Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Antonio Martínez Ron Hona hemen torloju bat bezala kiribiltzen den bakterioaren istorioa. Helicobacter pylori deritzo, eta gure sabeletan maiz bizi delarik, ultzera gastrointestinal asko sortzen dizkigu. Bakterioa berraurkitu zuen zientzialariak, hau da, Robien Warren patologoak, mikroorganismoaren hazkuntza likidoa edan egin […]

Juan Ignacio Pérez Zientziaz gutxieneko ezagutza duen jendeak badaki nor zen Niels Bohr fisikaria. Duela 101 urte, mekanika kuantikoari bidea ireki zion atomo eredua, berak proposatu zuen. Baina gehienek ez dakite nor zen Christian Bohr, Niels fisikari eta Harald matematikari […]

UPV/EHUko ikerketa baten arabera, nerabeen dietaren gantz-portzentajea eta sabelaldean gantz gehiegi izatea elkarrekin erlazionatu daude, egiten duten ariketa fisikoa egiten dutela Gehiegizko pisuaren eta obesitatearen prebalentzia nabarmen handitu da azken urteotan nerabeen artean, eta, horren ondorioz, horrek sortzen dituen arazoak […]

Eben Alexander oso ospetsua da Estatu Batuetan. Bere liburuaren bi milioi ale saldu ditu, eta lan hau duela urtebete argitaratu bazen ere, salduenen zerrendan jarraitzen du oraindik ere. Liburuaren izena oso argigarria da: “Zeruaren froga: neurokirurgialari hark bidaia egin zuen […]

Jon Mattin Matxain Artikulu sorta honen bigarren atalean Mekanika Kuantikoak Kimika azaltzeko beharrezkoak ziren ekuazioak ematen zizkigula ikusi genuen. Hau horrela izanda, bi arazo nagusi topatu genituen. Alde batetik, ekuazio hauek oso konplexuak ziren ebatziak izateko, eta bestetik, zaila zen […]

Bai lagunok! #KulturaZientifikoa I. Jaialdia abian da! Txiskeroa eskutan, suziria piztu eta sareko zeru birtualean eztanda egin du. Baina gurea ez da ohiko txupinazoa. Txanpain-botilak eta horrelakoak ez ditugu zabalduko. Dakizuenez, gure Jaialdian Kultura Zientifikotzat har daitezkeen ezagutza esparruen inguruko […]

Bosoiak eta fermioiak oso tenperatura baxuetan nahastean gertatzen diren efektu kuantikoak aztertu ditu UPV/EHUko ikertzaile batek UPV/EHUko Eneko Malatsetxebarria fisikan doktoreak teorikoki aztertu ditu tenperatura oso baxuetan atomoetan gertatzen diren efektu kuantiko zenbait. Batetik, zehaztu du bosoi eta fermioi motatako […]

Duela hainbat aste plazaratu du Nature aldizkariak “20 aholku zientzi argitalpenak interpretatzeko” artikulua. Lan horretan, adituak ez direnei argibideak eman nahi izan zaizkie ikerketa baten fidagarritasuna eta zorroztasuna ebaluatzeko. Guk laburtu eta moldatu egin ditugu, irakurleari baliagarri gerta lekizkiokeelakoan. Ziur […]

Antonio Martínez Ron Bizidun gehienok mugitzen gara eredu matematiko berberari jarraiki. Mugimendu fraktal hau, Benoît Manderbrotek deskribatu zuen eta “Lévyren hegaldia” esan ohi zaio. Eredua, bizidun askotan ikus daiteke, marrazoetatik erleetaraino. Izatez, txandakatu egiten ditugu bi mugimendu mota: mugimendu browndar […]

Peru S. Gamarra Zientzialariek, maiz, bere kasa egiten dute lan. Izan ere, askotan, zaila egiten zaigu aurrera daramaten jarduna zein den ikustea eta, are zailagoa oraindik, egiten dutena behar bezala ulertzea. Lanean ikusten ditugu, baina nekez dakigu zehazki zertan dabiltzan […]

Hurrengo ekitaldiak

Bilbo Zientzia Plaza 2026

Aurten ere, Bilbok udazkenari ongietorria emango dio Bilbo Zientzia Plaza (BZP) jaialdiaren bederatzigarren edizioarekin.Irailaren 16tik urriaren 4ra, BZP 2026 festibalak hiria bakarrizketaz, erakusketez, hitzaldiz, dokuforumez eta zientzia-ikuskizunez beteko du. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak antolatuta, ekimena berritasunez beteta itzuliko da irailean, eta agertoki berriak ere izango ditu: Bidebarrietako Liburutegia, Bizkaia Aretoa-EHU…

2026ko irailaren 16a — 2026ko urriaren 4a

Bizkaia Aretoa – EHU.

Abandoibarra etorbidea, 3. , Bilbo.

“Natura Bizia” dokumentalaren emanaldia eta ondorengo solasaldia

Bilbo Zientzia Plaza 2026 jaialdiari hasiera emango zaio irailaren 16an, asteazkenean, Natura Bizia (2021) dokumentalaren emanaldiarekin. Lexeia Larrañagak idatzi eta zuzenduta, eta Avis Productions-ek ekoiztuta, saioa 18:30ean hasiko da Bilboko Bidebarrieta Liburutegian. Sarrera doakoa izango da, aretoa bete arte. 80 minutuko iraupena duen dokumentalak Euskadi eta Nafarroan barrena egiten du…

2026ko irailaren 16a

Bidebarrietako Liburutegia.

Bidebarrieta kalea, 4., Bilbo.

Naukas Gazte 2026

Irailaren 18an, ostiral goizean, estatu mailan zientzia-dibulgazioko erreferentziazko ikuskizuna den Naukas Bilbao Euskalduna Bilbaoko Auditoriumera itzuliko da Naukas Gazte 2026 saioarekin. Ekimena EAEko Bigarren Hezkuntzako eta Batxilergoko ikasleei zuzenduta dago. Bertaratzen direnek 15 minutuko zortzi hitzaldi zientifiko labur eta entretenigarriak aditzeko aukera izango dute. Hizlariek hainbat gai jorratuko dituzte, besteak…

2026ko irailaren 18a

Euskalduna Bilbao.

Abandoibarra etorbidea, 4. , Bilbo.

Naukas Bilbao 2026 Hastapenak

Naukas Bilbao 2026ko bigarren jardunaldia, Naukas Bilbao Hastapenak, irailaren 19an, larunbatean, egingo da Euskalduna Bilbao jauregian, goizez eta arratsaldez. Aurreko edizioetan hitzaldi bakoitzak gai independiente bat jorratzen bazuen ere, aurten hitzaldi guztiek ildo nagusi bera izango dute: historiako hastapen handiak. Jardunaldia ikus-entzuleei zientziak aztertzen dituen hasiera nagusietako batzuen ikuspegi orokorra…

2026ko irailaren 19a

Euskalduna Bilbao.

Abandoibarra etorbidea, 4. , Bilbo.