Dibulgazioa Archives - Page 2 of 395

Eklipseek harremana dute ilargiaren faseekin Bai. Eklipseak soilik Ilargiaren fase berrian eta betean gertatzen dira; hain zuzen ere, eguzki-eklipseak ilberrian eta ilargi-eklipseak ilbetean. Hori ulertzeko, Eguzkiaren, Lurraren eta Ilargiaren kokapenari erreparatu behar zaio. Adi. Nola da posible Lurretik ikusi ezin […]

Hein handi batean ikusmenean eta entzumenean oinarritutako bizidunak gara gizakiak, baina zalantzarik ez dago usaimena funtsezko zentzumena dela ere. Halere, bitxia bada ere, gehiago dakigu orain arte, adibidez, dastamenaren inguruan. Duela hamarkada asko ezagutzen da mingainean dauden dastamen papiletan berezko […]

“Sulfonak farmako agrokimiko eta material aurreratu askotan dauden egitura kimikoak dira”, azaldu du ikerlanaren ikertzaile nagusi eta EHUko Kimika Fakultateko irakaslea den Arkaitz Correak. “Zaila izaten da modu kontrolatuetan txertatzea molekula konplexuen kasuan, eta bereziki fenolekin lan egiten dugunean. Fenolak […]

Esaten badigute ugaztunen esne-ekoizpena baldintzatzen duen hormona prolaktina dela, berehala pentsatuko dugu hormona femeninoa dela. Baina biologian, batez ere sexu kontuetan, sarritan gauzak ez dira diruditena. Hormona honen funtziorik garrantzitsuenak ugalketarekin lotuta daude, baina, horrez gain, funtsezko zereginak betetzen ditu […]

Eta zientziari eginiko ekarpenez gain, Women in Logic (WiL) kolektiboaren zuzendaritza batzordeko kide aktiboa eta kolektiboaren sustatzaileetako bat ere bada. Kolektibo horretan gai logikoak lantzen dituzten emakumeak biltzen dira, konputazioaren zientzietatik filosofiara. Foroak adar horretako emakumezkoen lorpenak ikusarazten ditu, eta […]

Harrapari handiek funtsezko eginkizuna dute Lurreko ekosistemetan, beste espezie batzuen populazioak erregulatzen baitituzte eta biodibertsitatearen egitura moldatzen baitute. Elikadura-katearen gailurrean dauden animaliei apex harrapariak edo superharrapariak deitzen zaie; gaur egun, ozeanoetan tiburoia eta orka dira animalia horiek. Izan ere, itsasoan […]

Inork ez du zalantzan jartzen intsektuek ekosistementzat duten balioa, baina izaki txiki horien eta nekazaritzaren arteko harremana historian zehar askotan gatazkatsua izan da, batez ere laboreentzako izurrite bilakatzen direnean. Baina, modu berean, gero eta gehiago ezagutzen da bi aldagai horien […]

Lanak agerian utzi du frijitzeko teknikak, erabilitako olioaren izaerak eta arrain-espezieek eragin handia dutela prozesu horretan gertatzen diren aldaketetan. EHUko ikertzaileek erakutsi dute sukaldeko olioaren hautaketa oso garrantzitsua dela elikagaien segurtasunean eta giza osasunean eragina izan baitezake: alde batetik, arrainaren […]

Hala ere, bere karrera zientifikoaren hasieran eta denbora luzez, Uchegbuk ez zuen sentitu arraza diskriminazioa berak zeresanik edo zereginik zuen arazoa zenik. Kontziente zen, halabeharrez, beti edo ia beti berea zela lan egiten zuen areto eta laborategietako aurpegi beltz bakarra […]

2025eko ekainaren amaieran, Morgridge Institute for Research ikerketa-guneko Nicole M. Krause eta Dietram A. Scheufele ikertzaileek, Utah-ko Unibertsitateko Isabelle Freiling-ekin batera, informazioaren ekosistema aldakorrari buruzko lana argitaratu zuten. Ekosistema horrek zientziaren komunikazioari eta, zehazki esanda, zientziaren komunikazio eraginkorrari nola eragiten […]

Hurrengo ekitaldiak

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

“Natura Bizia” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia

Bilbo Zientzia Plaza 2026 jaialdiari hasiera emango zaio irailaren 16an, asteazkenean, Natura Bizia (2021) dokumentalaren emanaldiarekin. Lexeia Larrañagak idatzi eta zuzenduta, eta Avis Productions-ek ekoiztuta, saioa 18:30ean hasiko da Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Sarrera doakoa izango da, aretoa bete arte. 80 minutuko iraupena duen dokumentalak Euskadi eta Nafarroan barrena egiten du…

2026ko irailaren 16a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.