Dibulgazio-bideoak Archives - Page 2 of 29

Katuak eta txakurrak askotan kontrajarri ohi ditugu, baina egia da biak familia berekoak direla: karniboroak. Talde honetan animalia oso desberdinak sartzen dira, katu eta txakurrez gain, hartzak, fokak edo hienak bezalako espezieak ere bai. Denek dute jatorri komun bat, duela […]

Baleak itsasoko erraldoiak dira, baina haien jatorria lehorrean bizi ziren ugaztun txiki batzuetan dagoela jakitea benetan harrigarria da. Nola iritsi gara lurreko animalia batetik munduko animaliarik handienetara? Eboluzioaren bidean, gure arbasoekin partekatzen dugun historia luze bat dago, eta horrek lotzen […]

Saguak eta arratoiak gurekin bizi izan dira milaka urtez: uzta biltegietan, etxeetan eta baita historian zehar izandako gertakari handietan ere. Baina harreman hori ez da soilik eguneroko bizitzakoa; zientziaren munduan ere funtsezkoak bihurtu dira. Zergatik dira hain garrantzitsuak ikerketarako, eta […]

Zenbat modu daude airetik mugitzeko? Hegan egitea askotan hegaztiekin lotzen dugu, baina naturan badira bestelako estrategiak ere, ala nola, planeatzea. Kolugoak, “lemur hegalariak” bezala ezagunak diren ugaztun bitxiak, nahiz eta ez diren ez lemurrak ezta benetan hegan egiten duten animaliak […]

Kretazeoan gaude, orain dela 66 milioi urte, eta gure arbasoak, primate guztien arbasoak, zuhaitzetan bizi diren ugaztun txiki iletsuak dira, dinosauro handien artean arreta handiegirik deitu gabe. Baina egun batean, Everest mendiaren tamainako meteorito batek talka egiten du gaur egungo […]

Nola daki zure mugikorrak edo autoaren nabigatzaileak non zauden une bakoitzean? GPSari esker gertatzen da hori guztia. Global Positioning System izeneko satelite-sare batek Lurra inguratzen du, eta satelite horiek etengabe bidaltzen dituzte seinaleak gure planetara. Gailuek seinale horiek jasotzen dituzte […]

Zergatik dira hain gogorrak diamanteak? kimikan eta geologian dago gakoa. Diamanteak karbonoz osatutako kristalak dira, baina ez edozein modutan antolatuta. Atomoen egitura berezi eta oso trinkoak ematen die munduko material naturalik gogorrenetako bat izateko gaitasuna. Karbono-atomo bakoitza beste laurekin lotuta […]

Zergatik jotzen du beti iparraldera iparrorratz batek? Galdera sinplea dirudi, baina erantzunak planeta osoa hartzen du barne. Iparrorratzaren barruan iman txiki bat dago, ardatz baten gainean aske biratzen dena, eta Lurraren eremu magnetikoarekin lerrokatzen dena. Horregatik seinalatzen du beti norabide […]

Irratia piztu eta botoi bat sakatzean, berehala entzun dezakegu musika, albisteak edo hitzaldiak. Baina nola lortzen du irrati batek estazio desberdinak aurkitzea? Gako nagusia irrati-uhinetan dago. Uhin elektromagnetiko ikusezin horiek informazioa garraiatzen dute, eta irrati-estazio bakoitzak bere maiztasunean bidaltzen du […]

Urtaroetan zehar, zuhaitzetako koloreak aldatzen doaz, paisaia ikusgarriak sortzen. Baina, zergatik gertatzen da hori? Fenomeno horren atzean biologiaren azalpen interesgarria dago. Hostoen kolore berdea klorofila pigmentuari esker da, fotosintesia egiteko ezinbestekoa den substantzia. Udazkenean eguzki-argia gutxitzen denean, klorofila desagertzen hasten […]