Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Mekanika kuantikoak errotik aldatu zuen materiaren eta argiaren izaera ulertzeko modua. Javier Aizpurua Basque Quantum (BasQ) ekimeneko zuzendaria eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) Ikerbasque irakasleak «Teknologia kuantikoa: zer da hori?» hitzaldi honetan azaltzen duen bezala, fisika klasikoan ohituta gaude […]

Demagun bi tresna-saltzaile dituen herri batean gaudela. Bezeroek tresna merkeena nahi dute, eta, hortaz, merkatariak prezio baxuena ezartzeko lehiatzen dira. Hala ere, irabazi eskasak ikusita, gauez kez betetako taberna batean topo egitea erabakitzen dute, plan sekretu berri bat abian jartzeko: […]

Antoinette Piétra Parisen (Frantzia) jaio zen, 1921eko azaroaren 14an. Matematika, fisika eta astronomia ikasi zituen Sorbonan, 1944tik 1948ra bitartean. Urte haietan, Frantzia Bigarren Mundu Gerraren ostean alemaniarren okupaziotik ateratzen ari zen, eta unibertsitateek beren jarduera akademikoa berreraikitzeko erronkari egin behar […]

Galdera horiek aztertzen dituen matematikaren adarrari ilararen teoria esaten zaio. Ilaren teoria hainbat aplikazioetan agertzen da; esate baterako, ospitaleetako larrialdi-zerbitzuetan, aireportuetako kontroletan, telefono bidezko arreta-zerbitzuetan eta Interneteko zerbitzarietan. Izan ere, ilara batean zain dagoena ez da zertan pertsona bat izan […]

Lurraren ia 4 600 milioi urteko historia abentura liburu handi baten antzekoa da, zeinean orrialde bakoitza arroken geruza bat den. Eta, nobela on orok bezala, historia horrek ere hainbat zati ditu: kapituluak, azpikapituluak, atalak, paragrafoak… Hala, hobeto jarrai diezaiokegu narrazio […]

Euskal Herriko Unibertsitateko Life Cycle Thinking (LCTG) ikerketa-taldeak, LAB sindikatuak eta BC3 (Basque Centre for Climate Change) ikerketa-zentroak lankidetzan argitaratu duten artikulu zientifiko batean frogatu dute badirela aukerak autosufizientzia neto bat lortzeko instalazio berriztagarri eta nagusiki publikoak ezarrita. Lanak ekarpena […]

Anais Möller Melbourneko (Australia) Swinburne of Technology Unibertsitatean irakasle titularra da. Fisika ikasi zuen Venezuelako Simón Bolívar Unibertsitatean, eta doktoregoa Université Paris Diderot unibertsitatean egin zuen, Sorbonan (Frantzia). Kosmologia behatzailean, denbora domeinuko astronomian eta datu base handietarako adimen artifizialeko metodoen […]

Bizia laborategian sortzea posible al da? Galdera horri erantzuteko asmoz, XXI. mendearen hasieran ikertzaileek genomarik sinpleenetako batzuk aztertzen hasi ziren, zelula batek bizirik irauteko behar duen gutxieneko gene kopurua zehazteko. 2016an, lehen aldiz, laborategian diseinatutako genoma sintetikoa zuen bakterio funtzional […]

Duela oso gutxi bi artikulu argitaratu dira endozookoriako bi kasu harrigarri deskribatzeko. Lehenengoak buelta bat ematen dio prozesuari; izan ere, jasotzen du karraskarien elikadurara bideratutako haziak kriskitin-sugeek (Crotalus atrox) erreskatatzen dituztela patu horretatik (1. irudia). Fenomeno horri diploendozookoria esaten zaio […]

Unibertsitateko ateak emakumeentzat itxita bazeuden ere, jakingura handia zuenez, Margaret S. Brownek bere ezagutzak zabaltzea lortu zuen botanikari ospetsu nazional eta nazioarteko ugarirekin harremana ezartzeari esker. Bokazio bide horretatik, bere jarduerekin aurrera egin zuen Kanadako mugetatik harago ere. Bere aurkikuntzen […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Posible al da plataforma digitaletako gorroto-diskurtsoak mugatzea?

Gorroto-diskurtsoak pil-pilean daude eremu digitalean. Gezurren eta albiste faltsuen zabalkundea, deshumanizazioa eta, are gehiago, adingabeak edo beste kolektibo zaurgarri batzuk kanporatzeko edo haien aurkako indarkeria esplizitua sustatzeko deiak dira horien adierazpenetako batzuk. Diskurtso horiek geldiarazteko asmoz, azken urteotan hainbat ekimen jarri dira martxan, hala nola FARO sistema. Arrazakeriaren eta Xenofobiaren…

2026ko azaroaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8., Durango.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.