Ezjakintasunaren kartografia #23 – #26

Oporretan egon garen bitartean, Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dituzte. Hona hemen azken asteotan kaleratu diren artikuluen laburpena.

Ezjakintasunaren kartografia #23-#28

Bizitzaren muina, paradoxikoki, bat da: heriotza. Biologikoki behintzat horrela da. Izan ere, zelulek euren buruez beste egiten dute organismo osoaren funtzionamendu egokia bermatzeko. Fenomeno honi apoptosia esaten zaio eta Guzmán Sánchezek hitz egin digu honetaz You have to learn how to die artikuluan.

Fosil biziduna kontzeptua ez dago oso ondo definitua eta, horrez gain, terminoa gure pertzepzioari lotua dago. Baina ba omen dago zuzenean antzeman ezin ditugun fosil bizidunak aurkitzerik. Hori berori da goroldioen genoma mitokondrialen kasua, hauen egitura aldatu gabe mantentzen baita Karboniferotik. Rafael Medinaren What does a molecular living fossil look like? artikuluan datu guztiak.

Zulo beltz supermasiboak ia galaxia guztien erdigunea hartzen dute. Eta, galaxiak beste galaxia bi edo gehiagoren fusioari esker sortu badira ez da arraroa zulo beltz supermasibo bi edo gehiago dituzten sistemak aurkitzea. Izan ere berriki plazaratu den lan batek hiru zulo beltz dituen sistema bati buruz hitz egiten digu. Santiago Pérez-Hoyosen Packed black holes.

Silvia Románek Sieving at the nanoscale: desalination of seawater through nanoporous graphene artikuluan grafeno nanoporotsuaren propietate interesgarriei buruz hitz egiten digu. Grafeno nanoporotsua grafeno lamina edo xafla bidimentsionala da, non poro nanometrikoen banaketa lortu da.

Zenbat aldiz entzun dugu gure osasunean onura duela fruta eta barazkiak jatea edota dieta mediterraneoa egitea? Baina zergatik da onuragarria? Ba hasi gaitezen tomateekin eta hauen likopenoek bihotzean dituzten eraginekin, Laura Cascalesen artikulua irakurriz: Cardiac lycopene- Tomatoes for your heart.

Kapsaizina, piper minari eta piper txileari mingarritasuna ematen dion substantzia da. Substantzia hau antzemateko errezeptorerik ez duten arratoiek, errezeptorea dutenak baino %10 bizi dira. Kuriosoa, ezta? Hori dela eta, Sergio Laínezi galdetzea otu zaio, ea pikantea jateak gutxiago bizitzea eragiten duen: Do Chili Peppers make you live shorter?

Mapping Ignorance blogean gonbidatu bezala Londoneko University College-ko Jon Agar izan zuten. Agarrek “zientziaren promesak” aztertzen ditu, XX. mendeko zientziaren eboluzioa ulertzeko tresna bezala: On the generation of problems by 20th century science ant technology.

Neurona-sareen portaera in vivo ez da in vitro dutenaren guztiz berdintsua. Hurbilketa teoriko berri batek, in vivo neurona-sareen berezko aktibitate berri baten jatorria antzeman du. Jorge Mejíasek kontatzen digu A new type of spontaneous activity in the brain identified-en.

Materia iluna misterio bat dela ez da berria. Interesgarria suertatzen ari dena da, misterio honen ebazpenera eroango gaituen prozesua ikustea. Hipotesi eta esperimentu desberdinak eta batzuk eta besteen arteko eztabaidak. Eztabaida hauen atal bat dakarkigu Víctor Marinek: Attacking the spherical cow model of dark matter.

–—–

Mapping Ignorance bloga lanean diharduten ikertzaileek eta hainbat arlotako profesionalek lantzen dute. Zientziaren edozein arlotako ikerketen azken emaitzen berri ematen duen gunea da. UPV/EHUko Kultura Zientifikoko Katedraren eta Nazioarteko Bikaintasun Campusaren ekimena da eta bertan parte hartu nahi izanez gero, idatzi iezaguzu.

Eman iritzia

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>