Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Uxue Razkin Biologia Oryx generoko espezieak bizi diren basamortuetan ez du ia euririk egiten. Horrelako tokietan bizitzeko moldaera bereziak behar dituzte bertan bizi diren animaliak. Hasteko, ura bereganatzeko dituzten aukera guztiak baliatzen dituzte: ahal duten guztietan edaten dute ura eta […]

Noizbait hidrogenoa gasolinaren ordezko erregai alternatibo bat izan dadila nahi badugu, segurtasunarekin garraiatzea eta maneiatzea ezinbestekoa litzateke. Baina, zergatik ez dugu grafenoa erabiliko hau lortzeko? Jell Vekemanek planteatzen du gaia: Hydrogen gas as alternative fuel. Eragiten ote dute gure hauteskundeetako […]

Uxue Razkin Badira artea eta zientzia, olioa eta ura nahastea bezalakoa dela diotenak. Literaturaz -idatzitako arteaz- ariko bagina ere, emaitza berdina izango litzateke batzuen irudiko. Miguel Delibes de Castro biologoak –bai, Miguel Delibes idazlearen semea- esan zuen behin, zenbait adierazpen […]

Ura Hiru espezie ditu Oryx generoak: Oryx gazella (orix arrunta), Oryx beisa (orix beisa) eta Oryx leucoryx (orix arabiarra). Hirurak bizi dira toki lehorretan, munduko leku idorren eta beroenetan ziurrenik. Oryx generoko espezieak bizi diren basamortuetan ez du ia euririk […]

Amaia Portugal Eskuineko hanka mugitzerik ez zuen tximino batek natural ibiltzea lortu du, Suitzan egindako interfaze bati esker. Teknologia honen bitartez, garunaren eta bizkarrezur muinaren arteko komunikazioa berreskuratu dute, paralisia eragiten duen lesioaren gainetik by-pass moduko bat eraikiz. Duela bi […]

Irudi honek GAIAk lehen 14 hilabeteetan jasotako datuak biltzen ditu (2014eko uztailetik 2015eko irailera). Misioaren lehen irudia edo datu multzoa da, baina ez azkena. GAIAk Esne Bidearen hiru dimentsioko mapa xehea egitea du helburu. Misioaren amaierarako, hemendik 5 bat urtera […]

Arantxa Arzamendi Orain dela ia urtebete Zientzi Kaiera blog honetan Albert Cortina eta Miquel-Àngel Serraren beste liburu bat aipatu nuen, Gizakiak ala postgizakiak?, ¿Humanos o posthumanos? (2015). 2016an argitaratu duten “Humanidad: desafíos éticos de las tecnologías emergentes” bigarren liburu honetan […]

Gaur egun asko erabiltzen den baliabidea da zura. Iraunkortasun baxua du, ordea, eta horrenbestez, ezinbestekoa da hori ongi babestu eta tratatzea balio-bizitza luzatzeko. Bereziki kanpoaldean dauden zurei tratamendu bat eman behar zaie denboraren poderioz, urak edota onddoen zein zenbait intsekturen […]

Uxue Razkin Kimika Röntgen izpi katodikoekin ikertzen ari zen, eta ikusi zuen gelaren beste muturrean material fluoreszente bat argiztatzen zela, erradiazio-iturria paper beltzez estali eta gela ilun utzi zuenean. Alemaniar zientzialari honek berehala ulertu zuen izpi batzuek ahalmena zutela papera […]

Oxido bi nahastea oso gauza sinplea da, eta honek askotariko aplikazio nanoteknologikoak izan ditzake. Andi Cukok kontatzen dizkigu Nanoscale mixing: the case of titanosilicates artikuluan. Saturno bezalako planeta bateko korronte atmosferikoen egiturak guztiz konplexuak izan daitezke. Euskal Herriko Unibertsitateko Zientzia […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Infografia ezinbesteko tresna da zientziaren komunikazioan. Informazio konplexua ulergarri egin dezake eta hori lortzeko hainbat elementu erabil ditzake: ilustrazioak, diagramak, mapak edo grafikoak, betiere era ulergarri batean baina zehaztasunari uko egin gabe. Arrazoi honengatik, ilustratzaile zientifikoaren lana funtsezkoa da begiratu batean ikusezinak diren prozesuak ulertzeko eta zientzia modu argi, bisual…

2026ko otsailaren 20a — 2026ko apirilaren 24a

Arkeologia Museoa

Mallona Galtzada, 2. , Bilbo.

Gizona ala emakumea? Zientziak dioena generoaren pertzepzioari buruz euskaraz eta gaztelaniaz

Mundua ikusteko dugun moduan zer eragin du hizkuntzak? Eta pertsonak irudikatzeko eran? Hizkuntza ez da gizartea islatzen duen tresna bat bakarrik, moldatu ere egiten du eta gizartea bera eraldatzen lagun dezake. Maskulino generikoa bezalako hizkuntz-esapideen erabilerak, edo bikoizketak, izen epizenoak edo –e neomorfemaren erabilera bezalako baliabide inklusiboek eragin zuzena dute…

2026ko apirilaren 15a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4. , Bilbo.

Zaintzaileen bakardadea prebenitzeko eta osasuna hobetzeko gakoak

Mendekotasun-egoeran dagoen pertsona bat zaintzeak eragin zuzena izan dezake erantzukizun hori beregain hartzen duenaren osasunean eta ongizatean, baita bakardade moduan ere. Sentimendu subjektibo eta desatsegin hau beste pertsonekiko harremanak gutxiegi direla sentitzen denean sortzen da, kantitatean zein kalitatean. Euskadin, helduen % 14,5ak bakarrik sentitzen dela dio eta, Nahi Ez den…

2026ko apirilaren 21a

Iurretako Herri Biblioteka

Bidebarrieta, 4. , Iurreta.