Dibulgazioa Archives - Page 3 of 391

Orain arte eguzki-sistematik kanpo dauden 6.000 exoplaneta baino gehiago aurkitu dira, eta kopurua etengabean handitzen doa. 1992. urtean lehenak aurkitu zirenetik hamarkadak igaro diren honetan, oraingo erronka nagusia askoz zailagoa da. Izan ere, gauza bat da planeta bat aurkitzea, baina […]

Lehenik eta behin, albistearen garrantzia ondo kokatzeko, pankreako minbiziaren berezitasunak ulertu behar ditugu. Minbizi motarik konplexuenetakoa eta hilgarrienetakoa da pankreako minbizia. Horren arrazoietako bat da pankreako minbiziak, oro har, ez duela minik eragiten, eta, beraz, denbora asko pasatu daiteke diagnostikoa […]

“Mikroeukariotak organismo zelulabakar ñimiñoak dira; planktonaren parte direnak. Funtsezko eginkizunak betetzen dituzte ozeanoetan: oxigenoa sortzen dute, elikakateen oinarri dira eta oinarrizko prozesu ekologikoak erregulatzen dituzte. Garrantzitsuak diren arren, txikiak eta ahulak izateak, zientziaren irismenetik kanpo egotea eragin du, hein handi […]

Anne 1920ko uztailaren 14an jaio zen Lushanen (Txina). Bere ama Ethel Atkinson eta aita Walworth Tyng Ingalaterra Berriko familietako kideak ziren, eta une horretan apezpiku misiolari gisa ari ziren lanean herri horretan. Bost seme-alabetan laugarrena izan zen. Anne Estatu Batuetara […]

Nola heltzen dira farmakoak ingurumenera? Medikamentuen bizi-zikloaren fase guztietan isurtzen dira farmakoak ingurumenera. Batez ere, kontsumitzaileek gernuaren edo gorotzen bidez kanporatu ostean, farmakoak araztegietara heltzen dira hondakin-uren bitartez. Araztegiak egun ez daudenez prestatuta farmako gehienak garbitzeko, horiek erreketara eta itsasora […]

Frijitzearen azalpena eta deskribapena Frijitze tradizionala elikagaiak 150–190 °C arteko tenperaturan dagoen oliotan murgiltzean datza. Prozesu horretan, zenbait erreakzio kimiko eta fenomeno fisiko gertatzen dira aldi berean, zeinek elikagaiaren egituran zein konposizioan aldaketa desiragarriak zein desiragaitzak eragiten baitituzte. Jakiaren gainazalean […]

Gaixotasun zeliakoa nahasmendu autoimmune bat da. Aldez aurretiko joera genetikoa duen pertsona batek glutena jaten duenean piztu daiteke. Hala ere, arrazoi genetikoak ez dira aski azaltzeko zergatik pertsona batzuek garatzen duten gaixotasuna eta beste batzuek ez. Azken urteotan, zenbait azterlanek […]

UNESCOk “gizadiaren ondare” izendatu zuen paraje hori 1997an, eta giza jarduerek paisaia naturala erabat aldatzeko duten gaitasunaren eredu izugarria da. Aparteko gertakizun horren berri izateko, 2000 urte atzera egin beharko dugu. Erromatarrak Hispaniako ipar-mendebaldean iritsi zirenean gure aroko I. mendean […]

Wikipediaren arabera, Anna Maria XIX. mendearen hasieran jaio zen Ingalaterran; John T. A. Reed elizgizona zuen aita eta Anna Maria Dayrell ama. Liburu ugari zeuden Anna Maria jaiotako etxean, eta litekeena da irakurzaletasuna etxean bertan sustatu izana. Litekeena da, halaber […]

Minbiziaren aurkako Nazioarteko Eguna ospatzen zen egun berean, Haohan K. Wei-k eta kolaboratzaileek artikulu interesgarri bat ( Tumour-brain crosstalk restrains cancer immunity via a sensory-sympathetic axis ) argitaratu zuten Nature aldizkarian. Tumoreek aurrera egiteko gainditu behar duten oztopo garrantzitsuenetariko bat […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Infografia ezinbesteko tresna da zientziaren komunikazioan. Informazio konplexua ulergarri egin dezake eta hori lortzeko hainbat elementu erabil ditzake: ilustrazioak, diagramak, mapak edo grafikoak, betiere era ulergarri batean baina zehaztasunari uko egin gabe. Arrazoi honengatik, ilustratzaile zientifikoaren lana funtsezkoa da begiratu batean ikusezinak diren prozesuak ulertzeko eta zientzia modu argi, bisual…

2026ko otsailaren 20a — 2026ko maiatzaren 31a

Arkeologia Museoa

Mallona Galtzada, 2. , Bilbo.

Eguzkiaren itzalean: eklipseen ikuskizuna eta zientzia

Datorren abuztuaren 12an, arratsaldez, naturak eskaintzen duen fenomenorik harrigarrienetako bat behatzeko aukera izango dugu gure lurraldeko zenbait tokitan: eguzki-eklipse oso bat. Argia, tenperatura eta inguruneko soinuak aldatu egingo dira osotasun-fasean, Ilargiak Eguzkia erabat ezkutatzen duenean, eta zentzumenentzat esperientzia paregabea sortuko da. Ikuskizun sentsorialetik harago, eguzki-eklipseen azterketa funtsezkoa izan da zientziaren…

2026ko ekainaren 17a

Bidebarrietako Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.