teknologia Archives - Zientzia Kaiera

Deskarbonizazioan aurrera egiteko, gizarteko prozesu asko elektrifikatzeko asmoa dago. Baina eguzkitik eta haizetik jasotzen dugun energia berriztagarriaren ekoizpena aldizkakoa izan ohi da. Argindarra eraginkorki biltegiratzea oso problematikoa denez, hidrogenoak argindar hori biltegiratzeko aukera ezin hobea eskaintzen du. Gainera, hidrogenoaren erabileran […]

Demagun bi tresna-saltzaile dituen herri batean gaudela. Bezeroek tresna merkeena nahi dute, eta, hortaz, merkatariak prezio baxuena ezartzeko lehiatzen dira. Hala ere, irabazi eskasak ikusita, gauez kez betetako taberna batean topo egitea erabakitzen dute, plan sekretu berri bat abian jartzeko: […]

Artearen historian sarritan faltsutu dira Vincent Van Goghen lanak, merkatuan prezio oso altua duten artelanak direlako. Bere bizitzan, Van Goghek ez zuen ia margolanik saldu – Mahasti gorria da ezagutzen den salmenta formal bakarra-, eta margolanetako asko Theo anaiari eman […]

Europako altzairugintza une erabakigarrian dago, merkatu-baldintza gogorrek eta klima-aldaketa arintzeko konpromisoek estututa. Siderurgiaren sektoreak erronka historikoa du aurrean: berotegi-efektuko gasen isuriak nabarmen murriztea, propietate altuko altzairuen ekoizpena eta lehiakortasuna bermatuz. Klima-aldaketaren aurkako borroka ezinbestekoa bihurtu den honetan, berrikuntza industriala izango […]

Hala ere, erabilera horiek berriak izanik, gaur egungo baterien kudeaketa-sistemek (BMS) antsietate soziala eragiten duten muga asko dituzte; adibidez, baterien degradazio- eta segurtasun-egoerak balioesteko, edota lortutako informazioa sistematik kanpo eskuragarri egiteko. Gipuzkoa Next 2025 proiektuko testuinguruan, SoS-BAT proiektuak bateria-sistemen erabilera […]

Esne-gazura gazta egiteko prozesuan sortzen den albo-hondakin bat da, eta mundu mailan gutxi gorabehera urtero 180-190 milioi tona ekoizten dira. Proteina honi bigarren bizitza bat ematea lortu da hainbat arlotan; adibidez, jakietan gehigarri moduan erabil daiteke edota ongarri moduan ere […]

Egoera honi aurre egiteko, kontsumo energetiko arduratsua sustatzeaz gain, teknologia berrien garapen jasangarria nahitaezkoa da argiztapen eraginkorragoa sustatzeko. Ildo honetatik abiatuz, egoera solidoko argiteria alternatiba aproposa izan daiteke ohiko lanparen (deskarga-, goritasun-, eta fluoreszentzia-lanparak) eraginkortasuna eta iraunkortasuna hobetzeko. Egoera solidoko […]

Arina, sendoa, malgua, elektrizitatearen eroale bikaina eta, gainera, karbonoz osatua. Ezaugarri horiek guztiak material bakar batean biltzen dira: grafenoan. 2004an isolatu zen lehen aldiz, eta ordutik materialen zientziaren aurkikuntzarik garrantzitsuenetako bat bihurtu da, etorkizuneko teknologia askoren oinarri izan daitekeelako. Grafenoa […]

Adimen artifiziala aspaldidanik izan da zientzia-fikzioan behin eta berriro jorratu den gai bat, baina azken urteotan errealitate bihurtzen hasi da. Bereziki, adimen artifizial sortzailearen garapenak jauzi teknologiko ikusgarria ekarri du, testuak, irudiak, musika eta beste hainbat eduki sortzeko gai diren […]

Txatbot honen erantzunak ahalik eta errealistenak izatea nahi izan da, eta horretarako hainbat baliabide bildu eta sortu dira. Lehenik eta behin, medikuek egindako galderak eta pazienteen txosten klinikoetatik jasotako erantzunak bildu dira, hurrengo datu-bildumak sortzeko oinarri gisa hartu direnak. Izan […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.

Mikrobiota orekan: hobeto elikatzeko zientzia

Gure heesteetan bilioika mikroorganismo bizi dira, pertsona bakoitzaren ekosistema berezi bat osatuz: mikrobiota. Mikroorganismo horiek gure gorputzak digeritu ezin duen zuntza deskonposatzen laguntzen dute, immunitate-sistema entrenatzen dute eta garunarekin komunikatzen dira. Ariketa fisikoa egiteak eta elikadura askotarikoa eta osasungarria izateak ekosistema hori zaintzen laguntzen dute. Hala ere, zenbait faktorek, hala…

2026ko abenduaren 1a

Iurretako Herri Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4., Iurreta

Zuhaitz-landaketak eta biodibertsitatea: kudeaketa iraunkorragoen bila

Euskadiko 2025eko Baso Maparen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) azalaren % 55 inguru zuhaitzez estalita dago. Baso-azalera horren erdia baso naturalek hartzen dute, eta beste erdia zuhaitz-landaketek. Azken horien artean, radiata edo insignis pinu-landaketak nabarmentzen dira, zuhaitzez estalitako azalaren % 25 inguru hartzen baitute, eta baita eukalipto-landaketak ere, ia azaleraren…

2026ko abenduaren 2a

Bidebarrietako Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4, Bilbo