Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Flamenkoen 20.000 bikote inguruk izan dituzte negu bereziki euritsu honen onurak eta Fuente de Piedra urmaelean ari dira ugaltzen, lerro hauek idazten ari naizen tokitik berrogeita hamar kilometro ingurura. Urmael gazi honetan ornogabe txiki ugari dago, baita zianobakterioak eta flamenkoek […]

Planteamendu hori da, hain zuzen ere, baina xehetasun sinpleagoekin kontatuta, Teseoren paradoxa. Mendebaldeko filosofiaren dilema klasiko horrek zerikusia du zati ezberdinez osatutako izakien identitatearekin, eta Kristo aurreko mende batzuk lehenago eztabaidatu zuten jada horri buruz Heraklito edo Platon filosofoek, besteak […]

Tatuajeak ez dira gaur egungo modetako bat; orain dela 5.200 urteko momietan ere aurkitu dituzte tatuajeen zantzuak. Tatuaje hitza ingeleseko tatoo hitzetik eratorria da, eta James Cook kapitainari egozten zaio bere sorrera. Hark ikusi zuen Tahiti aldean bertakoek azalean marrazkiak […]

Planeten formazio prozesuan, izarren inguruan geratzen diren hauts eraztunak dira hondar diskoak, baina duela gutxira arte horiek ikertzea oso zaila izan da, urrun dauden egitura horiek ikusteko bereizmen handia behar delako. Baina, ohi bezala, astronomiak erakusten du mugak apurtzeko daudela […]

Haurtzaroan dieta orekatua izatea giltzarri da epe motzean eta luzean osasun ona izateko. Esaterako, haurrengan goraka doan obesitatea eta harekin lotutako gaixotasunak ekiditeko. Ume askok eguerdiko otordua eskolako jangelan egin ohi dutenez, eremu horiek aukera paregabea eskaintzen dute ohitura osasungarriak […]

Emakumeek lan munduan parte hartzeak ez du izan etengabeko hazkunde ibilbidea azken bi mendeetan. Aitzitik, herrialde gehienetan U itxura argia adierazten du. Industriaurreko etapan, zeinean lana etxeetan edo nekazaritzako ustiategietan garatzen baitzen eta diru sarrerak murritzak baitziren, emakumeek parte hartze […]

Irratia piztu eta botoi bat sakatzean, berehala entzun dezakegu musika, albisteak edo hitzaldiak. Baina nola lortzen du irrati batek estazio desberdinak aurkitzea? Gako nagusia irrati-uhinetan dago. Uhin elektromagnetiko ikusezin horiek informazioa garraiatzen dute, eta irrati-estazio bakoitzak bere maiztasunean bidaltzen du […]

Hori da teoria. Baina Kantabriako mendi baten landare estalkiaren eta Madrilgo mendilerroko edo Alacanteko baten banaketa alderatzen badugu, ikusiko dugu horietako batean ere ez direla «marrazten» zerrenda horizontal perfektuak, futbol talde batzuen kamiseten estilokoak, eta egiaztatuko dugu guztietan ez direla […]

Michèle Audinen familiak bere bizitza markatu zuen Michèle Audin 1954ko urtarrilaren 3an jaio zen Aljerren, pieds-noirs bikote ezkondu baten alaba nagusia zen (hirutik): bere ama, Josette, eta bere aita, Maurice, matematikako irakasleak ziren. Aljeriako Alderdi Komunistako kideak ziren, eta Aljerian […]

Galdera horrek liluratu egin ditu fisiko eta astronomoak hamarkadetan zehar. Baina erantzuten saiatzean, unibertsoak ezusteko bat du guretzat: haren hazkundea zehatz-mehatz aztertzean, ezusteko handiago bat deskubritzen dugu, kosmosaz uste baino askoz gutxiago dakigula aitorrarazten digun ezustekoa. Espazioa luzatu egiten da […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Infografia ezinbesteko tresna da zientziaren komunikazioan. Informazio konplexua ulergarri egin dezake eta hori lortzeko hainbat elementu erabil ditzake: ilustrazioak, diagramak, mapak edo grafikoak, betiere era ulergarri batean baina zehaztasunari uko egin gabe. Arrazoi honengatik, ilustratzaile zientifikoaren lana funtsezkoa da begiratu batean ikusezinak diren prozesuak ulertzeko eta zientzia modu argi, bisual…

2026ko otsailaren 20a — 2026ko apirilaren 24a

Arkeologia Museoa

Mallona Galtzada, 2. , Bilbo.

BCAM Naukas Pi Eguna 2026

π letra grekoaz irudikatzen den Pi zenbakia, munduan dauden konstante matematikorik garrantzitsuenetakoa da. Zenbaki honek mendez mende eragin duen lilura handia da, izan ere, 4.000 urte baino gehiago da ikergai zenbaki hau eta berari eskainitako eguna ere badago egutegian, martxoan baitugu Pi zenbakiaren Eguna ospatzeko data. Nazioarteko ekitaldi hau Larry…

2026ko martxoaren 13a

Bizkaia Aretoa-EHU

Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo.

Elikadura eta nutrizioaren inguruko eztabaidak eta sinesmenak argitzen

Elikagai ekologikoak osasungarriagoak al dira? Egia al da zukuek segundo gutxitan bitaminak galtzen dituztela? Ba al du oinarri zientifikorik haragi gorria eta gantz aseetan aberatsak diren beste animalia proteina batzuk lehenesten duen Estatu Batuetan argitaratu berri den nutrizio-piramideak? Egunero sortzen dira elikadurari buruzko zalantza berriak, eta, kasu askotan, gehien hedatutako…

2026ko martxoaren 25a

Bidebarrietako Liburutegia

Bidebarriera kalea, 4, Bilbo.