You searched for kuantiko - Page 22 of 28

César Tomé López Landareek elikagai-iturritzat baliatzen dituzten prozesu metabolikoez jardutean, esan ohi da Eguzki-energia (argia) karbohidrato itxuran finkatzen dela. Erreakzio multzo horri fotosintesi esaten zaio; izen hori 1893an erabili zen lehenengoz, prozesuaren urrats nagusiak identifikatu zirenean. Prozesua nola gertatzen den […]

UPV/EHUko eta DIPCko ikerketa batek ondorioztatu du efektu kuantikoak direla hidrogeno sulfuroa errekor-tenperaturetan supereroalea izatearen arrazoia. Ikerketaren emaitzak Nature aldizkarian argitaratu ziren apirilean eta ikerketa honi esker, asko aurreratu da giro-tenperaturako supereroaleak (oso preziatuak baina oraindik lortu ez direnak) bilatzeko […]

Natura konplexua da. Natura ulertzen saiatzen diren zientzialariek, sarri asko, sinplifikatu eta biribildu egin behar izaten dute, fenomenoen arteko erregulartasunak aurkitu eta natura bera matematikoki deskribatu ahal izateko. XX. mendearen bukaeran, alor berri bat agertu zen fisikaren barruan, konplexutasun hori […]

Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dira. Hona hemen asteon plazaratu diren artikuluen laburpena. Kaosaren ideia intuitibo bat egiteko berau irudikatu edo entzun dezakegu. Pablo Rodríguezek diosku zelan egin The sound of chaos artikuluan. Korapilatze kuantikoaz jarduteko orduan agertzen […]

César Tomé López Historian zehar, ia edozein zibilizazio kontuan hartuta ere, gizakiak, bere esperientziatik abiatuta, beti sinetsi du zenbakiek, nola edo hala, unibertsoaren esentzia osatzen dutela. Zeruan edota urtaroen segidan ikus zitezkeen ereduek eskaini zioten lehen aukera naturak gordetzen dituen […]

Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dira. Hona hemen asteon plazaratu diren artikuluen laburpena. Landare batzuek bizirik irauten dute urik gabeko egoeretan. Itxuraz hil egiten dira baina hezetasun zantzu baten aurrean berpizten dira. Zelan da hau posible? F. Javier […]

Uxue Razkin Asteon zientzia begi-bistan astean zehar sarean zientzia euskaraz jorratu duten artikuluen bilduma da. Zientzia Kaiera blogaren igandeetako gehigarria. Kimika Itsasoko urari buruz hausnartu du oraingoan Josu Lopez-Gazpiok eta hasieratik argi uzten digu afera: ez da gomendagarria itsasoko ura […]

Datorren asteazkenean, martxoak 9an, Luisa Etxenikek eta Gustavo Ariel Schwartzek idatzitako La entrevista antzezlanaren liburua aurkeztuko da Bilbon. Idazleez gain, Juan Ignacio Perezek eta Juan Manuel Uria editoreak hartuko dute parte ekitaldian. Aurkezpena UPV/EHUko Esperientzia Geletako egoitzan egingo da, Banco […]

Mapping Ignorance blogean hainbat artikulu interesgarri argitaratu dira. Hona hemen asteon plazaratu diren artikuluen laburpena. Ustez, mundu-ikuskera newtondarraren determinismoarekin amaitu zuen kuantikak. Laplace deabruan omen zegoen mundu-ikuskera horren pertsonifikazioa. Baina egia esan inoiz ez zen existitu ikuskera hori. Jesús Zamora […]

Juan Ignacio Pérez Iglesias Jaiotzea gizakiontzat ez da erraza, amaren erditze-kanalarekin alderatuz haurraren burua handiegia delako. Jirafek sama oso luzea dute, beste edozein ugaztunek baino luzeagoa, nahiz eta ez dakigun oso ondo zergatik den hain luzea. Konfigurazio-akats nabarmen bat dute […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Infografia ezinbesteko tresna da zientziaren komunikazioan. Informazio konplexua ulergarri egin dezake eta hori lortzeko hainbat elementu erabil ditzake: ilustrazioak, diagramak, mapak edo grafikoak, betiere era ulergarri batean baina zehaztasunari uko egin gabe. Arrazoi honengatik, ilustratzaile zientifikoaren lana funtsezkoa da begiratu batean ikusezinak diren prozesuak ulertzeko eta zientzia modu argi, bisual…

2026ko otsailaren 20a — 2026ko maiatzaren 31a

Arkeologia Museoa

Mallona Galtzada, 2. , Bilbo.

Eguzki-eklipse osoa. Behaketa, esplorazioa eta zientzia jardunaldia

2026ko abuztuaren 12an aukera paregabea izango dugu gertakari astronomiko zoragarri bat bizitzeko: eguzki-eklipse osoa. 1905ean ikusi zen azkena Euskal Herrian. Eklipsea ilunabarra baino pixka bat lehenago izango da eta ez da berdin ikusiko leku guztietan. Esaterako, erabatekoa izango da Araban, Bizkaian (hego-mendebaldean, eta ipar-mendebaldean) eta Gipuzkoan (hego-mendebaldean); Bizkaiko eta Gipuzkoako…

2026ko maiatzaren 11a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.