Elefanteak lehorreko animaliarik handienak dira, eta tamaina horrek badu ondorio bitxi bat: ugaztunen artean haurdunaldi luzeena dute, ia bi urtekoa. Baina ugaztun guztiek partekatzen dugun ezaugarririk berezienetako bat plazenta da, umetokian kumea garatzeko aukera ematen duen egitura. Prozesu konplexu horretan […]
Katuak eta txakurrak askotan kontrajarri ohi ditugu, baina egia da biak familia berekoak direla: karniboroak. Talde honetan animalia oso desberdinak sartzen dira, katu eta txakurrez gain, hartzak, fokak edo hienak bezalako espezieak ere bai. Denek dute jatorri komun bat, duela […]
Baleak itsasoko erraldoiak dira, baina haien jatorria lehorrean bizi ziren ugaztun txiki batzuetan dagoela jakitea benetan harrigarria da. Nola iritsi gara lurreko animalia batetik munduko animaliarik handienetara? Eboluzioaren bidean, gure arbasoekin partekatzen dugun historia luze bat dago, eta horrek lotzen […]
Saguak eta arratoiak gurekin bizi izan dira milaka urtez: uzta biltegietan, etxeetan eta baita historian zehar izandako gertakari handietan ere. Baina harreman hori ez da soilik eguneroko bizitzakoa; zientziaren munduan ere funtsezkoak bihurtu dira. Zergatik dira hain garrantzitsuak ikerketarako, eta […]
Zenbat modu daude airetik mugitzeko? Hegan egitea askotan hegaztiekin lotzen dugu, baina naturan badira bestelako estrategiak ere, ala nola, planeatzea. Kolugoak, “lemur hegalariak” bezala ezagunak diren ugaztun bitxiak, nahiz eta ez diren ez lemurrak ezta benetan hegan egiten duten animaliak […]
Kretazeoan gaude, orain dela 66 milioi urte, eta gure arbasoak, primate guztien arbasoak, zuhaitzetan bizi diren ugaztun txiki iletsuak dira, dinosauro handien artean arreta handiegirik deitu gabe. Baina egun batean, Everest mendiaren tamainako meteorito batek talka egiten du gaur egungo […]
Gure arbasoak sailaren lehen denboraldian primateak izan ziren protagonistak. Lehen bereizketa sudur hezea duten Lemuriformeen eta sudur lehorra dugun haplorrinoen artekoa da, eta Madagaskarko lemurrei esker espeziazioari so egin zaio. Tarseroen bidez daltonismoa eta koloreen pertzepzioa azaldu da, eta simiiformeen […]
Madagaskar da eboluzioak nola funtzionatzen duen ikasteko leku bikain bat, bertan dagoen fauna berezia Afrikatik isolatuta egon baita milioika urtez. Eboluzioa itsua da, eta ausazkoa; ez du helbururik: aipatu dugu nola mutazioen ondorioz gure arbasoren batek isatsa galdu zuen, nola […]
Dinosauroen garaian eboluzionatu zuten lehen ugaztunek gauez aritzen ziren, eta horregatik, ugaztun gehienek tapetum lucidum izeneko egitura dute begiaren atzeko aldean, argia islatzen duena gaueko ikusmena hobetzeko; katuetan, txakurretan edo bestelako animalietan ikusten den distira hori ematen du. Baina guk […]
Orain dela 40 eta 25 milioi urte artean, kontinenteen forma beste bat zenenean, Afrikan bizi zen tximino talde bat Ameriketara iritsi zen, itsasoa zeharkatuz zuhaitz baten edo beste zerbaiten gainean flotatuta. Haiek dira gaur egun Amerikan bizi diren tximino guztien […]