Bularreko minbizi hirukoitz negatiboa (ingelesez TNBC, triple-negative breast cancer) bularreko minbizien artean agresiboenetarikoa da, eta, hazkuntza azkarra izateaz gain, sarri berragertzen den horietarikoa. Bularreko minbizien % 10-20 bitartean dira hirukoitz negatiboak, eta horrela deitzen dira minbizi-zelulek pairatutako mutazioen ondorioz ez […]
Pseudo-komunikabide sentsazionalistei eta teoria konspiranoikoak atsegin dituztenei azalpen bakarra bururatu zitzaien, jakina: estralurtarrak ziren. Klerksdorpeko esferak –izen hori dute aurkitu zirenetik ikusgai dauden hiriko museoaren ohorez– ez dagokien tokian daudela diruditen objektuak izan ziren zenbait urtez, eta duela milioika urtetik […]
Margaret W. Rossiter 1944ko uztailaren 8an jaio zen Maldenen (Massachusetts, AEB), bere neba bikiarekin (Charles) batera, familia militar baten baitan. Lehen aldiz deskubritu zuen zientziaren historia bigarren hezkuntzako ikasle zenean, eta interes handiagoa erakutsi zuen zientzialarien historiekiko esperimentuekiko baino, ikastetxeko […]
Izaki bizidunak ez dira sekula bakarrik bizi. Edozein ingurutan egonda ere, makina bat organismok egingo diete konpainia, hala begi bistakoek, nola mikroskopikoek. Eta, gainera, inguruko aldagaiek ere baldintzatuko dute haien bizitza eta jarduera. Aniztasun eta elkarreragin horren adibide paradigmatiko bat […]
Aurkikuntzak oihartzun handia izan zuen; izan ere, Cassiopeak, gainerako knidarioek (marmokak eta koralak) bezala, nerbio sistema deszentralizatua du, eta sistema hori gorputzean banatuta dauden eta nerbio sare batek konektatzen dituen nerbio gongoilek osatzen dute. Cassiopeak gauez lo egiten zuela baieztatu […]
Héritierrek zenbait urte eman zituen Burkina Fason, bertako herrien bizimoduak eta ohiturak ikertzen. Bizitza osoa eman zion gizakien portaera aztertzeari, eta aztarna utzi zuen emakume zientzialarien hainbat belaunaldirengan, Frantzian eta munduan. Haren lanek ikaragarri aberastu zuten estrukturalismoa, Claude Lévi-Straussek antropologian […]
XIX. mendean garatutako genetikaren eta eboluzioaren arteko elkarreragina azaltzen duten teoremek indarrean diraute egun. Horien arabera, botila-lepo luzeak jasaten dituzten populazioek zorizko jito genetikoa areagotu dezakete, eta horrek ondorio drastikoa izan dezake espezie horren biziraupenean. Azken finean, bereziki populazio txikiak […]
Hainbat ikerketek erakutsi dute alzheimerraren eta bestelako patologia baskularren lehen eraginak garunean has daitezkeela sintomak agertu baino urte batzuk lehenago, hau da, fase preklinikoan. Garunaren zahartzea aztertzen duten ikerketa gehienek irizpide gisa normaltasun kognitiboa erabiltzen dute pertsona osasuntsuen laginak hautatzerakoan […]
Horien adibide dira izarrarteko banda lausoak, Mary Lea Heger Shane astronomoak, ikasle zela, lehen aldiz behatutako fenomenoa. Izarrarteko banda lausoak izarretatik iristen zaigun argian dauden aztarna ilunak dira, eta horiek guganako bidean argi horrek beste objektu batzuk (hala nola hauts-lainoak […]
Orain arte eguzki-sistematik kanpo dauden 6.000 exoplaneta baino gehiago aurkitu dira, eta kopurua etengabean handitzen doa. 1992. urtean lehenak aurkitu zirenetik hamarkadak igaro diren honetan, oraingo erronka nagusia askoz zailagoa da. Izan ere, gauza bat da planeta bat aurkitzea, baina […]