Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Euskal Herriko Unibertsitateko Life Cycle Thinking (LCTG) ikerketa-taldeak, LAB sindikatuak eta BC3 (Basque Centre for Climate Change) ikerketa-zentroak lankidetzan argitaratu duten artikulu zientifiko batean frogatu dute badirela aukerak autosufizientzia neto bat lortzeko instalazio berriztagarri eta nagusiki publikoak ezarrita. Lanak ekarpena […]

Anais Möller Melbourneko (Australia) Swinburne of Technology Unibertsitatean irakasle titularra da. Fisika ikasi zuen Venezuelako Simón Bolívar Unibertsitatean, eta doktoregoa Université Paris Diderot unibertsitatean egin zuen, Sorbonan (Frantzia). Kosmologia behatzailean, denbora domeinuko astronomian eta datu base handietarako adimen artifizialeko metodoen […]

Bizia laborategian sortzea posible al da? Galdera horri erantzuteko asmoz, XXI. mendearen hasieran ikertzaileek genomarik sinpleenetako batzuk aztertzen hasi ziren, zelula batek bizirik irauteko behar duen gutxieneko gene kopurua zehazteko. 2016an, lehen aldiz, laborategian diseinatutako genoma sintetikoa zuen bakterio funtzional […]

Duela oso gutxi bi artikulu argitaratu dira endozookoriako bi kasu harrigarri deskribatzeko. Lehenengoak buelta bat ematen dio prozesuari; izan ere, jasotzen du karraskarien elikadurara bideratutako haziak kriskitin-sugeek (Crotalus atrox) erreskatatzen dituztela patu horretatik (1. irudia). Fenomeno horri diploendozookoria esaten zaio […]

Unibertsitateko ateak emakumeentzat itxita bazeuden ere, jakingura handia zuenez, Margaret S. Brownek bere ezagutzak zabaltzea lortu zuen botanikari ospetsu nazional eta nazioarteko ugarirekin harremana ezartzeari esker. Bokazio bide horretatik, bere jarduerekin aurrera egin zuen Kanadako mugetatik harago ere. Bere aurkikuntzen […]

Artearen historian sarritan faltsutu dira Vincent Van Goghen lanak, merkatuan prezio oso altua duten artelanak direlako. Bere bizitzan, Van Goghek ez zuen ia margolanik saldu – Mahasti gorria da ezagutzen den salmenta formal bakarra-, eta margolanetako asko Theo anaiari eman […]

Aurreko atalean aipatu genuen oporraldia ohiko jarduera bat etetea dela ─ikasketak, lana─. Oporrak egitea osasunarentzat ezinbestekoa dela badakigu; hain zuzen ere, oporraldia bizitzarekiko gogobetetze-maila altuagoekin lotzen da, aldarte hobearekin eta osasun-arazo gutxiagorekin, besteak beste. Opor-egunek osasunean duten eragina zientzialari askoren […]

Zama kentzen zaienean itsasontziek ur gainean gora egiten duten antzera egiten du lurrazalak gora, gaineko arroken zama galtzen duenean. Mendikateak sortzeko, plaka tektonikoen arteko talkak gertatu behar dira, baina, gerora, erliebeak gora egiten jarraitzen du. Izan ere, plaka tektonikoak mantuaren […]

Artikulu honek arazoaren dimentsioa eta ekonomia zirkularrean oinarritutako irtenbide baten urgentzia aztertzen ditu. Gaur egun, plastikoen % 30 baino ez da birziklatzen (birziklatze mekanikoaren bitartez), eta ia erdia erraustu egiten da, berotegi-efektuko gasak sortuz. Gainerako hondakin plastikoak kontrolik gabe metatzen […]

Zerk egiten gaitu garen bezalako? Galdera horren erantzunaren zati handi bat gure genoman dago, hau da, DNAren sekuentzian gordeta dagoen informazio genetikoan. Giza Genomaren Proiektua zientziaren historiako nazioarteko ekimen handienetako bat izan zen, eta gure material genetikoa lehen aldiz osorik […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.