Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Pertsona batek bizitzan zehar biltzen dituen esperientziek, erreferentziek, ezagutzek eta baliabide zientifikoek eraikitzen dute bere zientzia-kapitala. Zientzia eta teknologia arloko profesionalen genero-parekotasun joerak positiboak badira ere, oraindik ere badira unibertsitateko ikasketa teknikoetan, batez ere ingeniaritzako ikasketetan, neska-mutilen matrikula-kopuruaren arteko aldea […]

Marta Pina doktorea (Barbastro, 1986) Beatriu de Pinós doktorego ondoko ikertzailea da Institut Català de Paleontologia Miquel Crusafont erakundean. 2016an Biodibertsitatearen arloko doktoregoa lortu ondoren Universitat Autònoma de Barcelona unibertsitatean, doktorego ondoko egonaldi bat egin zuen Kyotoko Unibertsitatean (Japonia), Japan […]

Euria ari duela eta eguzkia agertzen denean, zeruan kolorez betetako arku zoragarri bat ikus dezakegu: ortzadarra. Fenomeno ikusgarri hori askotan magiarekin lotu izan da, baina badu azalpen zientifikoa. Eguzki-argiaren eta euri-tanten arteko elkarlan dela eta sortzen da, eta bideo honetan […]

Galerak (Squilla mantis) krustazeo estomatopodoak dira, gure kostaldeetan kopuru izugarri handietan harrapatzen direnak. Zapore bikaina duten arren, haien itxura ez da hain erakargarria. Euren ehizakiak harrapatzeko egokitutako hankak dituzte, marisorginen hanken antzekoak direnak (1. irudia). Estomatopodo tropikal batzuek, gonodaktiloideoek, mantis […]

Adibidez, Jack Kramer idazleak, Women of Flowers bere liburuan, emakumeek Viktoriar Aroan arte eta zientzia botanikoari eginiko ekarpen zoragarriak nabarmendu ditu. Besteak beste, Anne Pratten figura azpimarratzen du, garai hartan hobekien baloratutako botanikari ilustratzaile ingelesetako bat izan baitzen. Anne 1806an […]

Salamancako Unibertsitateko hiztegi mediko-biologikoaren arabera, hipotermia gorputzeko tenperatura hozbero normaletik behera jaisten denean gertatzen den fenomenoa da. Tenperatura-jaitsiera 35ºC-tik behera jotzen da kritikotzat, eta momentu horretan hasten dira erantzun fisiologikoak homeostasiari eusteko ahalegin moduan. Hasierako fasean gure gorputzeko tenperatura 35ºC-32ºC […]

Garunaren osasunerako eleaniztasunak dituen onuren gaineko ebidentziak pilatzen dira denboraren poderioz. Gurean, jakina da BCBL Basque Center on Cognition, Brain and Language nazioarteko zentroak hainbat ikerketa lerro dituela gai horren bueltan, eta behin baino gehiago ideia hori babesten duten datuak […]

Gaur egun, litio-ioizko (Li-Ioi) bateriak dira energia elektrikoa metatzeko teknologiarik erabilienak ibilgailu elektrikoetan. Horien eraginkortasuna eta segurtasuna bermatu ahal izateko, ezinbestekoa da bateria-sistema osatzen duten zelulen operazio-tenperatura 20ºC eta 40ºC artean mantentzea. Tarte horretatik kanpo lan egiteak bateriaren zelulen degradazio […]

Itxura fisikoari buruzko datuak lortzea lagungarria izan daiteke kasu penaletan susmagarriak bilatzeko edo desagertutako pertsonak identifikatzeko, eta oso baliotsua izango da DNAren analisien bidez gizakiaren kanpo-ezaugarriak eta, bereziki, aurpegiaren forma aurreikustea. DNAren analisia oinarrizko tresna da auzitegi-biologian; izan ere, norbanakoaren […]

Nola da posible arrainek arnasa hartzea ur azpian, guk bertan segundo gutxitan itotzen garen bitartean? Bideo honetan biologian murgilduko gara galdera horri erantzuteko. Arrainek ez dute birikarik, baina bai arnasteko sistema oso eraginkorra, uretan disolbatuta dagoen oxigenoa aprobetxatzeko gai dena […]