Behar horren aurrean, Europako, Estatuko edota tokiko energia-araudiak bultzatzen dira. Esaterako, 2024/1275 eta 2012/27/CE Europako Zuzentarauak, Eraikuntza Kode Teknikoa eta 390/2021 Errege Dekretua Espainian eta Euskal Autonomi Erkidegoan, 4/2019 Legea. 80/2014 Dekretuak eraikinen ikuskapen teknikoa arautzen du, 25/2019 Dekretuak eraikinen […]
Mekanika kuantikoak errotik aldatu zuen materiaren eta argiaren izaera ulertzeko modua. Javier Aizpurua Basque Quantum (BasQ) ekimeneko zuzendaria eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) Ikerbasque irakasleak «Teknologia kuantikoa: zer da hori?» hitzaldi honetan azaltzen duen bezala, fisika klasikoan ohituta gaude […]
Demagun bi tresna-saltzaile dituen herri batean gaudela. Bezeroek tresna merkeena nahi dute, eta, hortaz, merkatariak prezio baxuena ezartzeko lehiatzen dira. Hala ere, irabazi eskasak ikusita, gauez kez betetako taberna batean topo egitea erabakitzen dute, plan sekretu berri bat abian jartzeko: […]
Antoinette Piétra Parisen (Frantzia) jaio zen, 1921eko azaroaren 14an. Matematika, fisika eta astronomia ikasi zituen Sorbonan, 1944tik 1948ra bitartean. Urte haietan, Frantzia Bigarren Mundu Gerraren ostean alemaniarren okupaziotik ateratzen ari zen, eta unibertsitateek beren jarduera akademikoa berreraikitzeko erronkari egin behar […]
Galdera horiek aztertzen dituen matematikaren adarrari ilararen teoria esaten zaio. Ilaren teoria hainbat aplikazioetan agertzen da; esate baterako, ospitaleetako larrialdi-zerbitzuetan, aireportuetako kontroletan, telefono bidezko arreta-zerbitzuetan eta Interneteko zerbitzarietan. Izan ere, ilara batean zain dagoena ez da zertan pertsona bat izan […]
Lurraren ia 4 600 milioi urteko historia abentura liburu handi baten antzekoa da, zeinean orrialde bakoitza arroken geruza bat den. Eta, nobela on orok bezala, historia horrek ere hainbat zati ditu: kapituluak, azpikapituluak, atalak, paragrafoak… Hala, hobeto jarrai diezaiokegu narrazio […]
Euskal Herriko Unibertsitateko Life Cycle Thinking (LCTG) ikerketa-taldeak, LAB sindikatuak eta BC3 (Basque Centre for Climate Change) ikerketa-zentroak lankidetzan argitaratu duten artikulu zientifiko batean frogatu dute badirela aukerak autosufizientzia neto bat lortzeko instalazio berriztagarri eta nagusiki publikoak ezarrita. Lanak ekarpena […]
Anais Möller Melbourneko (Australia) Swinburne of Technology Unibertsitatean irakasle titularra da. Fisika ikasi zuen Venezuelako Simón Bolívar Unibertsitatean, eta doktoregoa Université Paris Diderot unibertsitatean egin zuen, Sorbonan (Frantzia). Kosmologia behatzailean, denbora domeinuko astronomian eta datu base handietarako adimen artifizialeko metodoen […]
Bizia laborategian sortzea posible al da? Galdera horri erantzuteko asmoz, XXI. mendearen hasieran ikertzaileek genomarik sinpleenetako batzuk aztertzen hasi ziren, zelula batek bizirik irauteko behar duen gutxieneko gene kopurua zehazteko. 2016an, lehen aldiz, laborategian diseinatutako genoma sintetikoa zuen bakterio funtzional […]
Duela oso gutxi bi artikulu argitaratu dira endozookoriako bi kasu harrigarri deskribatzeko. Lehenengoak buelta bat ematen dio prozesuari; izan ere, jasotzen du karraskarien elikadurara bideratutako haziak kriskitin-sugeek (Crotalus atrox) erreskatatzen dituztela patu horretatik (1. irudia). Fenomeno horri diploendozookoria esaten zaio […]