Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Fisika Syukuro Manabek, Klaus Hasselmannek eta Giorgio Parisik jasoko dute Fisikako Nobel saria, beraien ikerketetan sistema fisiko konplexuen inguruan eginiko ekarpenengatik. Syukuro Manabe ikertzaile japoniarrak atmosferan karbono dioxidoa areagotzeak lurrazalean tenperatura igotzea zekarrela erakutsi zuen 1950eko hamarkadan. Hamar urte beranduago […]

Gure bizitzaren parte dira sare sozialak. Eta aktibismo soziala digital bihurtu da. Martha R. Villabonaren Digital activism for social transformation Ingurunearekin materia trukatzen duen edozerk non egon den ezagutzeko aukera ematen du konposizio isotopikoa ezagutzeak. Ardoa zein tximeleta. Megan Reichen […]

Gaixotasun zeliakoa glutenarekiko intolerantzia iraunkor bat da. Glutena hainbat zerealen irinak dituzten proteina batzuk dira, batez ere gari-irinak, baina baita ere zekalearenak eta garagarrarenak. Gaixotasun honek, betetasun-sentsazioa edo hantura sabelaldean ez ezik, bestelako arazoak sor ditzake, hala nola, goragalea, beherako […]

Lan honetan Deustuko Unibertsitateko ikasleok Adimen Artifiziala ikasgaiko kontzeptuak aplikatu ditugu telebistako saio batean planteatzen den buru-hausgarri bat konputazionalki ebazteko: 15 makilen jokoa. Joko honetan bi parte-hartzailek azken makila ez hartzeko elkar lehiatzen dira. 15 makilen jokoa hobeto uler dadin […]

Antibiotikoekiko erresistentzia gero eta handiagoa da mundu mailan, eta horrek esan nahi du antibiotiko berriak aurkitu behar direla infekzioei aurre egiteko. Esaterako, P. aeruginosa bakterioa da pneumoniaren kausa nagusietako bat paziente immunodeprimituengan eta biriketako gaixotasunak dituzten pertsonengan. Antibiotikoen aurka duen […]

Munduaren digitalizazioak badirudi bueltarik ez duela gaur egun. Munduko txoko ia-ia guztietan dago Interneteko konexioa, eta ez dagoen lekuetan laster posible izango da, adibidez, Starlink proiektuarekin. Telefono mugikorrak, tabletak, ordenagailuak eta wearableak direlakoak, hau da, aldean daramatzagun gauzak –besteak beste […]

Triasiko Berantiarrean, duela 230 miloi urte inguru, Iberiar penintsulako iparraldea itsasoak estalia zegoen. Garai hartan, gatz ugariko buztinen sedimentazioa gertatu zen. Lurrazalak aldaketa sakonak izan zituen, eta buztin geruzak beste material batzuekin estali ziren. Hala ere, geruza gaziek, dentsitate txikiagokoak […]

Emakumea zientzian Kari Alberdik, sare sozialetan Kari Kimikari moduan aurkezten denak, dibulgazio-lana egiten du Twitterren eta Instagramen eta bere esperientziaren inguruan hitz egin du aste honetan Zientzia Kaieran. Bere esanetan, komunikazioa falta da zientzian dabiltzanen eta ez dabiltzanen artean eta […]

Zuzenean entzefalora konektatutako idazteko dispositiboa garatzeko nahikoa al dakigu entzefaloari buruz? Badirudi baietz eta pertsona askoren bizitzak alda ditzakete haren aplikazioek. Rosa García-Verdugoren Writing with your brain: the potential of brain implants for paralysed people Zelan bidal daiteke teleskopio erraldoia […]

Kari Alberdi Etxabek Kari Kimikari izena du sareetan, beraz, ez da zaila asmatzen kimika ikasi duela. Dioenez, beti izan du zientziekiko interesa: “Ikusten nuen zientziak galdera asko egiten dituela munduan dauden auzien inguruan, eta niri jakin-mina pizten zidan”. Gainera, batxilergoko […]

Hurrengo ekitaldiak

“Zientzia kalean” erakusketa Mungian

Nola harrotzen da ogia? Zer dago barra kodeen atzean? Nola funtzionatzen du sukaldeko plaka batek? Gure egunerokotasunaren parte diren kontu hauei eta beste batzuei erantzuteko iritsiko da Zientzia Kalean erakusketa ibiltaria Mungiara, zientziaren ezagutza jendartean zabalduz. Formatu handiko 11 infografia dira erakutsiko direnak, euskaraz zein gaztelaniaz eginak, eta urriaren 19tik…

2026ko urriaren 19a — 2026ko azaroaren 2a

Torrebillela Kultur Etxea.

Beko Kale Kalea, 3. , Mungia.

Estres termikoa. Zergatik ez gaitu beroak denok berdin itotzen?

Euskadik bere historiako udarik beroenetako bat utzi berri du atzean, 1970etik jasotako tenperaturarik altuenekin. Eszenatoki horrek berriro jarri du mahai gainean zein punturaino izan daitezkeen muturreko bero-gertakari horiek gero eta ohikoagoak eta zergatik ez diguten denoi berdin eragiten. Zergatik ez digu kalte bera egiten 34 graduko tenperaturak Bilbon eta Dhakan…

2026ko urriaren 21a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.

Bertsozientzia saioa Zarautzen

EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta ZarautzOn elkarteak “Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia ikuskizunaren saio bat antolatuko dute datorren astean. Bertan, ezagutza zientifikoa eta bertsoak uztartuko dira oholtzean. Hitzordua azaroaren 3an izango da, 19:00etan Zarauzko Modelo Aretoan. Sarrera doakoa izango da, eserlekuak bete arte. Kike Amonarriz soziolinguista eta umoristak aurkeztuko du…

2026ko azaroaren 3a

Modelo Aretoa.

Zigordia kalea, 1. , Zarautz.

Posible al da plataforma digitaletako gorroto-diskurtsoak mugatzea?

Gorroto-diskurtsoak pil-pilean daude eremu digitalean. Gezurren eta albiste faltsuen zabalkundea, deshumanizazioa eta, are gehiago, adingabeak edo beste kolektibo zaurgarri batzuk kanporatzeko edo haien aurkako indarkeria esplizitua sustatzeko deiak dira horien adierazpenetako batzuk. Diskurtso horiek geldiarazteko asmoz, azken urteotan hainbat ekimen jarri dira martxan, hala nola FARO sistema. Arrazakeriaren eta Xenofobiaren…

2026ko azaroaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8., Durango.