Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Adimen artifizialez (AA) gidatutako txatbotek —ChatGPT, Grok edo Gemini gisakoek— jendeak pentsatzeko, hitz egiteko eta idazteko duen modua aldatzen dute, Kalifornia Hegoaldeko Unibertsitateko (AEB) ikertzaile talde batek egin duen ohartarazpenaren arabera. Adituen artean Hizkuntza eredu handi edo LLM —ingelesezko siglen […]

Hedabide honetan bertan argitaratu zen, apirilaren 21ean, gaiari buruzko informazioa Pankreako minbizia eta zientziaren komunikazio egokia izeneko artikuluan. Testuingurua emate aldera, labur dezagun zer kontatu genuen une hartan. Mariano Barbacid biokimikari espainiarrak eta haren taldeak PNAS aldizkarian argitaratu zituzten, A […]

Errepideetako garraioa erronka handia da klima-aldaketaren aurkako borrokan. Berotegi-efektuko gas gehien sortzen duten sektoreetako bat izateaz gainera, emisioek hazten jarraitzen duten sektore bakarra da. Testuinguru horretan, automobil-parkearen elektrifikazioa da mugikortasuna deskarbonizatzeko estrategia nagusietariko bat. Hala ere, Europako automobil-parke zaharrenetariko bat […]

María Carolina Sánchez Téllez gehienentzat «Carolina 3D inprimaketako dragoien ama» da. Ingeniari mekatronikoa da eta manufaktura gehigarrian edo 3D inprimaketan aritzen da. Zortzi urteko esperientzia du fabrikazio digitaleko teknologietan, prototipatze azkarrean eta STEM irtenbideak garatzen hezkuntzan eta ikerketan aplikatuta. Bere […]

Esoporen alegiako dortoka eta erbia denok ezagutzen ditugu: bata azkarra, bestea geldoa. Baina zer gertatzen da ipuin hori eboluzioaren ikuspegitik irakurtzen badugu? Duela 320 milioi urte inguru bizi izan zen dortoken, hegaztien, ugaztunen eta gizakion arbaso komun bat. Handik abiatu […]

Duela mende bat, atomoek eta funtsezko partikulek portaera bitxia zuten, eta, ondorioz, fisikariek naturaren teoria berria sortu zuten. Mekanika kuantikoa berehala nagusitu zen, eta bere balioa erakutsi zuen hidrogenoak argia nola emititzen eta xurgatzen zuen oso zehazki kalkulatuz. Dena den […]

Selman Dritzen lanbide ibilbidea ustekabean hasi zen. Selma Kaderman Illinoisen (AEB) jaio zen 1917ko ekainaren 29an, eta bere hasierako zaletasuna musikarantz bideratzen zen. Pianoko kontzertu emaile gisa ibilbide laburra izan zuen mediku izatea erabaki baino lehen. Ikasketak Illinoiseko Unibertsitateko Medikuntza […]

Zer da eguzki-eklipse oso bat? Noizean behin, Lurreko eskualde batzuetatik eguzki-eklipse oso bat ikus daiteke. Hau da, Ilargiak guztiz estaltzen du Eguzkia eguneko orduetan. Momentu horretan eta eskualde horietan, iluntasuna hedatzen da (1. irudia). Ilargiaren, Eguzkiaren eta Lurraren arteko lerrokatze […]

XXI. mendearen lehen laurdenean, energia elektrikoan oinarritutako eredu energetiko jasangarriago baterako trantsizioak litio-baterien iraultza ekarri digu. Gaur egun, garraioan dute garrantzi handiena litio-bateriek, baina garrantzi handia dute energia berriztagarrien energia-pilaketa sistemetan, aparatu elektronikoetan, industrian eta beste hainbat sektoretan ere. Horrela […]

Zelulak elkarren artean nola komunikatzen diren ulertzea biomedikuntzaren egungo desafio handienetako bat da. Norabide horretan, Microfluidics Cluster EHUko ikertzaileek urrats handia egin dute, lehen aldiz sortu baitute zelulekin elkar ekitea eta aldi berean inguruan duten erantzuna neurtzea ahalbidetzen duen teknologia […]

Hurrengo ekitaldiak

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Intsektuak. Kontatzen duten guztia

“Intsektuak. Kontatzen duten guztia” erakusketa irailaren 19an iritsiko da Bilbora, intsektuen aparteko aniztasuna herritarrei hurbiltzeko. Animalia-talde horrek ezagutzen diren espezie guztien % 60 eta % 70 artean biltzen ditu. Erakusketa honek, intsektuak zer diren, non bizi diren, nolako anatomia duten eta ingurunearekin zein pertsonekin nola erlazionatzen diren ezagutzeko gonbidapena luzatzen…

2026ko irailaren 19a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU. Axular erakusgela.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

BZP Tailerrak 2026

Aurten, Bilbo Zientzia Plazak haurrei zuzendutako jardueren programazioa zabalduko du BZP Tailerrak ekimen berriarekin. Naukas Kids ekitaldiari gehitzen zaizkio BZP Tailerrak, haurrei eta familiei zientzia hurbiltzeko ikuskizun, tailer eta zientzia-lehiaketen bidez. Programazioak jarduerak biltzen ditu, haurrentzako eta familientzako proposamenekin eta inklusioa eta irisgarritasuna kontuan hartuta diseinatutako esperientziekin. Jarduerak irailaren 24an…

2026ko irailaren 24a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Intsektuak: gure auzokide txikitxoak

Entomologia intsektuak aztertzen dituen zientzia da. Animalia txikiak dira, eta planetako ia txoko guztietan bizi diren arren, askotan oharkabean pasatzen dira. Izan ere, beste artropodo batzuekin batera, hala nola armiarmekin eta akainekin, Lurreko izaki bizidunen talde ugarienetako eta askotarikoenetako bat osatzen dute. Aranzadi Zientzia Elkartearen artikulu baten arabera, hiru animalia…

2026ko irailaren 30a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4. Bilbo. , Bilbo.