeen artean. Ikasketak Cheltenham Ladies’ Colleg ikastegian hasi zituen. Gaztetatik gizartearentzat benetan baliagarria izango zen zerbaitetan […]
Eklipseek harremana dute ilargiaren faseekin Bai. Eklipseak soilik Ilargiaren fase berrian eta betean gertatzen dira; hain zuzen ere, eguzki-eklipseak ilberrian eta ilargi-eklipseak ilbetean. Hori ulertzeko, Eguzkiaren, Lurraren eta Ilargiaren kokapenari erreparatu behar zaio. Adi. Nola da posible Lurretik ikusi ezin […]
Hein handi batean ikusmenean eta entzumenean oinarritutako bizidunak gara gizakiak, baina zalantzarik ez dago usaimena funtsezko zentzumena dela ere. Halere, bitxia bada ere, gehiago dakigu orain arte, adibidez, dastamenaren inguruan. Duela hamarkada asko ezagutzen da mingainean dauden dastamen papiletan berezko […]
Eta zientziari eginiko ekarpenez gain, Women in Logic (WiL) kolektiboaren zuzendaritza batzordeko kide aktiboa eta kolektiboaren sustatzaileetako bat ere bada. Kolektibo horretan gai logikoak lantzen dituzten emakumeak biltzen dira, konputazioaren zientzietatik filosofiara. Foroak adar horretako emakumezkoen lorpenak ikusarazten ditu, eta […]
Harrapari handiek funtsezko eginkizuna dute Lurreko ekosistemetan, beste espezie batzuen populazioak erregulatzen baitituzte eta biodibertsitatearen egitura moldatzen baitute. Elikadura-katearen gailurrean dauden animaliei apex harrapariak edo superharrapariak deitzen zaie; gaur egun, ozeanoetan tiburoia eta orka dira animalia horiek. Izan ere, itsasoan […]
Inork ez du zalantzan jartzen intsektuek ekosistementzat duten balioa, baina izaki txiki horien eta nekazaritzaren arteko harremana historian zehar askotan gatazkatsua izan da, batez ere laboreentzako izurrite bilakatzen direnean. Baina, modu berean, gero eta gehiago ezagutzen da bi aldagai horien […]
Hala ere, bere karrera zientifikoaren hasieran eta denbora luzez, Uchegbuk ez zuen sentitu arraza diskriminazioa berak zeresanik edo zereginik zuen arazoa zenik. Kontziente zen, halabeharrez, beti edo ia beti berea zela lan egiten zuen areto eta laborategietako aurpegi beltz bakarra […]