Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Gizakiak aspaldidanik amestu du beste planeta batzuetan bizitzeko aukerarekin, eta Marte da aukera erakargarrienetako bat. Baina horretarako ezinbesteko baldintza bat dago: ura. Azken hamarkadetan egindako aurkikuntzek erakutsi dute planeta gorria ez dela uste bezain lehorra, eta horrek astrobiologiaren nahiz etorkizuneko […]

Odontologiari dagokionez, espezialitate guztietan izan du eragina, neurri handiagoan edo txikiagoan. Horietako batzuetan adimen artifizialaren aplikazioak oraindik urriak dira, baina beste batzuetan aplikazio asko eskaintzen ditu. Zaila da jakitea zein espezialitate odontologikoan gehien erabiltzen ari den, baina funtzio asko betetzeko […]

Himalaia «Asiako ur-dorre» gisa ezagutzen da mundu osoan. Izan ere, mendikate erraldoiak kontinenteko 6 herrialdetako ibai-sistemak elikatzen ditu, eta ia 2.000 milioi pertsona bizi dira horien mende. Haitz eta izotzezko koloso horiek, ordea, aurrekaririk gabeko krisiari egin behar diote aurre […]

Biztanleriaren % 10 inguruk ditu adimen-gaitasun handiak, baina batez beste % 1 baino gutxiago dago identifikatuta. Gainera, horietako gehienak, % 70, mutilak dira. Beraz, gutxi detektatzen da eta genero-alborapena esanguratsua da. Egoera horren aurrean, EHUko ikertzaile Leire Aperribaik, La Laguna […]

Goazen ikasturte honetan Zientzia Kaieran osasunari buruz ikasitakoa barneratzera. Probatu zure ezagutzak 10 galdera hauei erantzunez!

Txatbot honen erantzunak ahalik eta errealistenak izatea nahi izan da, eta horretarako hainbat baliabide bildu eta sortu dira. Lehenik eta behin, medikuek egindako galderak eta pazienteen txosten klinikoetatik jasotako erantzunak bildu dira, hurrengo datu-bildumak sortzeko oinarri gisa hartu direnak. Izan […]

Ariketa fisikoa egitea osasungarria dela esaten digute behin eta berriro. Fisikoa bakarrik ez, buruari eragitea ere onuragarria da. Nagiak atera eta aurten ere, udako oporretan egiteko larunbatero matematika-ariketa bat izango duzue. Javier Duoandikoetxea matematikariak guztira sei ariketa prestatu ditu Zientzia […]

Fisikan, tenperatura desberdina duten bi gorputzen artean transferitzen den energia da beroa; gure egunerokoan, berriz, udako eguzkipean nabaritzen dugun sentsazioa. Gaur, gure kirikiñoak beroaren mundura eramango gaitu, eta azalduko digu zergatik egiten duen bero gehiago udan, nahiz eta, bitxia bada […]

Louisa Aldrich-Blake 1865eko abuztuaren 15ean jaio zen Chingforden, Essex (Erresuma Batua). Bere familiak ikasketak egitera bultzatu zuen, eta hori ez zen ohikoa garai hartako emakumeen artean. Ikasketak Cheltenham Ladies’ Colleg ikastegian hasi zituen. Gaztetatik gizartearentzat benetan baliagarria izango zen zerbaitetan […]

Eklipseek harremana dute ilargiaren faseekin Bai. Eklipseak soilik Ilargiaren fase berrian eta betean gertatzen dira; hain zuzen ere, eguzki-eklipseak ilberrian eta ilargi-eklipseak ilbetean. Hori ulertzeko, Eguzkiaren, Lurraren eta Ilargiaren kokapenari erreparatu behar zaio. Adi. Nola da posible Lurretik ikusi ezin […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Posible al da plataforma digitaletako gorroto-diskurtsoak mugatzea?

Gorroto-diskurtsoak pil-pilean daude eremu digitalean. Gezurren eta albiste faltsuen zabalkundea, deshumanizazioa eta, are gehiago, adingabeak edo beste kolektibo zaurgarri batzuk kanporatzeko edo haien aurkako indarkeria esplizitua sustatzeko deiak dira horien adierazpenetako batzuk. Diskurtso horiek geldiarazteko asmoz, azken urteotan hainbat ekimen jarri dira martxan, hala nola FARO sistema. Arrazakeriaren eta Xenofobiaren…

2026ko azaroaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8., Durango.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.