Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Espezie batek jakingo balu suntsipena gertu duela, etorkizun ziur horrekin jakitun balego, desagertu baino lehen ziur aski ahaleginak egingo egingo lituzke bera ere planeta honetan bizi izan zela helarazteko Lurreko edo Lurretik kanpoko bizidunei. Baliteke bere ezagumenduaren zati bat helarazi […]

‘Ust-Ishim-eko gizona’ da jarri dioten izena, mendebaldeko Siberiako herri horretan aurkitu baitzituzten bere arrastoak. Zehazki, ia osorik topatu zuten bere izterrezur bat, eta haren gainean egindako lehen azterketek egiaztatu zuten duela 45.000 urte bizitako gizon bati zegokiola. “Hezurraren morfologiak iradokitzen […]

Gorka Azkune Ikasketa automatikorako sarrera gisa balio izan zuen artikuluan, ikasketa gainbegiratua aipatu zen. Bertan, makinari adibideak emateari buruz hitz egiten zen, makinak adibide horietatik eredu bat ikas zezan bere kasa. Ondoren, eredu hori erabiliz ikusi gabe zituen adibideak ongi […]

Tesian ikusten da, besteak beste, ariketa fisikoa gehiago eta sarriago eginez arrisku kardiobaskularra gutxiagotzen dela; arteria-presioa, odoleko azukrea eta kolesterola hobeto kontrolatzen dela eta baita ere jarduera antioxidatzaile endogenoa haztea dakarrela. Baina kirola egiteaz gain, elikagaien aukeraketa ere kontuan hartu […]

Asteon Interneten jorratu diren zientzia-gaien laburpena. Begirada bat emango diogu? Egun ikertzaileek, guretzako ere ezagunak diren, tresna teknologikoak dituzte lanerako erreminta bezala. Besteak beste, ordenagailuak. Konputazioak eredu handiak simulatzen laguntzen du, egoerak irudikatzen eta baita ere, datu kopuru erraldoien analisiak […]

Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dituzte. Hona hemen asteon bertan plazaratu diren artikuluen laburpena. Ingurumen-inpaktu handia duen jarduera da nekazaritza. Inpaktu hau minimizatzeko modu bat da, landareek ongarrietatik hartzen duten nitrogenoaren efizientzia handitzea. Honen inguruan hainbat estrategia daude […]

Zientzialari 15 – Miren Basaras from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo. Zer da birus bat? Nola sartzen dira gure organismora eta zein da gure osasunean duten eragina? Miren Basaras Mikrobiologiako irakaslea da UPV/EHUn eta galdera hauei erantzun digu. Giza papiloma […]

Ez dakit harrigarria gertatu zaizuen ala ez, baina gure gizarteari ez zaio helarazi maila apaleko kutsadurak ezaugarri errealistako istripu nuklear handi batean bizidunei ekarriko liekeen kalteari buruzko ikerketen emaitzarik. Ryukyuseko (Okinawako prefektura, Japonia) Unibertsitateko zientzia-talde batek kontua aztertu nahi izan […]

Amaia Portugal Giza immunoeskasiaren birusaren infekzioa saihesteko berezko ahalmena duten zenbait pertsonaren immunitate sistema aztertu dute Bartzelonako IrsiCaixa institutuan. Lortutako emaitzak baliagarriak izan daitezke etorkizunean prebentzio txerto eraginkor bat garatzeko. Ikerkuntzari dagokionez, askotan gauzak ez dira ordenan egiten. Sarritan, atzekoz […]

Itziar Laka Irakurtzen jarraitu aurretik, esan itzazu zazpi bat hitz ozenki. Zein izan dira zazpi hitz horiek? Postura egingo nuke izenak, adjektiboak eta beharbada aditz izenen bat esan dituzula. Honelako zerbait: etxea, liburua, mahaia, gorria, jan, edan, ogia. Izan ere […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Infografia ezinbesteko tresna da zientziaren komunikazioan. Informazio konplexua ulergarri egin dezake eta hori lortzeko hainbat elementu erabil ditzake: ilustrazioak, diagramak, mapak edo grafikoak, betiere era ulergarri batean baina zehaztasunari uko egin gabe. Arrazoi honengatik, ilustratzaile zientifikoaren lana funtsezkoa da begiratu batean ikusezinak diren prozesuak ulertzeko eta zientzia modu argi, bisual…

2026ko otsailaren 20a — 2026ko apirilaren 24a

Arkeologia Museoa

Mallona Galtzada, 2. , Bilbo.

Harea-pikorretik mendira: geologiaren begirada global bat

Geologia ez da paisaietan eta mendietan bakarrik agertzen, eskala txikian ere azaltzen da, harea-pikorretan edo lurzoruko buztinetan. Eskala handian ikusi ohi ditugu prozesu geologikoak, baina eskala mikroskopikoan ere erregistratzen dira. Azterketa maila hau egingo ez bagenu, interpretazio asko osatu gabeak edo okerrak izango lirateke. Eskala desberdinetako ikuspegien konbinazioak Lurraren bilakaera…

2026ko martxoaren 4a — 2026ko martxoaren 6a

Bizkaia Aretoa - EHU

Abandoibarra, 3., Bilbo.

Auzoen diseinua, biztanleen osasunean faktore erabakigarria

Ariketa fisiko gutxi egitea hautu bat da edo bizi garen kaleen diseinuaren ondorioa? Auzo bakoitzeko hiri-segurtasuna, argiztapena edo maila sozioekonomikoa bezalako faktoreek ariketa eta, horrenbestez, bertan bizi direnen osasuna baldintzatzen duten “errezeta mediko” ikusezin baten moduan eragiten dute. Testuinguru horretan, Euskal Herriko Unibertsitateko Erizaintza eta Osasunaren Sustapena ikertaldeak bultzatutako MugiBil…

2026ko martxoaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka

Komentukalea, 8, Durango.

BCAM Naukas Pi Eguna 2026

π letra grekoaz irudikatzen den Pi zenbakia, munduan dauden konstante matematikorik garrantzitsuenetakoa da. Zenbaki honek mendez mende eragin duen lilura handia da, izan ere, 4.000 urte baino gehiago da ikergai zenbaki hau eta berari eskainitako eguna ere badago egutegian, martxoan baitugu Pi zenbakiaren Eguna ospatzeko data. Nazioarteko ekitaldi hau Larry…

2026ko martxoaren 13a

Bizkaia Aretoa-EHU

Abandoibarra Etorbidea, 3, Bilbo.