Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Izan ere, hainbat faktore etiologiko identifikatu dira obesitatearen garapenean eragina dutenak. Horien artean, gero eta arreta handiagoa berenganatu dute hesteko mikrobiotaren asaldurek (disbiosi izena ematen zaie). Izatez, ikerketa ezberdinek erakutsi dute pertsona obesoen hesteko mikrobiotaren osaera pertsona osasuntsuek dutenaren ezberdina […]

Iberiar otsoek (Canis lupus signatus) aztarna ikusezinak uzten dituzte gorozkietan. DNAren zatiek zer espezie eta zer proportziotan kontsumitzen duten identifikatzeko aukera eskaintzen die zientzialariei. Lana Scientific Reports aldizkarian argitaratu dute eta ‘DNA metabarcoding’ izeneko teknikak harrapakari handien elikadurari (haien kontserbaziorako […]

Alejandra Melfo Fisikan lizentziatu zen Andeetako Unibertsitatean (Venezuela) eta Astrofisikan doktorea da (SISSA, Italia). Gaur egun irakaslea da Andeetako Unibertsitatean. Bere karreraren zatirik handiena energia handiko fisika ikertzen eman du, bereziki bateratze handiko teoriei eta akats topologikoei lotuta. Berriki, glaziarren […]

Autobusean edo metroan txartela makinara hurbildu, BEEP! entzun, eta listo: bidaia ordainduta. Ekintza azkar eta ia magikoa dirudi, baina atzean badago azalpen zientifiko eta teknologiko oso interesgarri bat. Nola daki makinak nor zaren edo baliozko txartela duzun, ukitu ere egin […]

Egiatan, baso fosilak (edo subfosilak, puristak baldin bagara) eta zohikaztegiak dira. Oro har, hondartzako hareak estalita egoten dira, eta soilik geratzen dira agerian ekitaldi meteorologiko handien edo muturreko kostaldeko dinamika baten ostean, hareazko estalki hori aldi baterako desagertzen baita, itsasertzeko […]

Ekarpen gehienak Estatu Batuetako Indar Armatuekin lankidetzan egin zituen, eta inpaktu handia izan zuen testuinguru militar eta espazialetarako anoa eta paketeak diseinatzean. Besteak beste, gizakia Ilargira eraman zuten Mercury, Gemini eta Apolo misioetarako menuak egin zituen. Haurtzaro eta gaztaroa Mary […]

Egunero, gure gorputzeko milioika zelula hiltzen dira. Baina ez kezkatu, ziklo biologikoaren parte da: birsortze izeneko prozesuak ordezko zelulen hornidura etengabea bermatzen digu, ehun eta organo guztiak baldintza optimoetan egon daitezen. Gainera, ehunen batean zauri, gaixotasun edo lesioren bat badago […]

Gizateriaren kontzientzia kolektiboan hertsiki errotuta mantendu izan den gertakari historiko horietako bat izan zen XIV. mendeko izurrite beltza; agian gure gizarteak noraino izan daitezkeen ahulak gogorarazten digun ohartarazpena delako. Ez da izan historiako epidemia erraldoi bakarra, baina bai latzenetako bat […]

Iberiar penintsularen iparraldean hedatuz joan dira tokiko basoen ordez landatutako pinu- eta eukalipto-plantazioak. Euskal Autonomia Erkidegoan, esate baterako, eukalipto-sailen azalera bikoiztu egin da 2005-2024 bitartean, pinudietako gaitzen ondorioz pinuaren ordez eukaliptoa landatu baita. Gaur egun, “EAEko azaleraren ia % 55 […]

Ximena Velez-Liendo ekologian doktorea eta Andeetako hartzen kontserbazioan aditua da. Biologian lizentziatu zen San Simoneko Unibertsitatean (Bolivia), informazio geografikoko sistemetan magisterra eskuratu zuen Lecesterko Unibertsitatean (Erresuma Batua), eta biologian doktorea da Anbereseko Unibertsitatean (Belgika). Andeetako Hartzen Adituen Taldeko presidentekidea izan […]

Hurrengo ekitaldiak

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

“Natura Bizia” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia

Bilbo Zientzia Plaza 2026 jaialdiari hasiera emango zaio irailaren 16an, asteazkenean, Natura Bizia (2021) dokumentalaren emanaldiarekin. Lexeia Larrañagak idatzi eta zuzenduta, eta Avis Productions-ek ekoiztuta, saioa 18:30ean hasiko da Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Sarrera doakoa izango da, aretoa bete arte. 80 minutuko iraupena duen dokumentalak Euskadi eta Nafarroan barrena egiten du…

2026ko irailaren 16a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.

Naukas Gazte 2026

Irailaren 18an, ostiral goizean, estatu mailan zientzia-dibulgazioko erreferentziazko ikuskizuna den Naukas Bilbao Euskalduna Bilbaoko Auditoriumera itzuliko da Naukas Gazte 2026 saioarekin. Ekimena EAEko Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasleei zuzenduta dago. Bertaratzen direnek 15 minutuko zortzi hitzaldi zientifiko labur eta entretenigarriak aditzeko aukera izango dute. Hizlariek hainbat gai jorratuko dituzte, besteak…

2026ko irailaren 18a

Euskalduna Bilbao.

Abandoibarra etorbidea, 4. , Bilbo.

Naukas Bilbao 2026 Hastapenak

Naukas Bilbao 2026ko bigarren jardunaldia, Naukas Bilbao Hastapenak, irailaren 19an, larunbatean, egingo da Euskalduna Bilbao jauregian, goizez eta arratsaldez. Aurreko edizioetan hitzaldi bakoitzak gai independiente bat jorratzen bazuen ere, aurten hitzaldi guztiek ildo nagusi bera izango dute: historiako hastapen handiak. Jardunaldia ikus-entzuleei zientziak aztertzen dituen hasiera nagusietako batzuen ikuspegi orokorra…

2026ko irailaren 19a

Euskalduna Bilbao.

Abandoibarra etorbidea, 4. , Bilbo.