Dibulgazioa Archives - Page 6 of 398

Harrapari handiek funtsezko eginkizuna dute Lurreko ekosistemetan, beste espezie batzuen populazioak erregulatzen baitituzte eta biodibertsitatearen egitura moldatzen baitute. Elikadura-katearen gailurrean dauden animaliei apex harrapariak edo superharrapariak deitzen zaie; gaur egun, ozeanoetan tiburoia eta orka dira animalia horiek. Izan ere, itsasoan […]

Inork ez du zalantzan jartzen intsektuek ekosistementzat duten balioa, baina izaki txiki horien eta nekazaritzaren arteko harremana historian zehar askotan gatazkatsua izan da, batez ere laboreentzako izurrite bilakatzen direnean. Baina, modu berean, gero eta gehiago ezagutzen da bi aldagai horien […]

Lanak agerian utzi du frijitzeko teknikak, erabilitako olioaren izaerak eta arrain-espezieek eragin handia dutela prozesu horretan gertatzen diren aldaketetan. EHUko ikertzaileek erakutsi dute sukaldeko olioaren hautaketa oso garrantzitsua dela elikagaien segurtasunean eta giza osasunean eragina izan baitezake: alde batetik, arrainaren […]

Hala ere, bere karrera zientifikoaren hasieran eta denbora luzez, Uchegbuk ez zuen sentitu arraza diskriminazioa berak zeresanik edo zereginik zuen arazoa zenik. Kontziente zen, halabeharrez, beti edo ia beti berea zela lan egiten zuen areto eta laborategietako aurpegi beltz bakarra […]

2025eko ekainaren amaieran, Morgridge Institute for Research ikerketa-guneko Nicole M. Krause eta Dietram A. Scheufele ikertzaileek, Utah-ko Unibertsitateko Isabelle Freiling-ekin batera, informazioaren ekosistema aldakorrari buruzko lana argitaratu zuten. Ekosistema horrek zientziaren komunikazioari eta, zehazki esanda, zientziaren komunikazio eraginkorrari nola eragiten […]

10 urte baino gehiago igaro dira Parisen sinatutako akordio internazionalean Lurraren tenperaturaren igoera 2°C-ra mugatu zenetik. Orduan eta gaur egun, klima-aldaketari buruzko gobernu anitzeko taldeak (IPCC) aldarrikatzen duen bezala, egoera txarrenak 3-4°C-ko igoerarekin eszenifikatzen dira. Eredu horiek garatzeko, simulazio ugariren […]

Nerabeen osasun mentalarekiko kezka handitzen ari da Europako osasun publikoko erakundeetan eta komunitate zientifikoan. 1990-2021 bitartean, 10 eta 24 urte bitarteko populazioan, depresio- eta antsietate-nahasmenduen kasuek gora egin dute mailaka; baina hazkundea areagotu egin da azken urteotan. Gero eta farmako […]

Haurren eta nerabeen obesitatea eta gehiegizko pisua handiagoak dira zenbat eta txikiagoa izan haien familien maila sozioekonomikoa. Fenomeno hori oso ezaguna da mendebaldeko herrialdeetan. Gauza jakina da, halaber, gure gizarteetan gehiegizko elikadura edo elikadura desegokia, baina ugaria, elikagai-eskasia baino askoz […]

Bada andre eruditu bat, bitxikeriatzat jo litekeena. Bere lorpenak ez dira kokatzen ez literaturan ez erretorikan, ezpada astronomiaren jakingai sakonenetan… Ez dut uste erraza izango denik emakume honek bere parekorik aurkitzea hain bikainki landu duen zientzian. Gure garaiko astronomo eruditu […]

Elkarrizketa honetan, datorren abuztuaren 12an izango den eguzki-eklipse osoaren garrantzi zientifikoa eta dibulgatiboa aztertzen du, 120 urteren ondoren Euskadin ikusi ahal izango den aparteko gertaera astronomikoa. Fenomeno hori babes egokirik gabe behatzeak dituen arriskuez ere ohartarazi du García Lariok. 1.- […]

Hurrengo ekitaldiak

“Zientzia kalean” erakusketa Mungian

Nola harrotzen da ogia? Zer dago barra kodeen atzean? Nola funtzionatzen du sukaldeko plaka batek? Gure egunerokotasunaren parte diren kontu hauei eta beste batzuei erantzuteko iritsiko da Zientzia Kalean erakusketa ibiltaria Mungiara, zientziaren ezagutza jendartean zabalduz. Formatu handiko 11 infografia dira erakutsiko direnak, euskaraz zein gaztelaniaz eginak, eta urriaren 19tik…

2026ko urriaren 19a — 2026ko azaroaren 2a

Torrebillela Kultur Etxea.

Beko Kale Kalea, 3. , Mungia.

Bertsozientzia saioa Zarautzen

EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta ZarautzOn elkarteak “Jakinduriek mundue erreko dau” bertsozientzia ikuskizunaren saio bat antolatuko dute datorren astean. Bertan, ezagutza zientifikoa eta bertsoak uztartuko dira oholtzean. Hitzordua azaroaren 3an izango da, 19:00etan Zarauzko Modelo Aretoan. Sarrera doakoa izango da, eserlekuak bete arte. Kike Amonarriz soziolinguista eta umoristak aurkeztuko du…

2026ko azaroaren 3a

Modelo Aretoa.

Zigordia kalea, 1. , Zarautz.

Posible al da plataforma digitaletako gorroto-diskurtsoak mugatzea?

Gorroto-diskurtsoak pil-pilean daude eremu digitalean. Gezurren eta albiste faltsuen zabalkundea, deshumanizazioa eta, are gehiago, adingabeak edo beste kolektibo zaurgarri batzuk kanporatzeko edo haien aurkako indarkeria esplizitua sustatzeko deiak dira horien adierazpenetako batzuk. Diskurtso horiek geldiarazteko asmoz, azken urteotan hainbat ekimen jarri dira martxan, hala nola FARO sistema. Arrazakeriaren eta Xenofobiaren…

2026ko azaroaren 6a

Bizenta Mogel Biblioteka.

Komentukalea, 8., Durango.