Euskal Herriaren industrializazio prozesuak 1842. urtean eman zituen lehen pausoak Bizkaiko meatzaritzaren eraginez. Bizkaiko gune nagusi hartatik hedatu zen industrializazio prozesua Euskal Herriko gainerako lurraldeetara, Gipuzkoara bereziki. Bizkaiari dagokionez, Bilbo aitzindari eta bide-erakusle izan zen industria sailean. Gipuzkoan ez zen […]
Irene Sierra, Ainara Ateka, Javier Ereña Gero eta arreta gehiago eskaintzen ari zaio dimetil eterrari (DME, CH3-O-CH3), aplikazio anitzeko konposatua delako, eta petrolioaren ordezko energia-iturrietatik (ikatza, gas naturala eta biomasatik) ekoitzi daitekeelako. DME gas propultsatzaile eta hoztaile bezala erabiltzen da […]
Arantxa Arzamendi Mario Bunge (Florida, Buenos Aires, 1919), argentinar fisikaria eta zientziaren filosofo ospetsua da. 1960ko hamarkada arte Argentinan bizi izan zen, baina ondoren Estatu Batuetan hainbat unibertsitateko irakasle izan zen eta 1966tik Montrealgo McGill Unibertsitateko irakaslea izan da. Idazle […]
Cristina Miguelez, Teresa Morera-Herreras, Ainhoa Sagarduy, Cristina Bruzos-Cidon, Asier Aristieta, José Ángel Ruiz-Ortega, María Torrecilla eta Irrintzi Fernandez-Aedo Parkinsonen gaixotasuna (PG) nerbio sistema zentrala erasotzen duen endekapenezko gaitz kronikoa da non neurona dopaminergikoak galtzen diren. Neurona galera honen ondorioz dopamina […]
Ainara Sangroniz, Marian Iriarte eta Agustin Etxeberria Materialen zientziaren alorrean polimeroek iraultza nabarmena eragin zuten duela 80-90 urte. Polimeroak molekula oso luzez osaturiko materialak dira, eta hain luzeak izateak propietate bereziak ematen dizkie. Propietate bereizgarri horien artean baten bat aipatzekotan […]
Arantxa Arzamendi Udako oporren atarian haurrekin batera esperimentu zientifikoetan murgiltzeko liburu bat gomendatuko dizuet. Liburutegi eta liburu dendak haurrentzako argitalpenez josiak ikusi ohi ditugu, besteak beste, ipuin ugari, jolaserako liburuak, eskulanak egiteko liburuak, sukaldaritza liburuak…eta baita ere zientzia alorreko liburuak […]
Haritz Gurrutxaga, Laura Saenz del Burgo, Jesús Ciriza, Rosa María Hernández, Gorka Orive eta Jose Luis Pedraz Oraindik minbizia morbilitate eta hilkortasunaren kausa garrantzitsuenetako bat jarraitzen izaten du munduan zehar. Nerbio sistema zentraleko (NSZ) minbizien barruan, %85 eta %90 artean […]
Jokin Altzibar, Edorta Ibarra, Jon Andreu, Jose Ignacio Garate eta Iñigo Kortabarria Gaur egun, aurrezte energetikoa eta ingurumen-arrazoiak direla eta, ibilgailu elektriko eta hibridoen arrakasta areagotuz doa. Energia-kontsumoaren mailak gizartearen bilakaera eta ongizatea neurtzea ahalbidetzen du. Nazioarteko Energia Agentziaren arabera […]
María Jesús Irabien, Alejandro Cearreta, Ane García-Artola eta Eduardo Leorri Antropozenoan bizi al gara? Paul Crutzen Kimikako Nobel saridunak giza jarduerek Lurreko ziklo biogeokimikoak, prozesu sedimentarioak eta ozeano-atmosfera transferentziak bezalako dinamikei eragin dieten denbora-tartea adierazteko termino hau proposatu zuenetik, 2000 […]
Arantxa Arzamendi Juan Scaliter (Argentina, 1971), (@LaCiencibilidad) zientzia kazetaria da eta hainbat aldizkarietan kolaboratzen du, besteak beste, Muy Interesante, GEO, Condé Nast, RTVE, CNN, Esquire eta Quo. Saiakera lanak ere idatzi ditu, La ciencia de los superhéroes (2011) eta Exploradores […]