Kolaborazioak Archives - Zientzia Kaiera

Elkarrizketa honetan, datorren abuztuaren 12an izango den eguzki-eklipse osoaren garrantzi zientifikoa eta dibulgatiboa aztertzen du, 120 urteren ondoren Euskadin ikusi ahal izango den aparteko gertaera astronomikoa. Fenomeno hori babes egokirik gabe behatzeak dituen arriskuez ere ohartarazi du García Lariok. 1.- […]

Gure gorputzak bi mekanismo ditu erasoetatik babesteko: berezkoa edo naturala eta hartua edo adaptatiboa. Berezkoa edo naturala da eraso baten aurrean gure gorputzak sortzen duen hasierako erantzuna. Ez da espezifikoa, eta azkarra da. Hor parte hartzen dute muga fisiko-kimikoek —azala […]

Genero oztopoak gaindituz Pulianas udalerrian jaio zen, Granadan, 1921eko otsailaren 12an. Oso gaztea zela Asunciónek argi eta garbi erakutsi zuen emakumeek zientzian arrakastaz aritzeko gaitasuna zutela. Izan ere, 1942an, Madrilgo Complutense Unibertsitatean matrikulatu zen, eta Zientzia Naturaletako Lizentziatura eskuratu zuen […]

Leiho adimentsu horiek helburu argi batekin garatu dira: kanpoko eguzki-argiak dakarren beroa automatikoki erregulatuta, gelen barruko tenperatura fresko mantentzea eta, ondorioz, energia-kontsumoa murriztea. Leiho batek ez dirudi tresna teknologiko bat, baina beroaren aurkako lehen defentsa-lerroa izan daiteke. Kanpo-estimuluei erantzuten dieten […]

Jiménez Cisnerosek Cádizko lehen karta arkeologikoa egiteaz gain, Afrikako iparraldeko aztarnategietan ere lan egin zuen, bai eta Centre National De La Recherche Scientifique (CNRS) zentroan kolaboratu ere, Frantziako ikertzaile garrantzitsuekin batera. Rara avis bat zen gizonek menperatutako espazio zientifikoan, baina […]

Adimen artifizialez (AA) gidatutako txatbotek —ChatGPT, Grok edo Gemini gisakoek— jendeak pentsatzeko, hitz egiteko eta idazteko duen modua aldatzen dute, Kalifornia Hegoaldeko Unibertsitateko (AEB) ikertzaile talde batek egin duen ohartarazpenaren arabera. Adituen artean Hizkuntza eredu handi edo LLM —ingelesezko siglen […]

Hedabide honetan bertan argitaratu zen, apirilaren 21ean, gaiari buruzko informazioa Pankreako minbizia eta zientziaren komunikazio egokia izeneko artikuluan. Testuingurua emate aldera, labur dezagun zer kontatu genuen une hartan. Mariano Barbacid biokimikari espainiarrak eta haren taldeak PNAS aldizkarian argitaratu zituzten, A […]

Selman Dritzen lanbide ibilbidea ustekabean hasi zen. Selma Kaderman Illinoisen (AEB) jaio zen 1917ko ekainaren 29an, eta bere hasierako zaletasuna musikarantz bideratzen zen. Pianoko kontzertu emaile gisa ibilbide laburra izan zuen mediku izatea erabaki baino lehen. Ikasketak Illinoiseko Unibertsitateko Medikuntza […]

Zer da eguzki-eklipse oso bat? Noizean behin, Lurreko eskualde batzuetatik eguzki-eklipse oso bat ikus daiteke. Hau da, Ilargiak guztiz estaltzen du Eguzkia eguneko orduetan. Momentu horretan eta eskualde horietan, iluntasuna hedatzen da (1. irudia). Ilargiaren, Eguzkiaren eta Lurraren arteko lerrokatze […]

XXI. mendearen lehen laurdenean, energia elektrikoan oinarritutako eredu energetiko jasangarriago baterako trantsizioak litio-baterien iraultza ekarri digu. Gaur egun, garraioan dute garrantzi handiena litio-bateriek, baina garrantzi handia dute energia berriztagarrien energia-pilaketa sistemetan, aparatu elektronikoetan, industrian eta beste hainbat sektoretan ere. Horrela […]