Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Kolore batzuk gurekin daude bizitzan zehar. Jadanik existitzen ez den lorategi baten berdea, superheroi haren jantziaren gorria, edo ahaztu nahiko genukeen zerbaiten urdin iluna. Lotura horiek ikastea ez zen aukera izan: besterik gabe, gure bizitzan zehar gertatu ziren. Eta kolore […]

Artikulu honek mito horiek desmuntatzea du helburu, lau arlo nagusitan banatuta: segurtasuna, errendimendua, erabilera-ohiturak eta ingurumen-inpaktua. Izan ere, argi dago baterien etorkizuna ez dela pertzepzioetan oinarritzen, baizik eta ebidentzia zientifiko eta teknologikoan. Segurtasuna eta errendimendua: pertzepzioa eta errealitatea bat ez […]

Meteoritoak ikertzea oso garrantzitsua da planeta-zientzietan, haien jatorrizko gorputz zerutarren konposizio geokimikoari buruzko informazioa eman baitezakete, besteak beste. Euskal Herriko Unibertsitateko IBeA taldeak NASArekin elkarlanean dihardu 2014tik, Johnson Space Center (JSC) zentroarekin egindako hitzarmen bati esker. “Meteoritoak uzten dizkigute hainbat […]

Ana Cecilia Villa-Parra Ingeniaritza Elektrikoan doktore, Ingeniaritza Biomedikoko Maisutzako zuzendari eta Unibertsitate Politekniko Salestiarreko (UPS) Cuencako egoitzako (Ekuador) Biomedikuntzako irakasle da. Ingeniaritza Biomedikoko ikertaldeko kide da (GIIB – Ecuador). Honako hauekin aritzen da lankidetzan: Universidade Federal do Espírito Santo (Brasil) […]

Ugaztunen ezaugarrietan pentsatzen badugu, ziur esnea datorkigula gogora. Ornitorrinkotik elefantera, sagutik gizakira, denok partekatzen dugu ezaugarri hori, baina… nola sortu zen? Eta zergatik izan zen hain garrantzitsua eboluzioan? Bideo honetan ugaztunon jatorrira egingo dugu bidaia, eta ikusiko dugu nola igaro […]

Historian zehar, gizateriak behin eta berriz egin dio aurre ikusezinak baina suntsitzaileak diren mehatxuei. Gaur, gure kirikiñoak izurriteen mundura eramango gaitu: garai berean milaka edo milioika biziduni eragiten dieten gaixotasun eta hedapen masiboetara. Izurri Beltza izan zen historian hilgarriena: XIV […]

Liburuz inguratuta bizitzea Fatma Moalla 1939ko urtarrilaren 14an jaio zen Tunisian; Mohamed Moella liburu saltzailearen eta haren emaztearen sei alabetako bat zen. Familiaren inguruneak ikasketa giro ona sustatu zuen, Moallak berak azaltzen duen moduan: Haurtzaro zoriontsua eta nerabezaro betea izan […]

Elikaduraren eta planetaren osasunaren arteko lotura nabarmendu izan da orain arte, baina, orain, beste faktore bat eztabaida publikora atera nahi izan dute. Hala, nazioarteko zientzialari talde batek jarduera fisikoaren ikuspegia erabat aldatzea proposatu du. Argudiatu dutenez, kirola ez da soilik […]

Oxido zeramikoak (SiO₂, Al₂O₃, MgO…) Lurreko eta unibertsoko material solido ugarienak dira. Hori dela eta, gure planetaren formaziotik, eta agian lehenagotik, gertatzen diren prozesu natural guztietan funtsezko garrantzia duten molekulak dira horiek. Guztien artean garrantzi berezia du bi oxidok elkar […]

Historikoki, sexua aldagai biologiko gisa ez da behar bezala kontuan hartu ikerketa biomedikoan; horren ondorioz, ezagutza medikoan hutsuneak sortu dira, eta horiek ulertzea ezinbestekoa da gaur egungo medikuntzaren mugak identifikatzeko. 1. Emakumeak saiakuntza klinikoetatik baztertzearen jatorria 1950eko hamarkadaren amaieran, talidomidaren […]

Hurrengo ekitaldiak

Eguzkiaren itzalean: eklipseen ikuskizuna eta zientzia

Datorren abuztuaren 12an, arratsaldez, naturak eskaintzen duen fenomenorik harrigarrienetako bat behatzeko aukera izango dugu gure lurraldeko zenbait tokitan: eguzki-eklipse oso bat. Argia, tenperatura eta inguruneko soinuak aldatu egingo dira osotasun-fasean, Ilargiak Eguzkia erabat ezkutatzen duenean, eta zentzumenentzat esperientzia paregabea sortuko da. Ikuskizun sentsorialetik harago, eguzki-eklipseen azterketa funtsezkoa izan da zientziaren…

2026ko ekainaren 17a

Bidebarrietako Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.