Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Tania Garrido, Itsaso Leceta, Pedro Guerrero eta Koro de la Caba XX. mendean zehar industria petrokimikotik eratorritako plastikoak ezinbestekoak bihurtu dira bizitzaren arlo ugarietan eta honen ondorioz, bere erabilera izugarri handitu da. Hauek prezio merkea, kalitate ona, edo prozesatzeko erraztasuna […]

Ariketa fisikoa egitea osasungarria dela esaten digute behin eta berriro. Fisikoa bakarrik ez, buruari eragitea ere onuragarria da. Nagiak atera eta aurten ere, udako oporretan egiteko astelehenero ariketa matematiko bat izango duzu, Javier Duoandikoetxea matematikariak aukeratu ditu Zientzia Kaieran argitaratzeko […]

Maria Mitchell (1818-1889), astronomo estatubatuarra abuztuaren 1ean jaio zen. “Miss Mitchell’s Comet” (1847 VI) kometa aurkitu zuen eta kometa bat aurkitu zuen hirugarren emakumea izan zen historian. Estatu Batuetako lehen astronomia irakasle emakumezkoa izan zen Vassar Collegen. Era berean, 1848an […]

Kobalto aleazioak (kromozkoak, ruteniozkoak eta platinozkoak) eta baita kromo oxidozko aleazioak diseinatu, ekoitzi eta karakterizatu ditu Lorenzo Fallarinok egin duen ikerketan. Ordenagailuetako grabazio magnetikoko memoria sistemak (diska gogorrak, USBak) hobetzeko material berriak bilatzea, baita material horien propietate magnetiko, fisiko, elektriko […]

Uxue Razkin Mikrobiologia Lomentospora prolificans (L. prolificans) onddoak orain arte ezagutzen ez zen erresistentzia mekanismo bat daukala frogatu du UPV/EHUko Fungal and Bacterial Biomics ikerketa-taldeak. Onddo mota hau mikroorganismo multierresistentea da eta egun erabiltzen diren onddoen aurkako antibiotikoei erresistentea. Oso […]

Vega Asensio Gizakia bisuala da. Gure burmuinaren gaitasun kognitibo anitz irudiaren prozesamenduari loturik daude. Horrenbestez, irudiak ezinbesteko tresna dira zientzia ulertu eta transmititzeko. Irudiak, diagramak, grafikoak, ilustrazioak… ez daude soilik artikulu, liburu, klase eta zientziako ia edozein aurkezpenetan, gure haurtzarotik […]

Kontzeptua abstraktuak neurtzen dituen zientzia zehatza da matematika. Horretarako, ezarritako arau logiko batzuetatik abiatu, teoriak osatu eta berauekin zer demostratu daitekeen eta zer ez frogatzen saiatzen dira alderdi teorikoan lan egiten duten matematikariak. Baina zer dira zehazki definizio, teorema eta […]

Juan Ignacio Pérez eta Miren Bego Urrutia Janaria Europako zenbait zootan Triatoma generoko intsektuak erabiltzen ari dira animaliei odol-laginak hartzeko. Dirudienez, ez da erraza zooetako zenbait animaliari odola erauztea, osasun-azterketak egiteko hartu behar diren odol-laginak txikiak badira ere. Anestesiatu egin […]

Datorren urtean estreinatuko den Alpha izeneko filmean istorio polita kontatzen da. Historiaurreko gizaki baten eta otso baten arteko harremanak gidatzen du kontakizuna. Dena horrela hasi omen zen, aurrerakinaren arabera. Ez zen horrela izan noski, baina berdin dio. Puristek esango dute […]

Rosalind Franklin (1920-1958) kristalografoa uztailaren 25ean jaio zen. Haren DNAren helize bikoitzeko ereduak biologia molekularra eta funtzio genetikoak ulertzeko bidea ireki zuen “51 argazkia”ri esker. X izpien difrakzio bidez DNAren lehen irudia lortu zuen biofisikari ingelesak. Hala ere, bizi izan […]

Hurrengo ekitaldiak

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Intsektuak. Kontatzen duten guztia

“Intsektuak. Kontatzen duten guztia” erakusketa irailaren 19an iritsiko da Bilbora, intsektuen aparteko aniztasuna herritarrei hurbiltzeko. Animalia-talde horrek ezagutzen diren espezie guztien % 60 eta % 70 artean biltzen ditu. Erakusketa honek, intsektuak zer diren, non bizi diren, nolako anatomia duten eta ingurunearekin zein pertsonekin nola erlazionatzen diren ezagutzeko gonbidapena luzatzen…

2026ko irailaren 19a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU. Axular erakusgela.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

BZP Tailerrak 2026

Aurten, Bilbo Zientzia Plazak haurrei zuzendutako jardueren programazioa zabalduko du BZP Tailerrak ekimen berriarekin. Naukas Kids ekitaldiari gehitzen zaizkio BZP Tailerrak, haurrei eta familiei zientzia hurbiltzeko ikuskizun, tailer eta zientzia-lehiaketen bidez. Programazioak jarduerak biltzen ditu, haurrentzako eta familientzako proposamenekin eta inklusioa eta irisgarritasuna kontuan hartuta diseinatutako esperientziekin. Jarduerak irailaren 24an…

2026ko irailaren 24a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Gorroto-delituak Euskadin: kontzeptua eta gaurko errealitatea

Aurreiritziek, arbuioak edo etsaitasunak eraginda, ezberdintzat hartzen diren pertsonen edo kolektiboen aurkako delitu-jokabideak dira gorroto-delituak. Delitu hauek bere horretan jarraitzen dute Euskadin, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak argitaratutako azken txostenak erakusten dituen datuak gorabehera. Txosten horren arabera, 2025ean % 18 murriztu ziren Ertzaintzak gorroto-delitutzat erregistratu zituen intzidentziak (2025ean, 193 kasu; 2024an…

2026ko urriaren 2a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8. Durango., Durango.