Zientzia Kaiera — Kultura Zientifikoko Katedra

Errepideetako garraioa erronka handia da klima-aldaketaren aurkako borrokan. Berotegi-efektuko gas gehien sortzen duten sektoreetako bat izateaz gainera, emisioek hazten jarraitzen duten sektore bakarra da. Testuinguru horretan, automobil-parkearen elektrifikazioa da mugikortasuna deskarbonizatzeko estrategia nagusietariko bat. Hala ere, Europako automobil-parke zaharrenetariko bat […]

María Carolina Sánchez Téllez gehienentzat «Carolina 3D inprimaketako dragoien ama» da. Ingeniari mekatronikoa da eta manufaktura gehigarrian edo 3D inprimaketan aritzen da. Zortzi urteko esperientzia du fabrikazio digitaleko teknologietan, prototipatze azkarrean eta STEM irtenbideak garatzen hezkuntzan eta ikerketan aplikatuta. Bere […]

Esoporen alegiako dortoka eta erbia denok ezagutzen ditugu: bata azkarra, bestea geldoa. Baina zer gertatzen da ipuin hori eboluzioaren ikuspegitik irakurtzen badugu? Duela 320 milioi urte inguru bizi izan zen dortoken, hegaztien, ugaztunen eta gizakion arbaso komun bat. Handik abiatu […]

Duela mende bat, atomoek eta funtsezko partikulek portaera bitxia zuten, eta, ondorioz, fisikariek naturaren teoria berria sortu zuten. Mekanika kuantikoa berehala nagusitu zen, eta bere balioa erakutsi zuen hidrogenoak argia nola emititzen eta xurgatzen zuen oso zehazki kalkulatuz. Dena den […]

Selman Dritzen lanbide ibilbidea ustekabean hasi zen. Selma Kaderman Illinoisen (AEB) jaio zen 1917ko ekainaren 29an, eta bere hasierako zaletasuna musikarantz bideratzen zen. Pianoko kontzertu emaile gisa ibilbide laburra izan zuen mediku izatea erabaki baino lehen. Ikasketak Illinoiseko Unibertsitateko Medikuntza […]

Zer da eguzki-eklipse oso bat? Noizean behin, Lurreko eskualde batzuetatik eguzki-eklipse oso bat ikus daiteke. Hau da, Ilargiak guztiz estaltzen du Eguzkia eguneko orduetan. Momentu horretan eta eskualde horietan, iluntasuna hedatzen da (1. irudia). Ilargiaren, Eguzkiaren eta Lurraren arteko lerrokatze […]

XXI. mendearen lehen laurdenean, energia elektrikoan oinarritutako eredu energetiko jasangarriago baterako trantsizioak litio-baterien iraultza ekarri digu. Gaur egun, garraioan dute garrantzi handiena litio-bateriek, baina garrantzi handia dute energia berriztagarrien energia-pilaketa sistemetan, aparatu elektronikoetan, industrian eta beste hainbat sektoretan ere. Horrela […]

Zelulak elkarren artean nola komunikatzen diren ulertzea biomedikuntzaren egungo desafio handienetako bat da. Norabide horretan, Microfluidics Cluster EHUko ikertzaileek urrats handia egin dute, lehen aldiz sortu baitute zelulekin elkar ekitea eta aldi berean inguruan duten erantzuna neurtzea ahalbidetzen duen teknologia […]

Mehrnoosh Arrar Ikerketa Zientifiko eta Teknikoen Kontseilu Nazionaleko (CONICET) ikertzailea da Buenos Airesko Unibertsitateko Kalkulu Institutuan. Kimikan doktoregoa lortu zuen (Kaliforniako Unibertsitatea, San Diego), eta modelatze molekularraren eta tresna konputazionalen bidez kimika eta biofisikaren arloko fenomenoak aztertzen ditu; esaterako, entzima […]

Meteorito batek dinosauroak desagerrarazi zituela entzun izan dugu askotan, baina egia konplexuagoa da: dinosauroak ez dira inoiz guztiz desagertu. Egunero ikusten ditugu gure inguruan, parkeetan, basoetan edo leiho ondoko adar batean pausatuta. Hegaztiak dinosauroak dira, eta, gainera, gaur egun ugaztunak […]

Hurrengo ekitaldiak

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea

Fernando G. Baptista. Infografia zientifikoaren esploratzailea erakusketa Gasteizko BIBAT Museora dago ikusgai, mundu mailan ezagunenetakoa den zientziaren ilustratzaile honen lana erakusteko. Fernando G. Baptista EHUn Arte Ederretako lizentziaduna da eta National Geographic Magazine ospetsuan infografiako editore seniorra. EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta Laboratorium Museoak antolatu dute jarduera hau. Jarduera Zientzia…

2026ko urriaren 16a — 2027ko urtarrilaren 7a

Arabako BIBAT Arkeologia Museoa.

Aiztogile kalea, 54., Gasteiz.

Konektatuta, baina benetan elkarrekin? Bakardadea, sare sozialak eta adimen artifiziala

Inoiz baino konektatuago bizi gara, baina benetan hurbilago al gaude elkarrengandik? Hainbat ikerketek sare sozialen gehiegizko erabileraren eta pertsonen arteko harremanak ezartzeko zailtasunen arteko lotura aurkitu dute. Gainera, ChatGPT, Copilot edo Gemini bezalako adimen artifizial sortzaileko tresnen agerpenak, baita tresna horiekin erlazionatzeko dugun moduak ere, erronka, aukera eta galdera berriak…

2026ko azaroaren 10a

Iurretako Udal Liburutegia

Bidebarrieta, 4 , Iurreta

“Zientzia kalean” erakusketa Gernika-Lumon

“Zientzia Kalean”, egunerokoan erabiltzen edo kontsumitzen ditugun produktuen atzean dagoen zientzia azaltzen duen erakusketa, egongo da ikusgai azaroaren 17tik abenduaren 1era arte Gernika-Lumoko Domingo Alegria Plazan. Jarduera Gernika-Lumoko Udalak, EHUko Kultura Zientifikoko Katedrak eta EHUko Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzak antolatu dute, eta EHUko Zientzia Astea 2026ren barruan kokatzen da. Erakusketak…

2026ko azaroaren 17a — 2026ko abenduaren 1a

Domingo Alegria Plaza

Domingo Alegria Plaza, z/g. , Gernika-Lumo.