Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Unibertsora begira jarri da oraingoan gure Kiñu, zehazki, zulo beltzetara. Zelan begiratu, baina, argirik emititzen ez duen zerbait? Izan ere, definizioz, zulo beltza, beltza da, ez du argirik igortzen. Baina begiratu soilik ez, zulo beltzei egindako bi argazki dakartza Kiñuk […]

Elisa Buenos Airesen jaio zen 1891ko maiatzaren 2an. Bere aita ingeniari suitzarra zen, eta Londresetik Hego Amerikako hiri horretara Alpargatas ehun fabrikarako makinak eramateko kontratatu zuten. Familiaren eraginez, eta txikitatik edozein motako makinekiko zaletasunak bultzatuta, Ingeniaritza Zibileko karreran izena eman […]

Unibertsoaren jatorriaren inguruko galderak gizakien existentzia bezain zaharrak dira. Lehenengo zibilizazioen galdera existentzialetatik egungo grabitazio kuantikoraino, historikoki gizakia etengabe saiatu da azaltzen unibertsoaren zergatia. Hori dela eta, mendeetan zehar milaka teoria garatu dira gai horren inguruan. Orain, garai digitalaren etorrerarekin […]

Egunen zaindariak zeuden maien hirietan, eta, bitxia bada ere, oraindik ere Mexikoko eta Guatemalako zenbait komunitate indigenatan antzeko funtzioa betetzen duten pertsonak daude. Horien esku zegoen denbora neurtzea, bai eta horren gaineko erritualen kudeaketa ere; bada, hein handi batean, denboran […]

Nahiz eta polimero guztiak oso erabiliak izan, elastomero eta termoegonkorrek arazo bat aurkezten dute, beraien birziklapen prozesua oso etekin baxukoa da beraien erresistentzia kimiko eta fisikoak direla eta. Problematika honen aurrean, polimero mota berri bat aztertu da, bitrimeroak deritzonak. Bitrimeroak […]

Iballa Burunat Pérez Kanarietako ikertzailea da, musikaren neurozientzian espezializatuta dago eta Finlandiako Centre of Excellence in Music, Mind, Body and Brain zentroan lan egiten du. Musikari profesional gisa prestatu ondoren, musikak eragiten dituen erantzun emozional eta oroimenezkoek txundituta, esperientzia musikalari […]

Dinosauroen garaian eboluzionatu zuten lehen ugaztunek gauez aritzen ziren, eta horregatik, ugaztun gehienek tapetum lucidum izeneko egitura dute begiaren atzeko aldean, argia islatzen duena gaueko ikusmena hobetzeko; katuetan, txakurretan edo bestelako animalietan ikusten den distira hori ematen du. Baina guk […]

Michael Frankentzat, efizientzia beti kezka nabarmena izan da. 90eko hamarkadan ikaslea zela, adimen artifizialarekiko interesa agertu zuen. Hala ere, teknologia horrek kontsumituko zuen energia ikusita, bere ikerketa beste arlo batera zuzendu zuen. “Konputazioaren muga fisikon gaineko interesa agertzen hasi nintzen” […]

Izan ere, Leila Alice Denmarkek bizitza pediatrian eman zuen, eta bizitza oso-oso luzea izan zuen: 114 urtez bizi izan zen, eta 103 urteetara arte lan egin zuen; hau da, 70 urtetik gorako karrera izan zuen. Kapelagile izatetik pediatra izatera Denmark […]

Auzitegi-zientzien printzipio nagusia Locard-en printzipioa da. Printzipio horren arabera, bi objektu kontaktuan daudenean materia-transferentzia gertatzen da haien artean. Beste modu batera esanda, eta Edmond Locard (1877-1966) frantziar kriminologoak esan zuen bezala: ez da posible gaizkileak ekintza kriminala egitea, are gutxiago […]

Hurrengo ekitaldiak

Kuantikaren misterioa ulertzeko gakoak

Fisika kuantikoak materiaren eta energiaren portaera aztertzen du partikula atomikoetan eta azpiatomikoetan. Begi hutsez ikusezinak izan arren, gure errealitatearen euskarri dira. Mundu mikroskopiko horretan agintzen duten legeek ez dute fisika klasikoan bezala funtzionatzen, ez diote eguneroko logikari erantzuten eta matematikaren bidez bakarrik deskriba daitezke. Paradoxikoa izan daitekeen arren, probabilitatez eta…

2026ko urtarrilaren 21a

Bidebarrietako Liburutegia

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo

“Naturaren sekretua” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia Bergaran

Euskal Herriko Unibertsitateko Kultura Zientifikoko Katedrak ekoitzitako eta José Antonio Pérez Ledok zuzendutako Naturaren sekretua dokumentala datorren otsailaren 4an, asteazkena, 10:00etan ikusi ahal izango da Bergarako Seminarixoan. Ikus-entzunezko lan hau Pedro Miguel Etxenike, Euskal Herriko Unibertsitateko Materia Kondentsatuaren Fisikako katedradun ohiaren eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) presidentearen bizitza eta…

2026ko otsailaren 4a

Seminarixoa

San Martin Agirre Plaza, 4. 20570 , Bergara, Gipuzkoa