Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Uxue Razkin Paleontologia Paleolitoko animalia grabatuak aurkitu dituzte Lekeitioko Armintxe kobazuloan, tartean bi lehoi. Grabatuen multzoa oso berezia da kalitate tekniko handia duelako eta oso argi ikusten delako. Aurkikuntzak hainbat animaliaren dozenaka grabatu inguru jasotzen ditu, eta tartean Kantauri Itsasoaren […]

Zelan jarraituko dugu modu esponentzialean hazten diren datuak biltzen, egun erabiltzen ditugun lehengaiak desagertzen direnean? Tommaso Fracesek iradokizun bat du: The future of information storage devices: molecule-based magnets. Imajina ezazu saileko kide bati Nobel saria ematen diotela. Zer egingo zenuke? […]

Ana Galarraga / Elhuyar Zientzia Itziar Garate Lopez Parisen dago, Meteorologia Dinamikoaren laborategian, doktoretza-ondoko ikerketa egiten. Parisen egotea amets baten modukoa ote den galdetuta, aitortu du ezetz, berez, doktoretza amaitu ondoren, nahiago zuela Euskal Herrian gelditu: “Orain oso pozik nago […]

Amaia Portugal Eurasia eta Indiako plakek talka egin zutenean, bion gainean zegoen lurrazalaren masaren erdia galdu egin zela kalkulatu dute Chicagoko Unibertsitateko ikertzaile batzuek. Azalpen posible bakarra aurkitu diote desagertze horri: material hori guztia hondoratu egin zen, eta mantuarekin nahastu […]

Itsas hegaztien txanda heldu da dagoeneko, itsasoko urarekin harreman estua izanik, horiek ere arazo osmotikoei aurre egin behar baitiete. Hala ere, badago nolabaiteko joera itsastarrak diren hegaztien izaera itsastarra kolokan jartzeko. Itsastartzat ditugun hegazti askok, batez ere itsasertzekoek, bizitza gehiena […]

Miren Basaras Ibarzabal 2016ko otsailaren 1ean Munduko Osasun Erakundeak Zika birusak nazioarteko larrialdia eragin duela ebatzi zuen. Zergatik ote? Birusa arriskutsua izan liteke emakume haurdunentzat eta herrialde askotara hedatu da denbora laburrean. Zika birusa Rhesus tximinotik isolatu zen 1947an Ugandako […]

Euskal Herriko Unibertsitateko Ingeniaritza Kimikoa eta Ingurugiroa Saileko ikertzaileek, karbono zuntzezko materialen hondakinen %100 birziklatzeko metodo bat patentatu dute. Gaur egun izugarri erabiltzen dira konpositeak edo karbono zuntzez osatutako materialak, besteak beste aireontziak, aerosorgailuen palak, kirol artikuluak eta automobilak fabrikatzeko […]

Uxue Razkin Nobel sariak Medikuntzako, Fisikako eta Kimikako Nobel nortzuk jasoko dituzten jakinarazi dute eta sarituen taldean ez dago emakumerik aurten. Guztira, zazpi pertsona dira eta guztiak dira gizonezkoak. 826 sari eman dira (aurten iragarri direnak ere kontuan hartuta) eta […]

Zelan justifikatu daiteke zientzian zenbakien erabilera, munduari buruz dugun pertzepzioa kualitatiboa bada? Jesús Zamorak lantzen du gaia: The rise and fall of the representational theory of measurement (2). Korrika egitea osasuntsua da. Hori bai, edozein modutan korrika egitea ez da […]

Munduko Osasun Erakundeak kaleratutako informazioari men eginez, urte batzuen buruan depresioa ezgaitasunaren lehenengo kausa izango dela ohartarazi digu Koldo Callado UPV/EHUko Farmakologiako irakasle eta ikertzaileak Zientzialariren atal honetan. Zer dago, ordea, hain hedatua dagoen gaitz honen atzean? Zer da depresioa […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Posible al da plataforma digitaletako gorroto-diskurtsoak mugatzea?

Gorroto-diskurtsoak pil-pilean daude eremu digitalean. Gezurren eta albiste faltsuen zabalkundea, deshumanizazioa eta, are gehiago, adingabeak edo beste kolektibo zaurgarri batzuk kanporatzeko edo haien aurkako indarkeria esplizitua sustatzeko deiak dira horien adierazpenetako batzuk. Diskurtso horiek geldiarazteko asmoz, azken urteotan hainbat ekimen jarri dira martxan, hala nola FARO sistema. Arrazakeriaren eta Xenofobiaren…

2026ko azaroaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8., Durango.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.