Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Kultura Zientifikoko Katedra

Zergatik gertatzen dira gauzak?

Kategorien artxiboa 17 artikulu

Nola funtzionatzen du GPSak?

matematika teknologia

Nola daki zure mugikorrak edo autoaren nabigatzaileak non zauden une bakoitzean? GPSari esker gertatzen da hori guztia. Global Positioning System izeneko satelite-sare batek Lurra inguratzen du, eta satelite horiek etengabe bidaltzen dituzte seinaleak gure planetara. Gailuek seinale horiek jasotzen dituzte […]

Zergatik dira hain gogorrak diamanteak?

geologia kimika

Zergatik dira hain gogorrak diamanteak? kimikan eta geologian dago gakoa. Diamanteak karbonoz osatutako kristalak dira, baina ez edozein modutan antolatuta. Atomoen egitura berezi eta oso trinkoak ematen die munduko material naturalik gogorrenetako bat izateko gaitasuna. Karbono-atomo bakoitza beste laurekin lotuta […]

Nola funtzionatzen du iparrorratz batek?

fisika geografia geologia

Zergatik jotzen du beti iparraldera iparrorratz batek? Galdera sinplea dirudi, baina erantzunak planeta osoa hartzen du barne. Iparrorratzaren barruan iman txiki bat dago, ardatz baten gainean aske biratzen dena, eta Lurraren eremu magnetikoarekin lerrokatzen dena. Horregatik seinalatzen du beti norabide […]

Nola lortzen du irrati batek estazio desberdinak hartzea?

fisika teknologia

Irratia piztu eta botoi bat sakatzean, berehala entzun dezakegu musika, albisteak edo hitzaldiak. Baina nola lortzen du irrati batek estazio desberdinak aurkitzea? Gako nagusia irrati-uhinetan dago. Uhin elektromagnetiko ikusezin horiek informazioa garraiatzen dute, eta irrati-estazio bakoitzak bere maiztasunean bidaltzen du […]

Zergatik aldatzen dira zuhaitzetako hostoak kolorez?

biologia

Urtaroetan zehar, zuhaitzetako koloreak aldatzen doaz, paisaia ikusgarriak sortzen. Baina, zergatik gertatzen da hori? Fenomeno horren atzean biologiaren azalpen interesgarria dago. Hostoen kolore berdea klorofila pigmentuari esker da, fotosintesia egiteko ezinbestekoa den substantzia. Udazkenean eguzki-argia gutxitzen denean, klorofila desagertzen hasten […]

Nola funtzionatzen du hozkailu batek?

biodeoak ikusgela teknologia

Elikagaiak freskoan gordetzea ezinbestekoa da azkar ez usteltzeko eta seguru kontsumitzeko. Horretarako erabiltzen dugun tresna nagusietako bat hozkailua da, egunero ia konturatu gabe erabiltzen dugun gailua. Baina nola lortzen du barrualdea hotz mantentzea? Hozkailuak ez du hotza sortzen… beroa kentzen […]

Nola funtzionatzen du RFID txartel batek?

bideoak ikusgela teknologia

Autobusean edo metroan txartela makinara hurbildu, BEEP! entzun, eta listo: bidaia ordainduta. Ekintza azkar eta ia magikoa dirudi, baina atzean badago azalpen zientifiko eta teknologiko oso interesgarri bat. Nola daki makinak nor zaren edo baliozko txartela duzun, ukitu ere egin […]

Nola funtzionatzen dute erloju digitalek?

bideoak ikusgela teknologia

Eskumuturrean, mugikorrean, ordenagailuan edo sukaldeko labean… denok dugu erloju digital bat inguruan. Baina inoiz pentsatu al duzu nola neurtzen duen denbora hain zehaztasun handiz? Zenbakiek pantailan agertzen direla ikusten dugu, baina horren atzean zientzia eta teknologia konbinazio zoragarria dago. Erloju […]

Zergatik zabaltzen dira metalak berotzen direnean?

bideoak fisika ikusgela

Zergatik zabaltzen dira metalak berotzen direnean? Egunero ikusten dugun fenomenoa da, nahiz eta askotan oharkabean pasatzen zaigun: trenbideetan, zubietan edo metalezko objektu beroetan. Gaurko bideoan fisikaren eta kimikaren arteko zalantza klasiko horri erantzungo diogu. Berotzean, metalaren barruko atomoek energia gehiago […]