Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Esne-gazura gazta egiteko prozesuan sortzen den albo-hondakin bat da, eta mundu mailan gutxi gorabehera urtero 180-190 milioi tona ekoizten dira. Proteina honi bigarren bizitza bat ematea lortu da hainbat arlotan; adibidez, jakietan gehigarri moduan erabil daiteke edota ongarri moduan ere […]

Ariketa fisikoa egitea osasungarria dela esaten digute behin eta berriro. Fisikoa bakarrik ez, buruari eragitea ere onuragarria da. Nagiak atera eta aurten ere, udako oporretan egiteko larunbatero matematika-ariketa bat izango duzue. Javier Duoandikoetxea matematikariak guztira sei ariketa prestatu ditu Zientzia […]

COVID-19aren pandemiak mundu osoaren arreta erakarri zuen RNA mezularian oinarritutako txertoetara. Teknologia hori, ordea, ez zen bat-batean sortu: hamarkadetako ikerketaren emaitza da, eta immunologiaren alorrean mugarri handietako bat bihurtu da. Azido erribonukleikoa (RNA) zelula prokarioto eta eukariotoetan dagoen molekula da […]

Egoera honi aurre egiteko, kontsumo energetiko arduratsua sustatzeaz gain, teknologia berrien garapen jasangarria nahitaezkoa da argiztapen eraginkorragoa sustatzeko. Ildo honetatik abiatuz, egoera solidoko argiteria alternatiba aproposa izan daiteke ohiko lanparen (deskarga-, goritasun-, eta fluoreszentzia-lanparak) eraginkortasuna eta iraunkortasuna hobetzeko. Egoera solidoko […]

Geroz eta ohikoagoa da Euskadiko kostaldeak olatuen gandorren gainean trebetasun inbidiagarriz irristatzen diren surflariz betetzea. Duela milaka urte hasi ginen gizakiak ozeanoaren indar gordina baliatuz batetik bestera mugitzen. Orain, hain ezaguna bezain ikusgarria den estanpa horrek aurrekaririk gabeko lorpen zientifikoa […]

Imajinatu meniskoko lesio bat konpon dezakegula in situ hiru dimentsioko egitura bat inprimatuz, neurri-neurrira egokitu dadin. Eta egitura horrek, zelulak atxiki eta ugaltzeko euskarri gisa jarduteaz gain, haiek elikatzeko ere balioko luke; azkenean, egitura biodegradatu eta desagertu egingo litzateke, eta […]

Goazen ikasturte honetan Zientzia Kaieran animalia ezberdinei buruz ikasitakoa barneratzera. Probatu zure ezagutzak 10 galdera hauei erantzunez

Candida generoko onddoak normalean gure gorputzeko azaleko eta mukosetako gainazaletan egon daitezke, sintomarik sortu gabe, horri kolonizazio deritzo. Baina egoera jakin batzuetan, sistema immunologikoa ahuldu denean edo prozedura mediko inbaditzaileen ondoren, onddo horiek gorputzeko barneko ehunetara iritsi daitezke eta infekzio […]

Arina, sendoa, malgua, elektrizitatearen eroale bikaina eta, gainera, karbonoz osatua. Ezaugarri horiek guztiak material bakar batean biltzen dira: grafenoan. 2004an isolatu zen lehen aldiz, eta ordutik materialen zientziaren aurkikuntzarik garrantzitsuenetako bat bihurtu da, etorkizuneko teknologia askoren oinarri izan daitekeelako. Grafenoa […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Posible al da plataforma digitaletako gorroto-diskurtsoak mugatzea?

Gorroto-diskurtsoak pil-pilean daude eremu digitalean. Gezurren eta albiste faltsuen zabalkundea, deshumanizazioa eta, are gehiago, adingabeak edo beste kolektibo zaurgarri batzuk kanporatzeko edo haien aurkako indarkeria esplizitua sustatzeko deiak dira horien adierazpenetako batzuk. Diskurtso horiek geldiarazteko asmoz, azken urteotan hainbat ekimen jarri dira martxan, hala nola FARO sistema. Arrazakeriaren eta Xenofobiaren…

2026ko azaroaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8., Durango.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.