Dibulgazioa Archives - Zientzia Kaiera

Leiho adimentsu horiek helburu argi batekin garatu dira: kanpoko eguzki-argiak dakarren beroa automatikoki erregulatuta, gelen barruko tenperatura fresko mantentzea eta, ondorioz, energia-kontsumoa murriztea. Leiho batek ez dirudi tresna teknologiko bat, baina beroaren aurkako lehen defentsa-lerroa izan daiteke. Kanpo-estimuluei erantzuten dieten […]

Europar Batzordeak eta Ekonomia Lankidetza eta Garapenerako Antolakundeak (ELGA) nabarmendu dute ekoberrikuntzak garrantzi estrategiko eta politikoa duela enpresentzat. Ingurumen-inpaktuak murrizten dituzten berrikuntzak dira ekoberrikuntzak, eta funtsezkoak dira garapen jasangarria sustatzeko. Enpresen helburu ekonomikoak bultzatzeko eta ingurumenari kalte gutxiago egiteko praktika […]

Jiménez Cisnerosek Cádizko lehen karta arkeologikoa egiteaz gain, Afrikako iparraldeko aztarnategietan ere lan egin zuen, bai eta Centre National De La Recherche Scientifique (CNRS) zentroan kolaboratu ere, Frantziako ikertzaile garrantzitsuekin batera. Rara avis bat zen gizonek menperatutako espazio zientifikoan, baina […]

Adimen artifizialez (AA) gidatutako txatbotek —ChatGPT, Grok edo Gemini gisakoek— jendeak pentsatzeko, hitz egiteko eta idazteko duen modua aldatzen dute, Kalifornia Hegoaldeko Unibertsitateko (AEB) ikertzaile talde batek egin duen ohartarazpenaren arabera. Adituen artean Hizkuntza eredu handi edo LLM —ingelesezko siglen […]

Hedabide honetan bertan argitaratu zen, apirilaren 21ean, gaiari buruzko informazioa Pankreako minbizia eta zientziaren komunikazio egokia izeneko artikuluan. Testuingurua emate aldera, labur dezagun zer kontatu genuen une hartan. Mariano Barbacid biokimikari espainiarrak eta haren taldeak PNAS aldizkarian argitaratu zituzten, A […]

Errepideetako garraioa erronka handia da klima-aldaketaren aurkako borrokan. Berotegi-efektuko gas gehien sortzen duten sektoreetako bat izateaz gainera, emisioek hazten jarraitzen duten sektore bakarra da. Testuinguru horretan, automobil-parkearen elektrifikazioa da mugikortasuna deskarbonizatzeko estrategia nagusietariko bat. Hala ere, Europako automobil-parke zaharrenetariko bat […]

Selman Dritzen lanbide ibilbidea ustekabean hasi zen. Selma Kaderman Illinoisen (AEB) jaio zen 1917ko ekainaren 29an, eta bere hasierako zaletasuna musikarantz bideratzen zen. Pianoko kontzertu emaile gisa ibilbide laburra izan zuen mediku izatea erabaki baino lehen. Ikasketak Illinoiseko Unibertsitateko Medikuntza […]

Zer da eguzki-eklipse oso bat? Noizean behin, Lurreko eskualde batzuetatik eguzki-eklipse oso bat ikus daiteke. Hau da, Ilargiak guztiz estaltzen du Eguzkia eguneko orduetan. Momentu horretan eta eskualde horietan, iluntasuna hedatzen da (1. irudia). Ilargiaren, Eguzkiaren eta Lurraren arteko lerrokatze […]

XXI. mendearen lehen laurdenean, energia elektrikoan oinarritutako eredu energetiko jasangarriago baterako trantsizioak litio-baterien iraultza ekarri digu. Gaur egun, garraioan dute garrantzi handiena litio-bateriek, baina garrantzi handia dute energia berriztagarrien energia-pilaketa sistemetan, aparatu elektronikoetan, industrian eta beste hainbat sektoretan ere. Horrela […]

Zelulak elkarren artean nola komunikatzen diren ulertzea biomedikuntzaren egungo desafio handienetako bat da. Norabide horretan, Microfluidics Cluster EHUko ikertzaileek urrats handia egin dute, lehen aldiz sortu baitute zelulekin elkar ekitea eta aldi berean inguruan duten erantzuna neurtzea ahalbidetzen duen teknologia […]