genetika Archives - Zientzia Kaiera

Ylenia Jabalera Ruz CIC bioGUNEko Biologia Sintetikoko Laborategian ikertzailea da. Biokimikako lizentziatura (2016) eta Bioteknologiako (2017) eta Edafologiako (2021) masterrak egin zituen Granadako Unibertsitatean (Espainia). 2021ean Biologia Oinarrizko eta Sistemikoan doktoregoa lortu zuen, nanomedikuntzan eta nanoteknologian aplikatutako nanosistema magnetikoetan espezializatuta […]

Bizitza-luzeraren inguruko ikerketek analisi genomiko konparatzailea erabiltzen dute informazio-iturri interesgarri gisa. Horretarako, bizitza luzea duten espezieak aztertu dituzte, besteak beste, sator-arratoi biluzia, groenlandiar balea, Brandt-en saguzarra edo marmoka hilezkorra . Espezie horiek, antzekoak direnek baino bizitza luzeagoa dute: sator-arratoiak 30 […]

Zerk egiten gaitu garen bezalako? Galdera horren erantzunaren zati handi bat gure genoman dago, hau da, DNAren sekuentzian gordeta dagoen informazio genetikoan. Giza Genomaren Proiektua zientziaren historiako nazioarteko ekimen handienetako bat izan zen, eta gure material genetikoa lehen aldiz osorik […]

DNA editatzeko aukera zientzia-fikzioaren kontua zirudien duela urte gutxi arte. Gaur egun, ordea, CRISPR-Cas9 teknologiari esker, geneak zehaztasun handiz moztu eta alda daitezke. Tresna honek biologiaren eta biomedikuntzaren iraultzarik handienetako bat ekarri du, eta etorkizunean gaixotasun genetikoen tratamenduan nahiz nekazaritzan […]

Elefanteak lehorreko animaliarik handienak dira, eta tamaina horrek badu ondorio bitxi bat: ugaztunen artean haurdunaldi luzeena dute, ia bi urtekoa. Baina ugaztun guztiek partekatzen dugun ezaugarririk berezienetako bat plazenta da, umetokian kumea garatzeko aukera ematen duen egitura. Prozesu konplexu horretan […]

XIX. mendean garatutako genetikaren eta eboluzioaren arteko elkarreragina azaltzen duten teoremek indarrean diraute egun. Horien arabera, botila-lepo luzeak jasaten dituzten populazioek zorizko jito genetikoa areagotu dezakete, eta horrek ondorio drastikoa izan dezake espezie horren biziraupenean. Azken finean, bereziki populazio txikiak […]

Saguak eta arratoiak gurekin bizi izan dira milaka urtez: uzta biltegietan, etxeetan eta baita historian zehar izandako gertakari handietan ere. Baina harreman hori ez da soilik eguneroko bizitzakoa; zientziaren munduan ere funtsezkoak bihurtu dira. Zergatik dira hain garrantzitsuak ikerketarako, eta […]

Gaixotasun zeliakoa nahasmendu autoimmune bat da. Aldez aurretiko joera genetikoa duen pertsona batek glutena jaten duenean piztu daiteke. Hala ere, arrazoi genetikoak ez dira aski azaltzeko zergatik pertsona batzuek garatzen duten gaixotasuna eta beste batzuek ez. Azken urteotan, zenbait azterlanek […]

Biola Javierre biologoa da, bai eta leuzemiaren arloko ikertzaile nabarmena ere. Doktoregoa Madrilgo Unibertsitate Autonomoan eskuratu zuen, eta doktorego ondoko aldi bat egin zuen Cambridgeko Unibertsitateari lotutako zentro batean. Garatu duen teknikari esker, zelula mota bakoitzean gene bakoitzaren jarduera kontrolatzen […]

Txakurrekin gertatzen den bezala, katuak (Felis catus) milioika pertsonen eguneroko lagunak dira. Munduan mila miloi katu baino gehiago daudela kalkulatzen da. Horrenbesteko gertutasuna izanda, logikoa da pentsatzea harreman hori oso aspaldikoa dela, eta zibilizazioaren oinarriak jarri zituen Neolito arotik bertatik […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.

Mikrobiota orekan: hobeto elikatzeko zientzia

Gure heesteetan bilioika mikroorganismo bizi dira, pertsona bakoitzaren ekosistema berezi bat osatuz: mikrobiota. Mikroorganismo horiek gure gorputzak digeritu ezin duen zuntza deskonposatzen laguntzen dute, immunitate-sistema entrenatzen dute eta garunarekin komunikatzen dira. Ariketa fisikoa egiteak eta elikadura askotarikoa eta osasungarria izateak ekosistema hori zaintzen laguntzen dute. Hala ere, zenbait faktorek, hala…

2026ko abenduaren 1a

Iurretako Herri Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4., Iurreta

Zuhaitz-landaketak eta biodibertsitatea: kudeaketa iraunkorragoen bila

Euskadiko 2025eko Baso Maparen arabera, Euskal Autonomia Erkidegoko (EAE) azalaren % 55 inguru zuhaitzez estalita dago. Baso-azalera horren erdia baso naturalek hartzen dute, eta beste erdia zuhaitz-landaketek. Azken horien artean, radiata edo insignis pinu-landaketak nabarmentzen dira, zuhaitzez estalitako azalaren % 25 inguru hartzen baitute, eta baita eukalipto-landaketak ere, ia azaleraren…

2026ko abenduaren 2a

Bidebarrietako Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4, Bilbo