Archivo de Etiquetas:: geologia

Zientzialari (44) – Glaziarrak from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo.
Nola sortzen dira glaziarrak, eta zein da haien egoera gaur egun? Glaziarrik egon al da Euskal Herrian? Non? Eñaut Izagirre glaziologia ikertzailea da Txileko Magallanes Unibertsitatean. Galdera hauen erantzunak eman digu honako bideoan. ‘Zientzialari‘ izeneko atal honen bitartez zientziaren oinarrizko kontzeptuak azaldu nahi ditugu euskal ikertzaileen laguntzarekin. […]

Amaia Portugal Hego Ozeanoaren hondoan karbono dioxido ugari dago metatuta, eta berebiziko garrantzia izan dezake klima-aldaketaren garapenean. Izan ere, bertan jotzen duen mendebaldeko haizearen gorabeherek baldintzatu egiten dute CO2 horren norantza. Horren harira, Eñaut Izagirre geografoa landa lana egiten aritu da Hermite uhartean, Hornos lurmuturretik gertu.
Landareek jasaten duten karbono dioxido gaindosiaz hitz egin genuen blog honetan […]

Arturo Apraiz Nepal, munduko herrialderik txiroenetarikoa, hor nonbait Asian barrena kokatuta dagoena eta albistegietan sekula agertzen ez dena, bat-batean bete zituen mundu osoko egunkarietako lehen orriak eta mundu osoko telebistetako albistegiak, Apirilaren 25ean. Richterren eskalan 7.8 magnitudeko lurrikara gertatu zen, 5.000 hildakotik gora izan ziren eta guztiz suntsituta gelditu ziren “munduko ondare” bezala sailkatuta dauden hainbat toki. Eskala bereko lurrikarak […]

César Tomé López XVII. mendearen bigarren zatian eztabaidatu zen lehen aldiz fosil gisa topatutako espezie batzuk aspaldi denboraren poderioz suntsituriko espezieak ote diren. Garai horretan, gaur egun fosil deitzen ditugunak objektu bizigabeez eta bizidun izandakoez osatutako objektu-sailkapen zabalenetik bereizten hasi ziren. Hala ere, espezie-suntsipenaren kontzeptua ez zetorren bat sakon errotutako naturaren osotasunaren ideia filosofikoarekin, ez eta sorreraren perfekzioaren ideia erlijiosoarekin […]

Amaia Portugal Lurpeko uren kalkulu global eta zehatza egin dute Victoriako Unibertsitatean zuzendutako ikerketa batean. Ur hori ere azkar xahutzen ari garela erakusten dute datuek, berriztatzeko tarterik eman gabe. Osatu duten maparen arabera, Amazonas eta mendilerro handien azpian dago ur erreserba gehien, eta Sahara bezalako eremu idorretan, gutxien.
Gutxi gorabehera, Iruñerrian kontsumitzen den iturriko uraren erdia lurpetik dator, Arteta […]

Ba al zenekien gure inguruan sumendiak egon direla? Miren Mendia UPV/EHUko Petrologiako irakaslearekin egon gara euskal lurraldean topa daitezkeen bolkanismo zantzuak ezagutzeko. Arrasto horiek non dauden, erupzioak noiz gertatu ziren eta zer motatako sumendiak izan ziren azaldu digu.
‘Zientzialari‘ izeneko atal honen bitartez zientziaren oinarrizko kontzeptuak azaldu nahi ditugu euskal ikertzaileen laguntzarekin. […]

Hiru erregistro paleoklimatiko garrantzitsu uztartuz, ornodun txikiak, itsasoko mikrofauna eta belarjaleen isotopo egonkorrak, UPV/EHUko diziplina askoko talde batek iraganeko inguruneak berregin ditu, sekula lortu gabeko bereizmen handienarekin. Azterlana Britainia Handiko Nature taldeko Scientific Reports aldizkarian argitaratu dute. Juan Rofes, Parisko Muséum National d’Histoire Naturelleko CNRS unitateko ikertzailea izan da lan honen zuzendaria.
Aurreneko aldiz, arkeologoz, paleontologoz, geologoz, geokimikariz eta paleozeanografoz […]

Amaia Portugal Liverpoolgo Unibertsitatean egin duten lan baten arabera, gure planeta duela milioi bat urte eta erdi inguru hasi zen barne nukleoa garatzen. Gainera, martxa honetan, Lurraren eremu magnetikoak bere horretan jarraitu beharko luke beste milioi bat urtez, ikertzaileok ondorioztatu dutenez.
Lehen ere hitz egin izan dugu blog honetan, Lurraren kanpo nukleoak betetzen duen funtzio babesleaz. Hiru mila kilometro […]

Zientzialari 36 – Arturo Apraiz from Kultura Zientifikoko Katedra on Vimeo.
Nola sortzen dira lurrikarak? Badago gure inguruan lurrikara indartsu bat gertatzeko arriskurik? Zeintzuk dira mugimendu hauek aurreikusteko egiten ari diren ahaleginak? Galdera hauen erantzunaren bila Arturo Apraiz UPV/EHUko Geodinamikako irakaslearekin egon gara. Ikus itzazu bere erantzunak gaurko bideoan.
‘Zientzialari‘ izeneko atal honen bitartez zientziaren oinarrizko kontzeptuak […]

Miren Mendia Aranguren Tambora sumendiko eztandaren 200. urteurrena. Azken bolada honetan gure Lurra, badirudi arreta eske ari zaigula sumendien erupzioekin eta lurrikarekin. Gertakari bi hauek dira, Lurraren barneko aldean sortzen diren fenomenoak. Guk ikusi eta senti ditzakegunak gertakari horien ondorioak dira.
Gaurkoan sumendiei buruz arituko gara. Gogoan ditugu Islandiako Bárðarbunga eta Eyjafjallajökull. Agertu den azkena Txileko Calbuco izan da. […]