Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Seme-alabak izateak inflexio-puntu bat dakar pertsonen bizitzan; izan ere, aldaketa biologiko, psikologiko eta sozial garrantzitsuak eragiten ditu. Dena den, ez du aztarna bera uzten biztanle guztiengan. OPIK ikerketa-taldeak egindako azterlan batek erakusten du eragin hori oso desberdina dela gizonen eta […]

Fenolak sendagaietan, tindagaietan eta produktu natural askoren egituran aurkitu ditzakegu, hala nola tirosina izeneko aminoazidoan, estrogenoetan eta amoxizilina antibiotikoan. Hori dela eta, kimika organikoaren esparruan, fenol deribatuen konplexutasun molekularra handitzeko metodologia sintetiko berriak garatzea gaur egungo erronka handia da. Argitaratutako […]

Gizakiaren jatorria ulertzea zientziaren erronka handienetako bat izan da beti. Eboluzioaren teoriak espezieen bilakaera azaldu zuen arren, oraindik galdera asko daude gure arbasorik zaharrenei buruz. Azken hamarkadetako aurkikuntza garrantzitsuenetako bat Ardi izeneko fosilarena izan da, giza eboluzioaren lehen urratsak hobeto […]

Gaur, gure kirikiñoak espaziotik Lurrera egingo ditu bidaiak, meteoritoekin batera, eta bitartean harrizko, metalezko edo izotzez osatutako objektu ezberdinei ematen diegun izenak ikasiko ditugu: meteoroidea, asteroidea eta kometa. Objektu horiek ez dira soilik espaziotik iritsitako harriak: Unibertsoaren iraganaren arrastoak ere […]

Hazel G. Bishop 1906ko abuztuaren 17an jaio zen Henry eta Mabel Bishop senar-emazteen familian, Hoobokenen (New Jersey, Estatu Batuak). Bere gurasoak hainbat enpresaren jabeak ziren, baliabideak zituzten eta txikitatik bere alaba azkarra ikastera animatu zuten. Berak Medikuntza ikasi nahi zuen […]

Zientziak dioenaren arabera, oporrak beharrezkoak dira; baina zer dira eta zergatik egiten ditugu oporrak? Oporrek ohiko jarduera bat etetea dakarte; hortaz, definizioz ─jo dezagun Harluxet Hiztegi Entziklopedikora─ langileek eta ikasleek izaten dituzten atseden-egunak dira oporrak. Hori bera ere eztabaidagarria da […]

Genero beltzaren zale gehienek Patricia Cornwell idazlearen The Body Farm izeneko liburua ezagutzen dute. Bertan, fikziozko Scarpetta auzitegi medikuak serie hiltzaile baten pista jarraitzen du Ipar Carolinan (AEB). Liburuari izena ematen dion elementua, berriz, toki makabro bezain errealean oinarrituta dago: […]

Iñaki Intxaurbe doktorea EHUko Adierazpen Grafikoa eta Ingeniaritzako Proiektuak Sailean aritzen da ikertzen: “Labar-artearekin egiten dut lan, haitzuloetako hormetan marraztutako irudiekin. Haien kopia digitalak egiten ditut, gero haiekin simulazioak eta analisi estatistikoak egiteko”, azaldu du. Zehazki, Euskal Herriko bederatzi kobazulotako […]

Marta Sánchez de la Torre Historian doktorea da, Nazioarteko Aipamena du Bartzelonako Unibertsitatean (2015), eta Historiaurreko irakasle agregatua da Bartzelonako Unibertsitateko Historia eta Arkeologia Sailean. SERP taldeko ikertzailea eta Bartzelonako Unibertsitateko (IAUB) Institut d ‘Arqueologiako kidea da. Bere ikerketa ildo […]

Schrödingerren katuaren esperimentuak gainezarpen kuantikoa azaltzen laguntzen du. Fisika kuantikoaren arabera, partikula bat hainbat egoeratan egon daiteke aldi berean, behatzen ez dugun bitartean. Schrödingerren esperimentu ospetsuan, horrek katuaren egoera paradoxiko batera eramaten gaitu: kutxa ireki eta begiratzen ez dugun bitartean […]

Hurrengo ekitaldiak

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Intsektuak. Kontatzen duten guztia

“Intsektuak. Kontatzen duten guztia” erakusketa irailaren 19an iritsiko da Bilbora, intsektuen aparteko aniztasuna herritarrei hurbiltzeko. Animalia-talde horrek ezagutzen diren espezie guztien % 60 eta % 70 artean biltzen ditu. Erakusketa honek, intsektuak zer diren, non bizi diren, nolako anatomia duten eta ingurunearekin zein pertsonekin nola erlazionatzen diren ezagutzeko gonbidapena luzatzen…

2026ko irailaren 19a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU. Axular erakusgela.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

BZP Tailerrak 2026

Aurten, Bilbo Zientzia Plazak haurrei zuzendutako jardueren programazioa zabalduko du BZP Tailerrak ekimen berriarekin. Naukas Kids ekitaldiari gehitzen zaizkio BZP Tailerrak, haurrei eta familiei zientzia hurbiltzeko ikuskizun, tailer eta zientzia-lehiaketen bidez. Programazioak jarduerak biltzen ditu, haurrentzako eta familientzako proposamenekin eta inklusioa eta irisgarritasuna kontuan hartuta diseinatutako esperientziekin. Jarduerak irailaren 24an…

2026ko irailaren 24a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Intsektuak: gure auzokide txikitxoak

Entomologia intsektuak aztertzen dituen zientzia da. Animalia txikiak dira, eta planetako ia txoko guztietan bizi diren arren, askotan oharkabean pasatzen dira. Izan ere, beste artropodo batzuekin batera, hala nola armiarmekin eta akainekin, Lurreko izaki bizidunen talde ugarienetako eta askotarikoenetako bat osatzen dute. Aranzadi Zientzia Elkartearen artikulu baten arabera, hiru animalia…

2026ko irailaren 30a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4. Bilbo. , Bilbo.