Berkeley-ko Kaliforniako Unibertsitateko Robert Dudley biologoak duela 25 urte baino lehenago izan du interesa gizakiok alkoholarekiko dugun erakarpenean. Horren adibide ona da 2014. urtean idatzi zuen liburua, hain zuzen ere: The Drunken Monkey: Why We Drink and Abuse Alcohol ─alegia […]
Erauzketa-teknologiei esker, elikagai-azpiproduktu desberdinetatik konposatu bioaktibo baliotsuak, hala nola polifenolak, pektinak, edo zuntza, berreskuratzen saiatzen ari dira elikagai funtzionalak eta nutrazeutikoak garatzeko. Konposatu horietako askok elikagaien propietate nutrizionalak, ezaugarri sentsorialak edo teknologikoak hobetzen lagundu dezakete, eta, ondorioz, kalitate handiagoko elikagaiak […]
Zelula amak gorputzeko ia ehun guztietan daude, eta zatitzeko eta zenbait motatako zelula espezializatutan diferentziatzeko gaitasuna dute, baita zelula ama gehiago sortzeko autoberritzekoa ere. Hezur-muineko eta hezur-hazkuntzako plakako (hezur luzeen muturretan dago) zelula amek hezur-ehunak eta ehun kartilaginosoak osatzen dituzten […]
XX. mendearen 50eko hamarkadan izan ziren birus hauen lehenengo agerraldiak. Koreako Gerran zeuden hainbat soldadu gaixotu egin ziren, eta antzeko sintomak izan zituzten (sukarra, ondoeza, odoljarioak eta, ondoren, giltzurruneko gutxiegitasuna). Kalkuluen arabera, uste da 3.000 soldadu inguru gaixotu zirela, eta […]
Teruko, edo Terry, Yamagata hirian jaio zen, Japoniako iparraldean, 1926ko irailaren 28an, familia aberats batean. Amak bultzatu zuen karrera profesional bat egin zezan, eta, zeuden aukeren artean, Medikuntza hautatu zuen. Antzinatik matxista zen herrialde batean, 1912an Emakumeentzako Medikuntza Eskola bat […]
Milaka eta milaka urtez, faktore garrantzitsu batek mugatu du gizakion bilakaera historikoa: informazioa eta ezagutza belaunaldi batetik bestera pasatu dira, baina, ahozko transmisioak bere mugak ditu. Besteak beste, informazio garrantzitsua geratu daiteke bidean, bai eta aise distortsionatu ere. Horren aurrean […]
Bularreko minbizi hirukoitz negatiboa (ingelesez TNBC, triple-negative breast cancer) bularreko minbizien artean agresiboenetarikoa da, eta, hazkuntza azkarra izateaz gain, sarri berragertzen den horietarikoa. Bularreko minbizien % 10-20 bitartean dira hirukoitz negatiboak, eta horrela deitzen dira minbizi-zelulek pairatutako mutazioen ondorioz ez […]
Azken hamarkadetan, sodio-ioiko bateriek interes handia piztu dute; izan ere, lurrazaleko sodioa oso ugaria da, kostu txikia du eta eskuratzeko erraza da. Beraz, sodio-ioiko bateriak aukera merkeagoa dira litio-ioiko bateriak baino, eta mendekotasun txikiagoa dute erreserba mineralekiko (litio-ioiko bateriak asko […]
Pseudo-komunikabide sentsazionalistei eta teoria konspiranoikoak atsegin dituztenei azalpen bakarra bururatu zitzaien, jakina: estralurtarrak ziren. Klerksdorpeko esferak –izen hori dute aurkitu zirenetik ikusgai dauden hiriko museoaren ohorez– ez dagokien tokian daudela diruditen objektuak izan ziren zenbait urtez, eta duela milioika urtetik […]
Margaret W. Rossiter 1944ko uztailaren 8an jaio zen Maldenen (Massachusetts, AEB), bere neba bikiarekin (Charles) batera, familia militar baten baitan. Lehen aldiz deskubritu zuen zientziaren historia bigarren hezkuntzako ikasle zenean, eta interes handiagoa erakutsi zuen zientzialarien historiekiko esperimentuekiko baino, ikastetxeko […]