Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Hein handi batean ikusmenean eta entzumenean oinarritutako bizidunak gara gizakiak, baina zalantzarik ez dago usaimena funtsezko zentzumena dela ere. Halere, bitxia bada ere, gehiago dakigu orain arte, adibidez, dastamenaren inguruan. Duela hamarkada asko ezagutzen da mingainean dauden dastamen papiletan berezko […]

“Sulfonak farmako agrokimiko eta material aurreratu askotan dauden egitura kimikoak dira”, azaldu du ikerlanaren ikertzaile nagusi eta EHUko Kimika Fakultateko irakaslea den Arkaitz Correak. “Zaila izaten da modu kontrolatuetan txertatzea molekula konplexuen kasuan, eta bereziki fenolekin lan egiten dugunean. Fenolak […]

Melissa García Caballero biologo molekularra da, bai eta BE-18 “Vascular Biology, Tumor Microenvironment & Target Discovery” taldeko ikertzaile arduraduna Malagako Ikerketa Biomedikoko institutuan – IBIMA BIONAND Plataforma. Biologia baskularrean, mikroingurune tumoralean eta minbiziaren itu terapeutiko berriak identifikatzean zentratutako ikerketa traslazionalaren […]

DNA editatzeko aukera zientzia-fikzioaren kontua zirudien duela urte gutxi arte. Gaur egun, ordea, CRISPR-Cas9 teknologiari esker, geneak zehaztasun handiz moztu eta alda daitezke. Tresna honek biologiaren eta biomedikuntzaren iraultzarik handienetako bat ekarri du, eta etorkizunean gaixotasun genetikoen tratamenduan nahiz nekazaritzan […]

Esaten badigute ugaztunen esne-ekoizpena baldintzatzen duen hormona prolaktina dela, berehala pentsatuko dugu hormona femeninoa dela. Baina biologian, batez ere sexu kontuetan, sarritan gauzak ez dira diruditena. Hormona honen funtziorik garrantzitsuenak ugalketarekin lotuta daude, baina, horrez gain, funtsezko zereginak betetzen ditu […]

Eta zientziari eginiko ekarpenez gain, Women in Logic (WiL) kolektiboaren zuzendaritza batzordeko kide aktiboa eta kolektiboaren sustatzaileetako bat ere bada. Kolektibo horretan gai logikoak lantzen dituzten emakumeak biltzen dira, konputazioaren zientzietatik filosofiara. Foroak adar horretako emakumezkoen lorpenak ikusarazten ditu, eta […]

Harrapari handiek funtsezko eginkizuna dute Lurreko ekosistemetan, beste espezie batzuen populazioak erregulatzen baitituzte eta biodibertsitatearen egitura moldatzen baitute. Elikadura-katearen gailurrean dauden animaliei apex harrapariak edo superharrapariak deitzen zaie; gaur egun, ozeanoetan tiburoia eta orka dira animalia horiek. Izan ere, itsasoan […]

Inork ez du zalantzan jartzen intsektuek ekosistementzat duten balioa, baina izaki txiki horien eta nekazaritzaren arteko harremana historian zehar askotan gatazkatsua izan da, batez ere laboreentzako izurrite bilakatzen direnean. Baina, modu berean, gero eta gehiago ezagutzen da bi aldagai horien […]

Adimen artifizial sortzaileak bizkor egin du lekua goi-mailako hezkuntzan, eta horrek kezka eragin du, ikasleek zeregin akademiko eta pertsonalak egiteko harekiko duten mendekotasuna dela eta. AA sortzaileak produktibitatea eta sormena hobetzen lagundu dezakeen arren, gehiegi erabiliz gero, kaltetu egin ditzake […]

Karla Ximena Vargas Berrones Kimikan lizentziatua da, Plangintza Estrategikoan eta Berrikuntzan magisterra eta Ingurumen Zientzietan doktorea. Zientzia Kimikoen Fakultateko irakasle-ikertzailea da San Luis Potosí Unibertsitate Autonomoan. Konposatu kimiko jasangarrien eta bioinputen garapen teknologikoa da bere ikerketen ildoa, helburu nagusitzat duelarik […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Posible al da plataforma digitaletako gorroto-diskurtsoak mugatzea?

Gorroto-diskurtsoak pil-pilean daude eremu digitalean. Gezurren eta albiste faltsuen zabalkundea, deshumanizazioa eta, are gehiago, adingabeak edo beste kolektibo zaurgarri batzuk kanporatzeko edo haien aurkako indarkeria esplizitua sustatzeko deiak dira horien adierazpenetako batzuk. Diskurtso horiek geldiarazteko asmoz, azken urteotan hainbat ekimen jarri dira martxan, hala nola FARO sistema. Arrazakeriaren eta Xenofobiaren…

2026ko azaroaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8., Durango.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.