Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

1. ariketa: Zenbat zenbaki daude 1 eta 2026 artean, zeinen idazkerak bi zifra desberdin dituen eta bi bakarrik? Idazkera hamartar arruntaz ari gara, ez du balio ezkerrean zerorik jartzea. Adibidez, 113 zenbakiak bi zifra desberdin ditu, baina 222 zenbakiak, bat […]

Haurrek eskolarako bidea helduen laguntzarik gabe egiteak umeentzako onura fisiko, mental eta sozialak ditu. Besteak beste, haien autonomia zein mugikortasun-ahalmenak garatzen ditu, bizimodu aktiboa sustatzen du, ingurunearen ezagutza areagotzen du eta harekin erlazionatzeko gaitasunak lantzen laguntzen die. Aldiz, gaur egun […]

Molekulekin inprimatutako polimeroak (MIP, molecularly imprinted polymers) konposatu kimiko, makromolekula edo mikroorganismo batekiko memoria gordetzen duten polimeroak dira. MIPak, oro har, hartzaile artifizialak bezala ezagutzen dira, askotan jatorri naturala duten hartzaileek baino selektibitate eta afinitate handiagoak izanik. Antigorputz naturalekin alderatuz […]

2.000 urtean, Clay Mathematics Institute erakundeak Milurtekoko Zazpi Problemak aurkeztu zituen: ebazteke zeuden matematikako erronka handienak, eta bakoitza ebazten zuenari milioi bat dolarreko saria eskaini zion. Ordutik hona, horietako bakarra frogatu da: Poincaréren aierua. Lorpen hori matematikaren historian mugarri nagusietako […]

Agian, duela gutxi, bideo batzuk ikusi dituzue sare sozialetan non zenbait pertsonak kristal leundu bat pasatzen zuten testuak eta marrazkiak zituen orri baten gainetik, eta irudia kristalaren azaleran proiektatzen zen, telebista pantaila batean bezala. Ziur aski pentsatuko zenuten bideo faltsua […]

Helburua ondorengoa izango da: egituratuagoa, publiko desberdinetara egokitua den eta zientzian puri-purian dauden gaietan sakontzeko aukera emango duen programa eskaintzea, Naukas Bilbaok berea duen dibulgazio estilo gertukoa, atsegina eta bizia galdu gabe. Aldaketa hau iaz, 15. urteurrenean aurreratu zen; Naukas […]

Uda da, Mallorcan zaude oporretan eta, gainera, zure urtebetetze eguna da. Eguna ospatzeko, zure aitak ideia bat izan du: itsasontzi bat alokatu eta nabigatzera ateratzea itsasontziz bakarrik joan zaitezkeen aparteko kalak ezagutzeko, turkesa koloreko ur ederdunak. Iragarkietan agertzen den plan […]

Proteina bakoitzak lan zehatz bat du: batzuek egiturak eraikitzen dituzte, beste batzuek molekulak garraiatzen dituzte, mezulari gisa dihardutenak ere badaude, eta askok erreakzio kimikoak katalizatzen dituzten benetako makina gisa funtzionatzen dute. Haiek gabe, zelula den hiri handia gelditu egingo litzateke […]

Ikerketa Signal Transduction and Targeted Therapy aldizkarian argitaratu da. Ikerlanaren autore nagusia Aloña Agirre Lizaso da, eta EHUko ikertzaile María Jesús Perugorria doktorea eta Jesús M. Bañales doktorea izan dira zuzendarikideak, bi-biak Immuno-onkologia Hepatikoaren eta Gaixotasun Hepatikoen Taldeetako arduradunak dira […]

Esne-gazura gazta egiteko prozesuan sortzen den albo-hondakin bat da, eta mundu mailan gutxi gorabehera urtero 180-190 milioi tona ekoizten dira. Proteina honi bigarren bizitza bat ematea lortu da hainbat arlotan; adibidez, jakietan gehigarri moduan erabil daiteke edota ongarri moduan ere […]

Hurrengo ekitaldiak

“Natura Bizia” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia

Bilbo Zientzia Plaza 2026 jaialdiari hasiera emango zaio irailaren 16an, asteazkenean, Natura Bizia (2021) dokumentalaren emanaldiarekin. Lexeia Larrañagak idatzi eta zuzenduta, eta Avis Productions-ek ekoiztuta, saioa 18:30ean hasiko da Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Sarrera doakoa izango da, aretoa bete arte. 80 minutuko iraupena duen dokumentalak Euskadi eta Nafarroan barrena egiten du…

2026ko irailaren 16a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Naukas Gazte 2026

Irailaren 18an, ostiral goizean, estatu mailan zientzia-dibulgazioko erreferentziazko ikuskizuna den Naukas Bilbao Euskalduna Bilbaoko Auditoriumera itzuliko da Naukas Gazte 2026 saioarekin. Ekimena EAEko Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasleei zuzenduta dago. Bertaratzen direnek 15 minutuko zortzi hitzaldi zientifiko labur eta entretenigarriak aditzeko aukera izango dute. Hizlariek hainbat gai jorratuko dituzte, besteak…

2026ko irailaren 18a

Euskalduna Bilbao.

Abandoibarra etorbidea, 4. , Bilbo.

Naukas Bilbao 2026 Hastapenak

Naukas Bilbao 2026ko bigarren jardunaldia, Naukas Bilbao Hastapenak, irailaren 19an, larunbatean, egingo da Euskalduna Bilbao jauregian, goizez eta arratsaldez. Aurreko edizioetan hitzaldi bakoitzak gai independiente bat jorratzen bazuen ere, aurten hitzaldi guztiek ildo nagusi bera izango dute: historiako hastapen handiak. Jardunaldia ikus-entzuleei zientziak aztertzen dituen hasiera nagusietako batzuen ikuspegi orokorra…

2026ko irailaren 19a

Euskalduna Bilbao.

Abandoibarra etorbidea, 4. , Bilbo.