Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Schrödingerren katuaren esperimentuak gainezarpen kuantikoa azaltzen laguntzen du. Fisika kuantikoaren arabera, partikula bat hainbat egoeratan egon daiteke aldi berean, behatzen ez dugun bitartean. Schrödingerren esperimentu ospetsuan, horrek katuaren egoera paradoxiko batera eramaten gaitu: kutxa ireki eta begiratzen ez dugun bitartean […]

Elektroiak nola mugitzen diren irudikatzeko eskatuz gero, barkatzekoa litzateke hari batean zehar doazen partikulen korronte bat bezala irudikatzea, ura hodietatik joaten den bezala. Izan ere, askotan azaldu izan dugu elektroiak «korronte elektrikoan» dabiltzala. Baina egiaz ura eta argindarra oso modu […]

Medikuntzak aurrera egin zuen eta adingabeetako askori tratamendua eman zitzaien nolabaiteko arrakastarekin, batez ere likido nahikoak eta elektrolitoak ematearen bidez, deshidratatu zitezela saihesteko; eta, horrela, sendabidea eman zitzaion sintoma nagusi eta larrienari, oraindik ere kausari buruz ezer gutxi ez zekitenean […]

Elkarrizketa honetan, intsektuei buruzko aurreiritziak hausten ditu, ekosistemen orekan duten funtsezko eginkizuna nabarmentzen du eta urriaren 4ko jardueran parte hartzen dutenek zer aurkitu ahal izango duten aurreratzen du. 1.- Hasteko, nola sortu zen intsektuekiko eta beste zomorroekiko duzun grina? Txikitan […]

Hala ere, erabilera horiek berriak izanik, gaur egungo baterien kudeaketa-sistemek (BMS) antsietate soziala eragiten duten muga asko dituzte; adibidez, baterien degradazio- eta segurtasun-egoerak balioesteko, edota lortutako informazioa sistematik kanpo eskuragarri egiteko. Gipuzkoa Next 2025 proiektuko testuinguruan, SoS-BAT proiektuak bateria-sistemen erabilera […]

1. ariketa: Zenbat zenbaki daude 1 eta 2026 artean, zeinen idazkerak bi zifra desberdin dituen eta bi bakarrik? Idazkera hamartar arruntaz ari gara, ez du balio ezkerrean zerorik jartzea. Adibidez, 113 zenbakiak bi zifra desberdin ditu, baina 222 zenbakiak, bat […]

Haurrek eskolarako bidea helduen laguntzarik gabe egiteak umeentzako onura fisiko, mental eta sozialak ditu. Besteak beste, haien autonomia zein mugikortasun-ahalmenak garatzen ditu, bizimodu aktiboa sustatzen du, ingurunearen ezagutza areagotzen du eta harekin erlazionatzeko gaitasunak lantzen laguntzen die. Aldiz, gaur egun […]

Molekulekin inprimatutako polimeroak (MIP, molecularly imprinted polymers) konposatu kimiko, makromolekula edo mikroorganismo batekiko memoria gordetzen duten polimeroak dira. MIPak, oro har, hartzaile artifizialak bezala ezagutzen dira, askotan jatorri naturala duten hartzaileek baino selektibitate eta afinitate handiagoak izanik. Antigorputz naturalekin alderatuz […]

2.000 urtean, Clay Mathematics Institute erakundeak Milurtekoko Zazpi Problemak aurkeztu zituen: ebazteke zeuden matematikako erronka handienak, eta bakoitza ebazten zuenari milioi bat dolarreko saria eskaini zion. Ordutik hona, horietako bakarra frogatu da: Poincaréren aierua. Lorpen hori matematikaren historian mugarri nagusietako […]

Agian, duela gutxi, bideo batzuk ikusi dituzue sare sozialetan non zenbait pertsonak kristal leundu bat pasatzen zuten testuak eta marrazkiak zituen orri baten gainetik, eta irudia kristalaren azaleran proiektatzen zen, telebista pantaila batean bezala. Ziur aski pentsatuko zenuten bideo faltsua […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.