Archivo de Etiquetas:: genetika

Jose Ramon Bilbao Homo sapiens espeziearen genomaren sekuentziazioak agerian utzi zuen oso urriak zirela gene proteina-kodeatzaileak eta horrek harridura eragin zuen zientzialarien artean, nolabait ezbaian jarri zelako genoma hitzaren jatorrizko esanahia, hau da, “gene guztien multzoa”.
Izan ere, ordura arteko espekulazioek 100.000tik gora gene egongo zirela aurreikusten zuten, 23 kromosomatan banatutako 3.000 milioi DNA-nukleotidoetan zehar. Hasierako analisiek, ordea, 35.000 baino […]

Amets Sáenz Dagoeneko, entzuna dugu Islandiako populazioaren genoman (323.002 biztanle) azterketak egiten ari direla baina, aurten bertako ikertzaileek 2.636 islandiarren genoma osorik sekuentziatu ondoren, aurkituriko aldaera gainerako populazioari egotzi dizkiote genotipaturiko 104.000 biztanleen eta Islandiako populazioen pedigrien bidez (Gudbjartsson et al 2015). Lan honek gaurdaino eginiko gizakiaren genomaren deskripzio zehatzena burutu du eta aurkituriko ezaugarri edo gene-aldaketek informazio interesgarria dakarte. […]

Koldo Garcia Theodosius Dobzhanskyk “Biologian ezerk ez du zentzurik ez bada eboluzioaren argipean” esan zuen. Edozein zientzia biologiko ulertzeko, eboluzioa beharrezkoa dugu eta genetika eboluzioa ulertzeko lanabesetako bat da, garai batzuetan uztarketa honek hautsak harrotu bazituen ere.
1859an Charles Darwin britainiarrak “Espezieen jatorriaz” liburua idatzi zuenean ez ziren geneak edo DNA ezagutzen, aurreko ataletan ikusi dugun bezala. Hala […]

César Tomé López Helize bikoitza izenaz ezagutzen da azido desoxirribonukleikoaren (DNA) egitura molekularra. DNA XIX. mendean isolatu zen eta 1909an identifikatu zen kimikoki, baina bere egitura ez zen 1953ra arte definitu; orduan argitaratu zuten Francis Crick-ek eta James Watson-ek bere egituraren eredua.
Azido nukleikoen ikerketan aitzindari zen Phoebus Levene-k jada 1910ean argi zuen DNA molekula lau basek […]

Uxue Razkin Ahaztuak gelditu dira haren ekarpenak. Ahaztuta bere ahotsa. Nettie Stevens ez da hain ezaguna. Zientzia-liburuetan agertzen da, noski, baina beti gizonezkoen ondoan, laguntzaile moduan, inoiz ez narrazio baten protagonista gisa. Bada, egindako ikerketa-lanak ozen eskatzen du bere lekutxoa mundu zientifikoan eta guk ahotsa jarriko diogu bai haren lanari, baita bere bizitzari ere.
Nettie Stevens, genetista estatubatuarra, Vermont-en jaio […]

Maria José Moreno 2003an Giza Genoma izeneko egitasmoak erabat zehaztu zituen giza DNAren oinarri kimikoak eta DNA hori osatzen duten 3.000 geneak. Ordutik hona, genetikan egin izan diren aurrerakuntzek zientzia-iraultza oso handia ekarri diote gure gizarteari.
Oraindik hainbat urteko ibilbide luzea egin behar da datu guztiak ondo ulertzeko, baina azkenean finkatu ahal izango da zein diren Alzheimer edo minbizia bezalako […]

Zientzialari 35 – Neskuts Izagirre from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo.
“Antzinako DNA ikertzen dugunean iraganerako leiho bat irekitzen dugu”. Hitz hauekin azaltzen du Neskuts Izagirre UPV/EHUko Antropologia irakasleak zientziaren esparru hori zertan datzan.
Antzinako DNAren ikerketari esker gizateriaren iraganaz jakin daitekeena azaldu digu. Kasu batzuetan, teknika honekin lortutako datuekin historiografian ezarritako paradigma batzuk zalantzan jarri dira, esate baterako, […]

Koldo Garcia Aurreko atalean ikusi genuen DNA kopiatzeko, irakurtzeko eta maneiatzeko teknika berriek genetikaren garapen handia eta azkarra ekarri zutela. Hurrengo urteetan genetikak jauzi egin zuen geneak banan-banan ikertzetik bizidun baten gene guztiak batera ikertzera. Material genetikoa bere osotasunean aztertzeari ekin zioten. Genomikaren aroan sartu zen genetika.
Genoma esaten diogu bizidun baten material genetikoari, hau da bere gene guztien […]

Izortze Santin Mitokondrio izeneko organuluak amengandik heredatzen dira, eta zelulek behar duten energia ekoizten dute. Mitokondrien zeregin nagusia energiaren ekoizpena bada ere, parte hartzen dute zelulen metabolismoan garrantzia handia duten beste prozesu batzuetan ere: kolesterolaren metabolismoan, estrogeno eta testosteronaren sintesian, eta amonioaren detoxifikazioan, besteak beste. Zelulen nukleoko DNAz gain, mitokondrioek berezko material genetikoa dute. Hasiera batean, pentsa liteke mitokondrioek ez […]

Angelman sindromeak munduan jaiotako 15.000 jaioberritik bati eragiten dio. Haurrek normal garatzeko arazoak izaten dituzte: garapen intelektualaren atzerapena, komunikatzeko zailtasunak, oreka eta mugimenduaren koordinazioan arazoak, lo egiteko arazoak, epilepsia eta hitz egiteko eragozpenak. Gehienetan bi eta bost urte bitartean antzematen zaizkie arestian aipatutako gaitzak, ezaugarriak nabariagoak egiten baitira adin tarte horretan eta orduan jasotzen dute diagnostikoa. Angelman sindromea mekanismo ezberdinak […]