Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Gure gorputzaren barruan, begi hutsez ikusi ezin den liburu erraldoi bat gordetzen dugu: DNA. Bertan daude idatzita gure garapenerako, funtzionamendurako eta ugalketarako jarraibide guztiak. Gaurkoan, Kiñuk bizitzaren hizkuntza horren orrialdeak pixka bat irekiko dizkigu, zerk egiten gaituen gu garen hori […]

Sepsia edo erdiondoko sukarra zen XIX. mendean Europan erdiberriak hiltzeko arrazoi nagusietako bat, hein handi batean higiene falta orokorragatik, eta, zehazki, erditzen laguntzen zuten profesional medikoen higiene faltagatik. Gaur egun oso zaila da imajinatzen; eremu kliniko eta medikoetako higiene estandarrak […]

Nola jaiotzen da ahate bat? Zer gertatzen da arrautzaren barruan? Eta nola bihurtzen da ahatekume txiki bat ahate heldu? Jaio da ahatea liburuak basahatearen bizi-ziklo osoa azaltzen du, orriak handituz doazen heinean istorioarekin batera hazten den formatu erakargarrian. Arrautzetatik hasi […]

Hizkuntza bat ezagutzeko, hiztegia jakitea ez da nahikoa, agerikoa denez. Hori horrela, hizkuntza bat deskribatzeko ahalegina egin duten askok hitz zerrenda batekin batera hitz horiek elkarrekin konbinatzeko argibide batzuk eman izan dituzte. Horrela hasten da, adibidez, euskararen gramatika-tradizioa, besteak beste […]

Hondakin-uren araztegietan (HUAn) sortzen diren lokatzak izaera toxikoa eta patogenikoa duten azpiproduktuak dira, eta zenbait tratamendu pairatzen dituzte araztegiko lokatzen lerroan: loditzea (solido esekien kontzentrazioa handitzeko), egonkortzea (ondoren gerta daitekeen degradazioa saihesteko), eta ura kentzea. Lokatzen tratamenduaren kostua HUA operatzeko […]

María José Buzón doktoreak Bartzelonako Valle de Hebrón Instituto de Investigación ikerketa institutuko Gaixotasun Infekziosoen Sailean ikertu eta lan egiten du. Prestakuntza zabala du birologian eta immunologian, bai eta interes handia ere ikerketa translazionalean. GIBa sendatzera bideratutako terapia berriak ikertzen […]

Zergatik zabaltzen dira metalak berotzen direnean? Egunero ikusten dugun fenomenoa da, nahiz eta askotan oharkabean pasatzen zaigun: trenbideetan, zubietan edo metalezko objektu beroetan. Gaurko bideoan fisikaren eta kimikaren arteko zalantza klasiko horri erantzungo diogu. Berotzean, metalaren barruko atomoek energia gehiago […]

Gure munduaren dibertsitatearen atzean sinpletasun purua dago. Dena funtsezko 17 partikulek osatzen dute, eta masa edo karga desberdina izan arren, soilik oinarrizko bi mota daude: “bosoiak” edo “fermioiak”. Paul Dirac fisikariak 1945ean eman zuen diskurtso batean aipatu zituen bi termino […]

Emakume batek galdetu zidan behin: «Matematikaria zara?». Nire ustez, hotsandiko hitzak kontu garrantzitsuetarako dira. Beraz, honela erantzun nion: «Ez, baina ia beti ari naiz matematikei buruz pentsatzen, batzuetan lo nagoen bitartean ere bai». ─ Marguerite Lehr Marguerite Lehr 1898ko urriaren […]

Mundu guztiz bitxia da inurriena. Are, beren eskalan jarrita, unibertso bitxia osatzen dutela esan genezake. Gehienetan arreta pizten ez duten izaki txikiak dira, baina, intsektu sozialak diren heinean, aspaldikoa da zientzialariek horien inguruan duten lilura, haien antolaketa ikertzean ondorio harrigarriak […]

Hurrengo ekitaldiak

“Naturaren sekretua” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia Bergaran

Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak ekoitzitako eta José Antonio Pérez Ledok zuzendutako Naturaren sekretua dokumentala datorren otsailaren 4an, asteazkena, 10:00etan ikusi ahal izango da Bergarako Seminarixoan. Ikus-entzunezko lan hau Pedro Miguel Etxenike, Euskal Herriko Unibertsitateko Materia Kondentsatuaren Fisikako katedradun ohiaren eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) presidentearen bizitza eta…

2026ko otsailaren 4a

Seminarixoa

San Martin Agirre Plaza, 4. 20570 , Bergara, Gipuzkoa

Ekosistemen zerbitzuak: naturaren onurak eta aukerak

Ekosistemak zaindu eta babestu beharreko kapital naturala dira. Beren prozesu eta funtzioen bidez, pertsonen ongizateari eta bizi-kalitateari lotutako onura ugari eskaintzen dizkigute. Naturatik zuzenean edo zeharka jasotzen ditugun onura horiei ekosistemen zerbitzuak esaten zaie. Ur garbiaren ekoizpena, polinizazioa edo basoek klimaren erregulazioan duten zeregina bezalako zerbitzuek eragin zuzena eta zeharkakoa…

2026ko otsailaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka

Komentukalea, 8., Durango.

Genetikak osasunean eta giza adaptazioan duen zeregina izango du ardatz 2026ko Darwinen Egunak

Darwinen Egunak otsailaren 12an ospatzen du, urtero, eboluzioaren teoriaren “aita” den Charles Darwin biologo eta naturalista ingelesaren jaiotza. 1809an jaio zen eta zientziaren historiari lotuta geratu da, betiko, 1859an ‘Espezieen Jatorria’ argitaratu zuenetik. Lan horretan, hautespen naturalaren bidezko eboluzioaren teoria formulatu zuen Darwinek. Liburu horri esker dakigu izaki bizidun guztiak…

2026ko otsailaren 12a

Bidebarrietako Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.