Amaia Portugal
Basoetakoa omen zen birusa hirian da. Azken asteotan, ebolak kutsatutako berrehun lagun baino gehiago zenbatu dituzte Ginean eta Liberian. Hark eragiten duen infekzio gaitz larriak mendebaldeko Afrika serio kolpatu du lehenbizikoz, baina ez hori bakarrik: Konakryra iritsi da, ia bi milioi biztanle dituen Gineako hiriburura, eta ezohikoa da hori. Hala ere, Munduko Osasun Erakundeak emandako datu berrienen […]

UPV/EHUko Espektroskopia Molekularreko Taldeak, CSICeko Katalisi eta Petroleokimika Institutuarekin batera, argiztatzeko erabiltzen den argiaren polarizazioaren arabera kolorez aldatzen den fluoreszentzia handiko material hibrido bat garatu du. American Chemical Society erakundeak argitaratutako eta fotonikari bakarrik eskainitako ACS Photonics aldizkari berrian argitaratu dute material berri horri buruzko ikerketa.
Osagai organiko bat eta ez-organiko bat dutenez, bien ezaugarri onenak sistema bakarrean bateratzea dute […]

Asteon zientzia begi-bistan igandeetako atala da. Astean zehar sarean zientzia euskaraz jorratu duten artikuluak bilduko ditugu. Begi-bistan duguna erreparatuz, Interneteko “zientzia” antzeman, jaso eta bilduta eskaintzeko helburu dugu. Zeri buruz hitz egin da sarean? Eman diezaiogun begirada bat.
Geneak, genetikak, genomak jakin-min handia pizten dute. Giza genomaren sekuentziazioak hainbat gaixotasunen geneak aurkitzeko aukera eman du. Ez da ez […]

Mapping Ignorance-n asteon argitaratu diren artikuluak:
Bizikleta normal batentzat hobeagoa da banbuzko markoa aluminiozkoa baino. Hori ba, soilik ipurdian nabarituko duzu onura. Carlos Casanuevak azaltzen digu Bamboo bikes are better for your buttocks. Haren testua, Science Seeker editoreen asteko hautaketan dago.
Aldizkari zientifikoen izenburuetan gai errepikaria da Planetako espezie kopuruaren auzia. Batzuen ustez oraindik milioika […]

Liluragarria den bizia delako fenomeno horri buruzko zehaztapen gehiago erdiesten goazelarik, ikusten goaz nahiko gauza bitxiak gertatu direla iraganean. Horra hor organo sofistikatu eta konplexuen sorkuntza, ustez behe mailakoak ziren bizi-formetan gertatua. Hil honetan jakin dugu azken-azkenekoa[1]: duela 520 milioi urte Aro Kanbriar hasieran bazeuden sistema kardiobaskular aurreratuak.
Zorrotz eutsi diezaiogun kontuari, zeren eta tartean hainbat milioi daudelarik, […]

Peru S. Gamarra

Kafetegi batean egunkaria irakurtzen gaudela, bat-batean titular honekin egiten dugu topo: “Hegazti gripea, pandemiaren arriskua”. Artikulua irakurtzen hasi eta gorputzean beldurra sartzen zaigu. Ekidin nahiko genukeen nolabaiteko ezinegona. “Gaixotasun hau ez da edonolakoa. Badaramatzagu hilabete pare bat albiste hauek entzuten eta badirudi kontua ez dela txantxetakoa. Milaka lagun hilko al dira munduan? Hobe dugu denok horretarako prestatzea…”, […]

Neandertal bat eta lehendabiziko gizakietako bat elkartzen irudikatzen genuen irudi hori ez zen Iberiar penintsulan gertatu. Horixe da, hain zuzen ere, Pirinioetatik sartzeko ibilbidean kokatutako hiru kobazuloetan (L’Arbreda, Labeko Koba eta La Viña) gure espezieko lehenengo gizakien aztarnen data berriz jarri eta gero nazioarteko ikertzaile talde batek lortu duen ondorioa; taldeko ikertzaileak Australian National Universityn, Oxfordeko Unibertsitatean, UPV/EHUn, Marylandeko […]

Asteon zientzia begi-bistan igandeetako atala da. Astean zehar sarean zientzia euskaraz jorratu duten artikuluak bilduko ditugu. Begi-bistan duguna erreparatuz, Interneteko “zientzia” antzeman, jaso eta bilduta eskaintzeko helburu dugu. Zeri buruz hitz egin da sarean? Eman diezaiogun begirada bat.
Nagore Irazustabarrenak kazetariakArgia aldizkarian András Kornai hizkuntzalari eta matematikari hungariarrak burutu duen ikerketa bati erreparatzen dio. Digital Language Death, […]

Mapping Ignorance-n asteon argitaratu diren artikuluak:
Bizitzaren oinarri molekularraren ezagutzan egindako aurrerapausoek, Lurreko izaki bizidunak arbaso bakar batetik datozela aipatzen duen ideiari adierazle sendoak eman dizkiote. Espezie askoren zuhaitz genealogikoa egitekorakoan, adar asko ondo zehaztuta eta argi ezarrita daude. Hala ere, bizitzaren zuhaitzaren beheko aldean badaude oraindik aztertzen dabiltzan hutsuneak eta ondo ulertzen ez diren harremanak. Parasites, […]

Hizkuntza egunero erabiltzen dugun arren, asko dira berari buruz ez dakizkigun gauzak. Itziar Laka UPV/EHUko Hizkuntzalaritzako katedradunarekin izan gara hizkuntzarako gaitasuna noiz garatzen den eta elebakarren eta elebidunen burmuinetan dauden ezberdintasunei buruz galdetzeko, besteak beste.
Elkarrizketa hau ‘Zientzialari‘ saioaren bostgarren emanaldia da. Ekimen honen bitartez euskal zientzialarien ahotsa zabaldu nahi dugu orrialde honetako irakurleen artean.
Zientzialari 05 – […]