Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Izan ere, hainbat faktore etiologiko identifikatu dira obesitatearen garapenean eragina dutenak. Horien artean, gero eta arreta handiagoa berenganatu dute hesteko mikrobiotaren asaldurek (disbiosi izena ematen zaie). Izatez, ikerketa ezberdinek erakutsi dute pertsona obesoen hesteko mikrobiotaren osaera pertsona osasuntsuek dutenaren ezberdina […]

Iberiar otsoek (Canis lupus signatus) aztarna ikusezinak uzten dituzte gorozkietan. DNAren zatiek zer espezie eta zer proportziotan kontsumitzen duten identifikatzeko aukera eskaintzen die zientzialariei. Lana Scientific Reports aldizkarian argitaratu dute eta ‘DNA metabarcoding’ izeneko teknikak harrapakari handien elikadurari (haien kontserbaziorako […]

Alejandra Melfo Fisikan lizentziatu zen Andeetako Unibertsitatean (Venezuela) eta Astrofisikan doktorea da (SISSA, Italia). Gaur egun irakaslea da Andeetako Unibertsitatean. Bere karreraren zatirik handiena energia handiko fisika ikertzen eman du, bereziki bateratze handiko teoriei eta akats topologikoei lotuta. Berriki, glaziarren […]

Autobusean edo metroan txartela makinara hurbildu, BEEP! entzun, eta listo: bidaia ordainduta. Ekintza azkar eta ia magikoa dirudi, baina atzean badago azalpen zientifiko eta teknologiko oso interesgarri bat. Nola daki makinak nor zaren edo baliozko txartela duzun, ukitu ere egin […]

Egiatan, baso fosilak (edo subfosilak, puristak baldin bagara) eta zohikaztegiak dira. Oro har, hondartzako hareak estalita egoten dira, eta soilik geratzen dira agerian ekitaldi meteorologiko handien edo muturreko kostaldeko dinamika baten ostean, hareazko estalki hori aldi baterako desagertzen baita, itsasertzeko […]

Ekarpen gehienak Estatu Batuetako Indar Armatuekin lankidetzan egin zituen, eta inpaktu handia izan zuen testuinguru militar eta espazialetarako anoa eta paketeak diseinatzean. Besteak beste, gizakia Ilargira eraman zuten Mercury, Gemini eta Apolo misioetarako menuak egin zituen. Haurtzaro eta gaztaroa Mary […]

Egunero, gure gorputzeko milioika zelula hiltzen dira. Baina ez kezkatu, ziklo biologikoaren parte da: birsortze izeneko prozesuak ordezko zelulen hornidura etengabea bermatzen digu, ehun eta organo guztiak baldintza optimoetan egon daitezen. Gainera, ehunen batean zauri, gaixotasun edo lesioren bat badago […]

Gizateriaren kontzientzia kolektiboan hertsiki errotuta mantendu izan den gertakari historiko horietako bat izan zen XIV. mendeko izurrite beltza; agian gure gizarteak noraino izan daitezkeen ahulak gogorarazten digun ohartarazpena delako. Ez da izan historiako epidemia erraldoi bakarra, baina bai latzenetako bat […]

Iberiar penintsularen iparraldean hedatuz joan dira tokiko basoen ordez landatutako pinu- eta eukalipto-plantazioak. Euskal Autonomia Erkidegoan, esate baterako, eukalipto-sailen azalera bikoiztu egin da 2005-2024 bitartean, pinudietako gaitzen ondorioz pinuaren ordez eukaliptoa landatu baita. Gaur egun, “EAEko azaleraren ia % 55 […]

Ximena Velez-Liendo ekologian doktorea eta Andeetako hartzen kontserbazioan aditua da. Biologian lizentziatu zen San Simoneko Unibertsitatean (Bolivia), informazio geografikoko sistemetan magisterra eskuratu zuen Lecesterko Unibertsitatean (Erresuma Batua), eta biologian doktorea da Anbereseko Unibertsitatean (Belgika). Andeetako Hartzen Adituen Taldeko presidentekidea izan […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Infografia ezinbesteko tresna da zientziaren komunikazioan. Informazio konplexua ulergarri egin dezake eta hori lortzeko hainbat elementu erabil ditzake: ilustrazioak, diagramak, mapak edo grafikoak, betiere era ulergarri batean baina zehaztasunari uko egin gabe. Arrazoi honengatik, ilustratzaile zientifikoaren lana funtsezkoa da begiratu batean ikusezinak diren prozesuak ulertzeko eta zientzia modu argi, bisual…

2026ko otsailaren 20a — 2026ko apirilaren 24a

Arkeologia Museoa

Mallona Galtzada, 2. , Bilbo.

Gizona ala emakumea? Zientziak dioena generoaren pertzepzioari buruz euskaraz eta gaztelaniaz

Mundua ikusteko dugun moduan zer eragin du hizkuntzak? Eta pertsonak irudikatzeko eran? Hizkuntza ez da gizartea islatzen duen tresna bat bakarrik, moldatu ere egiten du eta gizartea bera eraldatzen lagun dezake. Maskulino generikoa bezalako hizkuntz-esapideen erabilerak, edo bikoizketak, izen epizenoak edo –e neomorfemaren erabilera bezalako baliabide inklusiboek eragin zuzena dute…

2026ko apirilaren 15a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4. , Bilbo.

Zaintzaileen bakardadea prebenitzeko eta osasuna hobetzeko gakoak

Mendekotasun-egoeran dagoen pertsona bat zaintzeak eragin zuzena izan dezake erantzukizun hori beregain hartzen duenaren osasunean eta ongizatean, baita bakardade moduan ere. Sentimendu subjektibo eta desatsegin hau beste pertsonekiko harremanak gutxiegi direla sentitzen denean sortzen da, kantitatean zein kalitatean. Euskadin, helduen % 14,5ak bakarrik sentitzen dela dio eta, Nahi Ez den…

2026ko apirilaren 21a

Iurretako Herri Biblioteka

Bidebarrieta, 4. , Iurreta.