Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Nola heltzen dira farmakoak ingurumenera? Medikamentuen bizi-zikloaren fase guztietan isurtzen dira farmakoak ingurumenera. Batez ere, kontsumitzaileek gernuaren edo gorotzen bidez kanporatu ostean, farmakoak araztegietara heltzen dira hondakin-uren bitartez. Araztegiak egun ez daudenez prestatuta farmako gehienak garbitzeko, horiek erreketara eta itsasora […]

Frijitzearen azalpena eta deskribapena Frijitze tradizionala elikagaiak 150–190 °C arteko tenperaturan dagoen oliotan murgiltzean datza. Prozesu horretan, zenbait erreakzio kimiko eta fenomeno fisiko gertatzen dira aldi berean, zeinek elikagaiaren egituran zein konposizioan aldaketa desiragarriak zein desiragaitzak eragiten baitituzte. Jakiaren gainazalean […]

Gaixotasun zeliakoa nahasmendu autoimmune bat da. Aldez aurretiko joera genetikoa duen pertsona batek glutena jaten duenean piztu daiteke. Hala ere, arrazoi genetikoak ez dira aski azaltzeko zergatik pertsona batzuek garatzen duten gaixotasuna eta beste batzuek ez. Azken urteotan, zenbait azterlanek […]

Anna Laromaine Sagué kimikan doktorea da Bartzelonako Universitat Autònoman eta nazioarteko esperientzia zientifiko zabala du. 2011z geroztik Institut de Ciència de Materials de Barcelona (ICMAB-CSIC) erakundean ari da lanean ikertzaile gisa, nanopartikulen eta nanokonposatuen taldean. Diziplinarteko lana egiten du eta […]

Zenbat modu daude airetik mugitzeko? Hegan egitea askotan hegaztiekin lotzen dugu, baina naturan badira bestelako estrategiak ere, ala nola, planeatzea. Kolugoak, “lemur hegalariak” bezala ezagunak diren ugaztun bitxiak, nahiz eta ez diren ez lemurrak ezta benetan hegan egiten duten animaliak […]

UNESCOk “gizadiaren ondare” izendatu zuen paraje hori 1997an, eta giza jarduerek paisaia naturala erabat aldatzeko duten gaitasunaren eredu izugarria da. Aparteko gertakizun horren berri izateko, 2000 urte atzera egin beharko dugu. Erromatarrak Hispaniako ipar-mendebaldean iritsi zirenean gure aroko I. mendean […]

Wikipediaren arabera, Anna Maria XIX. mendearen hasieran jaio zen Ingalaterran; John T. A. Reed elizgizona zuen aita eta Anna Maria Dayrell ama. Liburu ugari zeuden Anna Maria jaiotako etxean, eta litekeena da irakurzaletasuna etxean bertan sustatu izana. Litekeena da, halaber […]

Minbiziaren aurkako Nazioarteko Eguna ospatzen zen egun berean, Haohan K. Wei-k eta kolaboratzaileek artikulu interesgarri bat ( Tumour-brain crosstalk restrains cancer immunity via a sensory-sympathetic axis ) argitaratu zuten Nature aldizkarian. Tumoreek aurrera egiteko gainditu behar duten oztopo garrantzitsuenetariko bat […]

Gure planetan dugun bizitza, neurri handi batean, lurpeko biodibertsitate-aniztasunean oinarritzen da. Izan ere, lurrean dauden ekosistema konplexuak mantentzeko zerbitzu kritikoak eskaintzen ditu lurrazalak; hala nola, elikagaiak ekoiztea, karbonoa biltegiratzea, higadura kontrolatzea eta ura erregulatzea. Hala ere, azken mendeko giza ekintzek […]

Gaur egun ohikoa da haurren ikasgeletan baliabide digitalak egotea eta zenbait ikasketa-prozesutarako tresna moduan erabiltzea. Esaterako, badira irakurtzen eta idazten ikasten ari diren umeei bideratutako programa informatikoak. Horiek proposatzen dituzten ariketak ordenagailuan egiteko direnez, ikasleek teklatuak eta botoiak sakatzen dituzte […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Infografia ezinbesteko tresna da zientziaren komunikazioan. Informazio konplexua ulergarri egin dezake eta hori lortzeko hainbat elementu erabil ditzake: ilustrazioak, diagramak, mapak edo grafikoak, betiere era ulergarri batean baina zehaztasunari uko egin gabe. Arrazoi honengatik, ilustratzaile zientifikoaren lana funtsezkoa da begiratu batean ikusezinak diren prozesuak ulertzeko eta zientzia modu argi, bisual…

2026ko otsailaren 20a — 2026ko maiatzaren 31a

Arkeologia Museoa

Mallona Galtzada, 2. , Bilbo.

“El secreto de la naturaleza” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia Zarautzen

Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak ekoitzitako eta José Antonio Pérez Ledok zuzendutako Naturaren sekretua dokumentala datorren maiatzaren 19an, asteartean, 19:00etan ikusi ahal izango da Zarauzko Modelo Aretoan. Sarrera librea eta doakoa izango da eserlekuak bete arte. Ikus-entzunezko lan hau Pedro Miguel Etxenike, Euskal Herriko Unibertsitateko Materia Kondentsatuaren Fisikako katedradun…

2026ko maiatzaren 19a

Modelo Aretoa.

Zigordia kalea, 1., Zarautz