Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Iruzurrak saihesteko, edo iruzurra jasateko arriskua murrizteko, metodoak bilatzen dira ardoari data jartzeko. Horretarako metodoetako bat zesio-137 izeneko isotopo erradiaktiboan oinarritzen da. Isotopo hori Margaret Melhasek aurkitu zuen 1940an, kimikako ikasle zela. Honela funtzionatzen du: Hiroshimako eta Nagasakiko bonba nuklearren […]

Kolore batzuk gurekin daude bizitzan zehar. Jadanik existitzen ez den lorategi baten berdea, superheroi haren jantziaren gorria, edo ahaztu nahiko genukeen zerbaiten urdin iluna. Lotura horiek ikastea ez zen aukera izan: besterik gabe, gure bizitzan zehar gertatu ziren. Eta kolore […]

Artikulu honek mito horiek desmuntatzea du helburu, lau arlo nagusitan banatuta: segurtasuna, errendimendua, erabilera-ohiturak eta ingurumen-inpaktua. Izan ere, argi dago baterien etorkizuna ez dela pertzepzioetan oinarritzen, baizik eta ebidentzia zientifiko eta teknologikoan. Segurtasuna eta errendimendua: pertzepzioa eta errealitatea bat ez […]

Meteoritoak ikertzea oso garrantzitsua da planeta-zientzietan, haien jatorrizko gorputz zerutarren konposizio geokimikoari buruzko informazioa eman baitezakete, besteak beste. Euskal Herriko Unibertsitateko IBeA taldeak NASArekin elkarlanean dihardu 2014tik, Johnson Space Center (JSC) zentroarekin egindako hitzarmen bati esker. “Meteoritoak uzten dizkigute hainbat […]

Ana Cecilia Villa-Parra Ingeniaritza Elektrikoan doktore, Ingeniaritza Biomedikoko Maisutzako zuzendari eta Unibertsitate Politekniko Salestiarreko (UPS) Cuencako egoitzako (Ekuador) Biomedikuntzako irakasle da. Ingeniaritza Biomedikoko ikertaldeko kide da (GIIB – Ecuador). Honako hauekin aritzen da lankidetzan: Universidade Federal do Espírito Santo (Brasil) […]

Ugaztunen ezaugarrietan pentsatzen badugu, ziur esnea datorkigula gogora. Ornitorrinkotik elefantera, sagutik gizakira, denok partekatzen dugu ezaugarri hori, baina… nola sortu zen? Eta zergatik izan zen hain garrantzitsua eboluzioan? Bideo honetan ugaztunon jatorrira egingo dugu bidaia, eta ikusiko dugu nola igaro […]

Historian zehar, gizateriak behin eta berriz egin dio aurre ikusezinak baina suntsitzaileak diren mehatxuei. Gaur, gure kirikiñoak izurriteen mundura eramango gaitu: garai berean milaka edo milioika biziduni eragiten dieten gaixotasun eta hedapen masiboetara. Izurri Beltza izan zen historian hilgarriena: XIV […]

Liburuz inguratuta bizitzea Fatma Moalla 1939ko urtarrilaren 14an jaio zen Tunisian; Mohamed Moella liburu saltzailearen eta haren emaztearen sei alabetako bat zen. Familiaren inguruneak ikasketa giro ona sustatu zuen, Moallak berak azaltzen duen moduan: Haurtzaro zoriontsua eta nerabezaro betea izan […]

Elikaduraren eta planetaren osasunaren arteko lotura nabarmendu izan da orain arte, baina, orain, beste faktore bat eztabaida publikora atera nahi izan dute. Hala, nazioarteko zientzialari talde batek jarduera fisikoaren ikuspegia erabat aldatzea proposatu du. Argudiatu dutenez, kirola ez da soilik […]

Oxido zeramikoak (SiO₂, Al₂O₃, MgO…) Lurreko eta unibertsoko material solido ugarienak dira. Hori dela eta, gure planetaren formaziotik, eta agian lehenagotik, gertatzen diren prozesu natural guztietan funtsezko garrantzia duten molekulak dira horiek. Guztien artean garrantzi berezia du bi oxidok elkar […]

Hurrengo ekitaldiak

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Intsektuak. Kontatzen duten guztia

“Intsektuak. Kontatzen duten guztia” erakusketa irailaren 19an iritsiko da Bilbora, intsektuen aparteko aniztasuna herritarrei hurbiltzeko. Animalia-talde horrek ezagutzen diren espezie guztien % 60 eta % 70 artean biltzen ditu. Erakusketa honek, intsektuak zer diren, non bizi diren, nolako anatomia duten eta ingurunearekin zein pertsonekin nola erlazionatzen diren ezagutzeko gonbidapena luzatzen…

2026ko irailaren 19a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU. Axular erakusgela.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

BZP Tailerrak 2026

Aurten, Bilbo Zientzia Plazak haurrei zuzendutako jardueren programazioa zabalduko du BZP Tailerrak ekimen berriarekin. Naukas Kids ekitaldiari gehitzen zaizkio BZP Tailerrak, haurrei eta familiei zientzia hurbiltzeko ikuskizun, tailer eta zientzia-lehiaketen bidez. Programazioak jarduerak biltzen ditu, haurrentzako eta familientzako proposamenekin eta inklusioa eta irisgarritasuna kontuan hartuta diseinatutako esperientziekin. Jarduerak irailaren 24an…

2026ko irailaren 24a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Intsektuak: gure auzokide txikitxoak

Entomologia intsektuak aztertzen dituen zientzia da. Animalia txikiak dira, eta planetako ia txoko guztietan bizi diren arren, askotan oharkabean pasatzen dira. Izan ere, beste artropodo batzuekin batera, hala nola armiarmekin eta akainekin, Lurreko izaki bizidunen talde ugarienetako eta askotarikoenetako bat osatzen dute. Aranzadi Zientzia Elkartearen artikulu baten arabera, hiru animalia…

2026ko irailaren 30a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4. Bilbo. , Bilbo.