Paziente birtuala simulatzeko txatbot medikoa
Osasunaren arloan gero eta gehiago erabiltzen dira adimen artifizialean oinarritutako tresnak, eta horien artean txatbotak berebiziko garrantzia hartzen ari dira. Lan honetan, mediku eta paziente baten arteko elkarrizketa simulatzea helburu duen gaztelaniazko txatbot baten prototipo bat garatu da. Zehazki, paziente baten rola hartzen duen sistema garatu da, medikuaren galderak jasotzen dituena eta hauei zentzuzko erantzun koherenteak ematen saiatzen dena, pazientearen txosten klinikotik abiatuta. Helburua ez da benetako paziente bat ordezkatzea, baizik eta medikuntzako testuinguruetan lagungarria izan daitekeen tresna bat sortzea, esaterako, medikuen trebakuntzarako edo elkarrizketa-sistemak aztertzeko.
Txatbot honen erantzunak ahalik eta errealistenak izatea nahi izan da, eta horretarako hainbat baliabide bildu eta sortu dira. Lehenik eta behin, medikuek egindako galderak eta pazienteen txosten klinikoetatik jasotako erantzunak bildu dira, hurrengo datu-bildumak sortzeko oinarri gisa hartu direnak. Izan ere, paziente simulatua medikuaren galderak erantzuteko gai izan behar da bere txosten klinikotik informazioa erauziz, benetako pazienteak bere oroimenetik informazioa hartuko balu bezala. Horrez gain, galdera bakoitzerako pazienteek emandako erantzunak bildu dira eta horiekin datu-bilduma berri bat sortu da; hain zuzen ere, paziente simulatuak bakarrik bere txosten klinikoko informazioa irakurriko balu, sortutako erantzuna ez litzatekeelako batere naturala izango. Horrela, datu-bilduma hori erabiliz, paziente simulatuaren erantzunetan naturaltasuna lortu ahal izango da, giza elkarrizketa errealen simulazioak gauzatzea ahalbidetuz.
Behin datu horiek prest izanda, adimen artifizialeko teknika ezberdinak erabiliz txatbotaren “burmuina” entrenatu da. Hau da, sistemari adibide multzo handia erakutsi zaio eta horren bidez ikasi du nola sortu erantzun egokiak medikuaren galderen aurrean. Emaitzak ebaluatzeko, sistemaren erantzunak hainbat ikuspegitatik aztertu dira, adibidez zein puntutaraino diren zehatzak, koherenteak edo naturalak. Hau da, zenbateraino errespetatzen duen txosten klinikoan agertzen den informazioa kontraesanak sortu gabe edo informaziorik gehitu gabe; zenbateko zuzentasun morfologiko, sintaktiko eta gramatikala duen; eta zenbateko antzekotasuna duen benetako pazienteak emandako erantzunarekin alderatuta. Metrika horien bidez lortutako emaitzak aztertuz, hauek positibotzat har daitezke, sortutako prototipoaren baliozkotasuna erakutsiz. Honek nabarmentzen du mota honetako sistemek etorkizun hurbilean izan dezaketen garrantzia, osasun-arloan bereziki, ikerketa bide interesgarria zabalduz.
Azken finean, lan honek gaztelerazko paziente simulatuen garapenerako lehen urratsak finkatzen ditu, eta helburu hori betetzeko bereziki sortutako datu-bildumak aurkezten ditu. Etorkizuneko txatbot hauek osasun-profesionalei lagundu diezaiekete entrenamendu saioetan, elkarrizketa klinikoen simulazioetan, azterketetan aldakortasuna ekiditen edo ikerketa-tresna gisa. Izan ere, paziente simulatuek ahalbidetzen dute edozein gaixotasun motarekin trebatzea, etorkizunean benetako kasu bat ematen denean paziente hori modu egokiago eta eraginkorrago batean tratatu ahal izateko. Teknologia oraindik garapen-fasean badago ere, argi dago erabilera potentzial handia duela, eta horrelako proiektuek etorkizuneko osasun-sistemetan paper garrantzitsua izan dezaketela.
Artikuluaren fitxa:
- Aldizkaria: Ekaia
- Zenbakia: 48
- Artikuluaren izena: Paziente birtuala simulatzeko txatbot medikoa.
- Laburpena: Lan honetan, mediku eta pazientearen arteko elkarrizketan paziente birtualaren rola hartuko duen gaztelaniazko txatbot baten prototipoaren sorrera aurkeztuko da, lortutako emaitzekin batera. Txatbotaren erantzunak benetako pazientearenak bezalakoak izateko helburuarekin, zenbait baliabide garatu dira lan honetan. Alde batetik, medikuaren galderetatik eta pazienteen txosten klinikoetatik hartutako erantzunen corpus bat baliatu da, eta pazienteak erantzungo lituzkeen esaldien corpus berria sortu da. Baliabide horiek erabilita, paziente birtualaren papera egin dezakeen txatbotaren hizkuntza naturalaren sorkuntzarako sistema bat entrenatu da adimen artifizialeko sare neuronalen bidez. Zenbait metrika erabiliz ebaluatu da sistema, emaitza positiboekin. Medikuntzako elkarrizketa-sistema automatikoak eraikitzeko bidea ireki da horrela.
- Egileak: Mikel Idoyaga Bazan, Janire Arana Gonzalez, Jose Vicente Lafuente Sanchez, Elisa Espina Valiño, Koldo Gojenola Galletebeitia eta Aitziber Atutxa Salazar
- Argitaletxea: EHUko argitalpen zerbitzua
- ISSN: 0214-9001
- eISSN: 2444-3255
- Orrialdeak: 31-57
- DOI: 10.1387/ekaia.27338
Egileez:
Mikel Idoyaga Bazan, Janire Arana Gonzalez, Koldo Gojenola Galletebeitia eta Aitziber Atutxa Salazar EHUko Bilboko Ingeniaritza Eskolako HiTZ: Hizkuntza Teknologiako Euskal Zentroko ikertzaileak dira.
Jose Vicente Lafuente Sanchez, Elisa Espina Valiño, EHUko Medikuntza eta Erizaintza Fakultateko ikertzaileak dira.
Ekaia aldizkariarekin lankidetzan egindako atala.
