Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Bizkaiko golkoko hiru estuariotan (Ibaizabal, Oka eta Gironda) egin da ikerketa eta bertako zilar-kontzentrazioa aztertzeko ostrak eta muskuiluak monitorizatu dira. Hiru dira ikerketak utzitako ondorio nagusiak: Ostrek muskuiluak baino metal kontzentrazio handiagoak bereganatzen dituzte. Oso erabilgarriak izan daitezke, hortaz, estuarioen […]

Uxue Razkin Emakumeak zientzian Lorea Argarate izan da Emakumeak zientzian atalaren protagonista aste honetan. Unibertsitate-mailako ikasketak aukeratzeko garaian, Fisika izan zen bere hautua, musikaren alderdi fisikoa ezagutu nahi baitzuen. Baina laugarren urtean utzi egin zuen karrera. Argaratek azaltzen du: “Ez […]

Lekaleak nitrogenoa finkatzeko gai badira, zergatik ez da erabiltzen gaitasun hori nitrogenoa finkatzeko gai diren zerealak diseinatzeko? Daniel Marinok azaldu du asteon Engineering nitrogen-fixing cereals, between science fiction and reality artikuluan. Herny D. Thoreauk adierazi zituen ideiak hartzen ditu oinarritzat […]

Ana Galarraga / Elhuyar Zientzia Batek baino gehiagok “Las Tea Party DJs” bikotearen kideetako bat delako ezagutuko du Lorea Argarate Zubia, eta ez du susmatu ere egingo zientzialaria denik, baina, hark dioenez, betidanik gustatu izan zaio zientzia. Gurasoak ere zientzia-zaleak […]

Juan Ignacio Pérez eta Miren Bego Urrutia Janaria Iragazle mikrofagoez aritu gara aurreko atalean, baina badira mikrofagoak ―edo mikrofago hutsak― ez diren animalia iragazleak ere, batzuk oso ezagunak gainera. Zenbait arrain ura iragaziz elikatzen dira. Horien artean daude marrazo erraldoia […]

Lanean ari direnean, arkeologoek lurra mugitu eta bertan arrastoak bilatzen dituzte. Ohikoa da, beraz, horiek buru-belarri lanean ikustea, objektuak bilatzen eta lurra edo hondarra alboratzen. Paleontologoek, berriz, arreta gehiago jartzen dute material horietan, batez ere mikrougaztunen hezurrak bilatzen ari direnean […]

Arturo Apraiz Nukleo eta mantuaren arteko muga (CMB; Core-Mantle Boundary) gure planetaren barnean dagoen mugarik nabarmenena da. Izan ere, mugaren alde batera eta bestera dauden konposizio-aldaketak eta materialen propietate fisikoak askoz desberdinagoak dira, Lur solidoaren eta atmosferaren edo hidrosferaren artean […]

Euskara ama hizkuntza gisa duten umeek nola eta noiz hasten diren keinua eta hizkera uztartzen, keinua eta hizkera koordinatzeko patroiaren garapena, ikertzen duen lehen lana da “The interrelation of gestures and vocalization in early communication functions: Evidence from Basque language” […]

Uxue Razkin Matematika Hegaztiek Bizkaiko golkoan gauez egiten duten migrazioaren aztertu du UPV/EHUko Matematika Aplikatu Saileko Nadja Weisshaupt ikertzaileak bere doktorego-tesian. Ikerketaren emaitzek erakusten dute gaueko migrazio-jarduera handia dagoela Punta Galean udaberrian eta txikia udazken osoan. Hegazti tipologiari dagokionez, paseriformeak […]

Izan liteke baraua simulatzen duen dieta bat diabetesaren aurrean erantzuna? Rosa García-Verdugok dakarkigu gaia: Fasting against diabetes. LIGOk laserrak erabili zituen grabitazio-uhinak detektatzeko, hauen ordez erloju atomikoak erabili daitezke uhinok antzemateko. Victor Marinek kontatzen digu zelan: The gravitational wave detector […]

Hurrengo ekitaldiak

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Intsektuak. Kontatzen duten guztia

“Intsektuak. Kontatzen duten guztia” erakusketa irailaren 19an iritsiko da Bilbora, intsektuen aparteko aniztasuna herritarrei hurbiltzeko. Animalia-talde horrek ezagutzen diren espezie guztien % 60 eta % 70 artean biltzen ditu. Erakusketa honek, intsektuak zer diren, non bizi diren, nolako anatomia duten eta ingurunearekin zein pertsonekin nola erlazionatzen diren ezagutzeko gonbidapena luzatzen…

2026ko irailaren 19a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU. Axular erakusgela.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

BZP Tailerrak 2026

Aurten, Bilbo Zientzia Plazak haurrei zuzendutako jardueren programazioa zabalduko du BZP Tailerrak ekimen berriarekin. Naukas Kids ekitaldiari gehitzen zaizkio BZP Tailerrak, haurrei eta familiei zientzia hurbiltzeko ikuskizun, tailer eta zientzia-lehiaketen bidez. Programazioak jarduerak biltzen ditu, haurrentzako eta familientzako proposamenekin eta inklusioa eta irisgarritasuna kontuan hartuta diseinatutako esperientziekin. Jarduerak irailaren 24an…

2026ko irailaren 24a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

Gorroto-delituak Euskadin: kontzeptua eta gaurko errealitatea

Aurreiritziek, arbuioak edo etsaitasunak eraginda, ezberdintzat hartzen diren pertsonen edo kolektiboen aurkako delitu-jokabideak dira gorroto-delituak. Delitu hauek bere horretan jarraitzen dute Euskadin, Eusko Jaurlaritzako Segurtasun Sailak argitaratutako azken txostenak erakusten dituen datuak gorabehera. Txosten horren arabera, 2025ean % 18 murriztu ziren Ertzaintzak gorroto-delitutzat erregistratu zituen intzidentziak (2025ean, 193 kasu; 2024an…

2026ko urriaren 2a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8. Durango., Durango.