Galdera horiek aztertzen dituen matematikaren adarrari ilararen teoria esaten zaio. Ilaren teoria hainbat aplikazioetan agertzen da; esate baterako, ospitaleetako larrialdi-zerbitzuetan, aireportuetako kontroletan, telefono bidezko arreta-zerbitzuetan eta Interneteko zerbitzarietan. Izan ere, ilara batean zain dagoena ez da zertan pertsona bat izan […]
Duela oso gutxi bi artikulu argitaratu dira endozookoriako bi kasu harrigarri deskribatzeko. Lehenengoak buelta bat ematen dio prozesuari; izan ere, jasotzen du karraskarien elikadurara bideratutako haziak kriskitin-sugeek (Crotalus atrox) erreskatatzen dituztela patu horretatik (1. irudia). Fenomeno horri diploendozookoria esaten zaio […]
Unibertsitateko ateak emakumeentzat itxita bazeuden ere, jakingura handia zuenez, Margaret S. Brownek bere ezagutzak zabaltzea lortu zuen botanikari ospetsu nazional eta nazioarteko ugarirekin harremana ezartzeari esker. Bokazio bide horretatik, bere jarduerekin aurrera egin zuen Kanadako mugetatik harago ere. Bere aurkikuntzen […]
Artearen historian sarritan faltsutu dira Vincent Van Goghen lanak, merkatuan prezio oso altua duten artelanak direlako. Bere bizitzan, Van Goghek ez zuen ia margolanik saldu – Mahasti gorria da ezagutzen den salmenta formal bakarra-, eta margolanetako asko Theo anaiari eman […]
Aurreko atalean aipatu genuen oporraldia ohiko jarduera bat etetea dela ─ikasketak, lana─. Oporrak egitea osasunarentzat ezinbestekoa dela badakigu; hain zuzen ere, oporraldia bizitzarekiko gogobetetze-maila altuagoekin lotzen da, aldarte hobearekin eta osasun-arazo gutxiagorekin, besteak beste. Opor-egunek osasunean duten eragina zientzialari askoren […]
Italiako iparraldean, Toscana eskualdean, Pisa hiriko erakargarri turistiko nagusia bertako dorre okerra da. Unescoren gizateriaren ondare kultural izendatu zuten 1987an, eta eraikuntzan bertan arazo nahikotxo egon ziren. XII. mendearen amaieran eraikitzen hasi baziren ere, ez zen 200 urte beranduago arte […]
Mary Watson Whitney 1847ko irailaren 11n jaio zen Walthamen (Massachusetts, AEB) XIX. mendearen erdi aldera emakumeetan ohikoa ez zen hezkuntza akademikoa emateko adina baliabide ekonomiko bazuen familia batean. Haurtzarotik ikusi zen matematiketarako dohaina zuela eta Walthameko eskola publikoko maisuek goraipatu […]
Onddo mikorriziko arbuskularrek (AM izenez ezagunak) sinbiosi-harremanak sortzen dituzte Lurreko landare espezieen % 70 ingururekin. Sare horiek Lurraren «sistema zirkulatorio» gisa funtzionatzen dute, karbonoa, mantenugaiak eta ura landareen eta lurzoruaren artean garraiatuz. Elkarlan horretan, landareek fotosintesiaren bidez atmosferatik karbonoa finkatzen […]
Koloneko eta ondesteko minbizia, mundu mailan intzidentziari dagokionez, ohikoena da biriketako eta bularreko minbiziaren ondoren. Urtean 2 milioi inguru kasu berri diagnostikatzen dira, eta ia milioi bat pertsona hiltzen dira minbizi mota honen ondorioz. Metastasia da heriotza gehienen jatorria, hau […]
Adibide horiek guztiak iruzur egiteko estrategia finkoak dira, espezie bakoitzaren portaeraren errepertorioan daudenak. Hala eta guztiz ere, bada iruzur “gizakiago” bat, malguagoa eta inguruabarretara gehiago egokitu daitekeena. Iruzur “taktikoa” esaten zaio eta portaera “zintzoa” erabiltzen da, testuinguru desberdin batean, beste […]