Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Lévy Parisen jaio zen 1886ko urtarrilaren 11n, klase ertaineko familia batean. Bere aitak, Emile Gustave Lévyk, ehungintzan egiten zuen lan, eta Gabrielle izan zen familiako alaba bakarra. Gizonez inguratuta zegoen. Gogo argiko emakumea zen eta berehala nabarmendu zen bere jakinguragatik […]

Ozeanoak dira gure planetako klima-erregulatzaile nagusiak. Izan ere, itsasoko urak klima-aldaketa eragiten duten berotegi-efektuko gasen ondorioz metatutako gehiegizko energiaren % 90 baino gehiago xurgatzen du. Egun bizi dugun berotze globalaren testuinguruan, ozeanoetako bero-boladak (MHW, ingelesezko sigletan) gero eta ohikoagoak, luzeagoak […]

Geruza hori glikokalix izenez ezagutzen da eta, ikerketa askotan oharkabean pasatu den arren, funtsezko eginkizunak betetzen ditu. Besteak beste, zelulen arteko komunikazioan, zelulen atxikiduran eta zelulen identitatean parte hartzen du. Izan ere, zelula bat ingurunearekin edo beste zelula batekin kontaktuan […]

Drogen laguntzarekin egiten diren sexu-erasoak osasun publikoko eta auzitegiko arazo larria dira. Sexu-erasoetarako erabiltzen den drogetako bat eskopolamina da (burundanga izenez ezagutzen da). Substantzia hori bereziki arriskutsua da, eragin amnesiko, lasaigarri eta haluzinogeno handia duelako. Gainera, kolorerik, usainik eta zaporerik […]

Behar horren aurrean, Europako, Estatuko edota tokiko energia-araudiak bultzatzen dira. Esaterako, 2024/1275 eta 2012/27/CE Europako Zuzentarauak, Eraikuntza Kode Teknikoa eta 390/2021 Errege Dekretua Espainian eta Euskal Autonomi Erkidegoan, 4/2019 Legea. 80/2014 Dekretuak eraikinen ikuskapen teknikoa arautzen du, 25/2019 Dekretuak eraikinen […]

Mekanika kuantikoak errotik aldatu zuen materiaren eta argiaren izaera ulertzeko modua. Javier Aizpurua Basque Quantum (BasQ) ekimeneko zuzendaria eta Donostia International Physics Centerreko (DIPC) Ikerbasque irakasleak «Teknologia kuantikoa: zer da hori?» hitzaldi honetan azaltzen duen bezala, fisika klasikoan ohituta gaude […]

Demagun bi tresna-saltzaile dituen herri batean gaudela. Bezeroek tresna merkeena nahi dute, eta, hortaz, merkatariak prezio baxuena ezartzeko lehiatzen dira. Hala ere, irabazi eskasak ikusita, gauez kez betetako taberna batean topo egitea erabakitzen dute, plan sekretu berri bat abian jartzeko: […]

Antoinette Piétra Parisen (Frantzia) jaio zen, 1921eko azaroaren 14an. Matematika, fisika eta astronomia ikasi zituen Sorbonan, 1944tik 1948ra bitartean. Urte haietan, Frantzia Bigarren Mundu Gerraren ostean alemaniarren okupaziotik ateratzen ari zen, eta unibertsitateek beren jarduera akademikoa berreraikitzeko erronkari egin behar […]

Galdera horiek aztertzen dituen matematikaren adarrari ilararen teoria esaten zaio. Ilaren teoria hainbat aplikazioetan agertzen da; esate baterako, ospitaleetako larrialdi-zerbitzuetan, aireportuetako kontroletan, telefono bidezko arreta-zerbitzuetan eta Interneteko zerbitzarietan. Izan ere, ilara batean zain dagoena ez da zertan pertsona bat izan […]

Lurraren ia 4 600 milioi urteko historia abentura liburu handi baten antzekoa da, zeinean orrialde bakoitza arroken geruza bat den. Eta, nobela on orok bezala, historia horrek ere hainbat zati ditu: kapituluak, azpikapituluak, atalak, paragrafoak… Hala, hobeto jarrai diezaiokegu narrazio […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.