Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Mareen efektupeko bizitza mugako bizitza da, Far West moduko bat, berritzaileentzat, azkar eta indartsuenentzat eta ondoen moldatutakoentzat aukera ugari eskaintzen dituena. Marearteko deitzen zaio itsasgora dagoenean hondoratuta eta itsasbehera dagoen kanpoan geratzen den kostako eremuari. Askotariko ornogabeak bizi dira eremu […]

Leiho adimentsu horiek helburu argi batekin garatu dira: kanpoko eguzki-argiak dakarren beroa automatikoki erregulatuta, gelen barruko tenperatura fresko mantentzea eta, ondorioz, energia-kontsumoa murriztea. Leiho batek ez dirudi tresna teknologiko bat, baina beroaren aurkako lehen defentsa-lerroa izan daiteke. Kanpo-estimuluei erantzuten dieten […]

Europar Batzordeak eta Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundeak (ELGA) nabarmendu dute ekoberrikuntzak garrantzi estrategiko eta politikoa duela enpresentzat. Ingurumen-inpaktuak murrizten dituzten berrikuntzak dira ekoberrikuntzak, eta funtsezkoak dira garapen jasangarria sustatzeko. Enpresen helburu ekonomikoak bultzatzeko eta ingurumenari kalte gutxiago egiteko praktika […]

Cintia Folgueira Cobos Endokrinologian doktorea (Santiago de Compostelako Unibertsitatea) eta Miguel Servet ikertzailea (Santiago de Compostelako Osasun arloko Ikerketa Institutuan) da. Bere lanaren xedea da ulertzea nola erregulatzen den metabolismo energetikoa eta nola aldatzen den obesitatea bezalako gaixotasunetan, estrategia terapeutiko […]

Zergatik kontatzen dugu hamar arte eta ez hamabi edo hamasei arte? Erantzuna ez dago matematikan, eboluzioan baizik. Duela 350 milioi urte inguru, Devoniarreko putzu batean bizi zen gure arbaso urrun batek lau hanka eta bost hatz zituen mutur bakoitzean. Gaur […]

Gauez zerura begiratzen dugunean, Eguzkia, Ilargia eta Lurra etengabe mugitzen ari direla ahaztu ohi dugu. Baina noizean behin, hiru gorputz horiek lerrokatzen direnean, ikuskizun astronomiko ikusgarria gertatzen da: eklipsea. Gaur, gure kirikiñoak, bere segurtasunerako betaurreko aproposak jantzita, fenomeno horri erreparatu […]

Jiménez Cisnerosek Cádizko lehen karta arkeologikoa egiteaz gain, Afrikako iparraldeko aztarnategietan ere lan egin zuen, bai eta Centre National De La Recherche Scientifique (CNRS) zentroan kolaboratu ere, Frantziako ikertzaile garrantzitsuekin batera. Rara avis bat zen gizonek menperatutako espazio zientifikoan, baina […]

Adimen artifizialez (AA) gidatutako txatbotek —ChatGPT, Grok edo Gemini gisakoek— jendeak pentsatzeko, hitz egiteko eta idazteko duen modua aldatzen dute, Kalifornia Hegoaldeko Unibertsitateko (AEB) ikertzaile talde batek egin duen ohartarazpenaren arabera. Adituen artean Hizkuntza eredu handi edo LLM —ingelesezko siglen […]

Hedabide honetan bertan argitaratu zen, apirilaren 21ean, gaiari buruzko informazioa Pankreako minbizia eta zientziaren komunikazio egokia izeneko artikuluan. Testuingurua emate aldera, labur dezagun zer kontatu genuen une hartan. Mariano Barbacid biokimikari espainiarrak eta haren taldeak PNAS aldizkarian argitaratu zituzten, A […]

Errepideetako garraioa erronka handia da klima-aldaketaren aurkako borrokan. Berotegi-efektuko gas gehien sortzen duten sektoreetako bat izateaz gainera, emisioek hazten jarraitzen duten sektore bakarra da. Testuinguru horretan, automobil-parkearen elektrifikazioa da mugikortasuna deskarbonizatzeko estrategia nagusietariko bat. Hala ere, Europako automobil-parke zaharrenetariko bat […]