biologia Archives - Zientzia Kaiera

Egunero, gure gorputzeko milioika zelula hiltzen dira. Baina ez kezkatu, ziklo biologikoaren parte da: birsortze izeneko prozesuak ordezko zelulen hornidura etengabea bermatzen digu, ehun eta organo guztiak baldintza optimoetan egon daitezen. Gainera, ehunen batean zauri, gaixotasun edo lesioren bat badago […]

Ximena Velez-Liendo ekologian doktorea eta Andeetako hartzen kontserbazioan aditua da. Biologian lizentziatu zen San Simoneko Unibertsitatean (Bolivia), informazio geografikoko sistemetan magisterra eskuratu zuen Lecesterko Unibertsitatean (Erresuma Batua), eta biologian doktorea da Anbereseko Unibertsitatean (Belgika). Andeetako Hartzen Adituen Taldeko presidentekidea izan […]

Gure gorputzaren barruan, begi hutsez ikusi ezin den liburu erraldoi bat gordetzen dugu: DNA. Bertan daude idatzita gure garapenerako, funtzionamendurako eta ugalketarako jarraibide guztiak. Gaurkoan, Kiñuk bizitzaren hizkuntza horren orrialdeak pixka bat irekiko dizkigu, zerk egiten gaituen gu garen hori […]

María José Buzón doktoreak Bartzelonako Valle de Hebrón Instituto de Investigación ikerketa institutuko Gaixotasun Infekziosoen Sailean ikertu eta lan egiten du. Prestakuntza zabala du birologian eta immunologian, bai eta interes handia ere ikerketa translazionalean. GIBa sendatzera bideratutako terapia berriak ikertzen […]

Mundu guztiz bitxia da inurriena. Are, beren eskalan jarrita, unibertso bitxia osatzen dutela esan genezake. Gehienetan arreta pizten ez duten izaki txikiak dira, baina, intsektu sozialak diren heinean, aspaldikoa da zientzialariek horien inguruan duten lilura, haien antolaketa ikertzean ondorio harrigarriak […]

Galerak (Squilla mantis) krustazeo estomatopodoak dira, gure kostaldeetan kopuru izugarri handietan harrapatzen direnak. Zapore bikaina duten arren, haien itxura ez da hain erakargarria. Euren ehizakiak harrapatzeko egokitutako hankak dituzte, marisorginen hanken antzekoak direnak (1. irudia). Estomatopodo tropikal batzuek, gonodaktiloideoek, mantis […]

Salamancako Unibertsitateko hiztegi mediko-biologikoaren arabera, hipotermia gorputzeko tenperatura hozbero normaletik behera jaisten denean gertatzen den fenomenoa da. Tenperatura-jaitsiera 35ºC-tik behera jotzen da kritikotzat, eta momentu horretan hasten dira erantzun fisiologikoak homeostasiari eusteko ahalegin moduan. Hasierako fasean gure gorputzeko tenperatura 35ºC-32ºC […]

Itxura fisikoari buruzko datuak lortzea lagungarria izan daiteke kasu penaletan susmagarriak bilatzeko edo desagertutako pertsonak identifikatzeko, eta oso baliotsua izango da DNAren analisien bidez gizakiaren kanpo-ezaugarriak eta, bereziki, aurpegiaren forma aurreikustea. DNAren analisia oinarrizko tresna da auzitegi-biologian; izan ere, norbanakoaren […]

Nola da posible arrainek arnasa hartzea ur azpian, guk bertan segundo gutxitan itotzen garen bitartean? Bideo honetan biologian murgilduko gara galdera horri erantzuteko. Arrainek ez dute birikarik, baina bai arnasteko sistema oso eraginkorra, uretan disolbatuta dagoen oxigenoa aprobetxatzeko gai dena […]

Paula Hertwig 1889ko urriaren 11n jaio zen Berlinen, garai hartako Alemaniako Inperioaren hiriburuan. Txikitatik bizi izan zen talentu zientifiko handia zegoen ingurunean. Bere aita, Oscar Hertwig, zelulen ugalketa behatzen lehena izan zela uste da. Gainera, Richard Hertwig zoologoaren iloba zen […]

Hurrengo ekitaldiak

Osasuna eta generoa. Berdin tratatzen al ditu medikuntzak emakumeak eta gizonak?

Gizakia subjektu neutro eta unibertsal bezala kokatzen duen munduaren ikuspegi bat da androzentrismoa. Medikuntzaren eta osasunaren esparruan, ikuspegi honek, historian zehar, hutsune batzuk sortu ditu emakumeen osasunari eta genero-alborapenei buruzko ikerketan, gaur egungo praktika klinikoan oraindik ere badirautenak. Medikuntzan genero-ikuspegia kontuan ez izateak akatsak eta atzerapenak eragin ditzake gaixorik dauden…

2026ko otsailaren 10a

Iurretako Herri Biblioteka.

Bidebarrieta kalea, 4. 48215 Iurre, Iurreta (Bizkaia).

Genetikak osasunean eta giza adaptazioan duen zeregina izango du ardatz 2026ko Darwinen Egunak

Darwinen Egunak otsailaren 12an ospatzen du, urtero, eboluzioaren teoriaren “aita” den Charles Darwin biologo eta naturalista ingelesaren jaiotza. 1809an jaio zen eta zientziaren historiari lotuta geratu da, betiko, 1859an ‘Espezieen Jatorria’ argitaratu zuenetik. Lan horretan, hautespen naturalaren bidezko eboluzioaren teoria formulatu zuen Darwinek. Liburu horri esker dakigu izaki bizidun guztiak…

2026ko otsailaren 12a

Bidebarrietako Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.