Atalaren araberako artxiboa: Kolaborazioak

Amaia Portugal Energiaren zikloa berrehun mila aldiz errepikatu arren, hasierako ahalmen eta sendotasunari eusten dion bateria sortu dute, behin eta berriz kargatuta ere berdin-berdin funtzionatzen duela erakutsiz. Nanoharietan oinarritutako bateriari gel fin bat gaineratu diote helburua lortzeko.
Bart sakelako telefonoa kargatu, eta biharamunean %50ean aurkitzen badugu, bateria huts egiten hasi den seinale. Makina bat aholku ematen dizkigute une hori iritsi […]

Alagala euskera taldea Irantzu Barrio Beraza UPV/EHUko Matematika Aplikatua eta Estatistika eta Ikerkuntza Operatiboa Saileko ikertzailea da. 2015ean “Proposal and validation of methodologies for the categorisation of continuous variables in the development of prediction models” (Aldagai jarraituetarako kategorizaziorako metodoen proposamena eta balioztapena, aurreikuspen modeloen garapenean) doktorego-tesia defendatu zuen. Egun, ikertzaile eta irakasle lanetan dihardu, eta besteak beste, Galdakaoko Ospitalearekin […]

Amaia Portugal Koloretik hasita, Espainiako Huelvan dagoen meatze eremu honek antzekotasun handiak ditu planeta gorriarekin, eta simulazioak egiteko erabili ohi dute ikertzaileek. Une honetan, Moonwalk proiektu europarrarekin ari dira bertan, astronauten eta roboten arteko komunikazioa hobetzen ikasteko.
Huelvan (Espainia) itsasoratzen da Tinto ibaia. Izen bereko probintzia zeharkatzen du, eta bereziki ezaguna da, daraman ura gorrixka delako. Izan ere, Tintoren arroa […]

Juan Carlos Iturrondobeitia Asiatik datorren liztorra edo Vespa velutinaren jatorria eta ezaugarriak ikusi genituen Asiatik datorren liztorra (I) artikuluan. Europan izan dugun liztor inbasiorik arrakastatsuenaren protagonistarekin jarraituko dugu. Velutinaren bizi-zikloa ikusiko dugu lehenik eta gerora, Asiako liztorraren inbasioaren ondorioak aztertzera ekingo diogu. Bizi-zikloa
Monoginoak diren kolonien ziklo biologikoak urtebete irauten du. Hau da, erregina fundatzaile bakoitzak kolonia bakarra osatuko […]

Uxue Razkin XVII. mendean, berezko sorkuntza teoria biologikoa indarrean zegoen. Ideia horrek bizidunak materia bizigabetik sor zitezkeela zioen. Aristotelesek eman zuen lehen aldiz hipotesi horren berri. Hark azaltzen zuen, adibidez, usteltzen ari zen haragitik euliak agertzen zirela, eta lasto zikinetik, arratoiak. Van Helmont kimikari ospetsuak ere horren alde egin zuen. Elizak, bere aldetik, animalia hauek “deabruaren piztiak” zirela pentsatzen zuen. […]

Amaia Portugal Eskuetan dardarizoa neutralizatzen duen eta parkinsona dutenei otorduak normaltasunez egiteko aukera eman diezaiekeen gailua da Liftware. Argazki kameretan irudiak mugituta atera ez daitezen ahalbidetzen duen teknologiaren antzekoa du tresna honek, eta %70etik gora murrizten du dardarizoaren inpaktua.
Joan den astelehena, apirilak 11, Parkinsonaren Munduko Eguna izan zen. Urtero bezala, gaitza daukatenen egoera azaleratzeko eta haren gaineko ikerketan […]

Koldo Garcia Genetikaren historia jorratu dugun ataletan esanda daukagu hainbat ikertzailek jaso dutela Nobel Saria, batez ere Medikuntza eta Fisiologia Saria. Izan ere, genetika da arlorik sarituena Medikuntza eta Fisiologia Nobel sarietan, 2015 urtera arte 48 saritu baitira. Artikuluaren bukaerako taulan ikus zein diren saridunak. Hortaz, ukaezina da genetikak gure osasunaren ulermenean egin duen ekarpen handia.
Mendelen legeak berraurkitu […]

Amaia Portugal Lainoek eragin zuzena dute zonalde batean botatzen duen eurian eta hezetasunean, eta era berean, bi faktore horiek baldintzatu egiten dute toki bakoitzeko flora eta fauna. Hori guztia kontuan hartuta, bi ikertzailek lainoen munduko mapa osatu dute: biomak kokatu eta zehazteko ez ezik, mehatxatutako espezieak non bizi diren argitzeko ere bai.
Oihan tropikala, sabana, tundra… Biomak dira, antzeko ezaugarri […]

Juan Carlos Iturrondobeitia Asiako hego-ekialdean du jatorria, baina gaur egun bere kokapen naturaletik at egiten ari da, alegia, Bangladesh, Butan, Txina (Hong Kong Barne), India, Indonesia, Korea, errepublika, Laos, Malasia, Birmania, Tailandia, eta Vietnam horietatik kanpo ari da hedatzen. Frantziako Lot-et-Garonne departamenduan antzeman zen lehen aldiz Europan 2006an, eta harrezkeroztik kontinente honetan inoiz gertatu den liztor-inbasiorik arrakastatsuena izan da ziur […]

Ana Galarraga / Elhuyar Zientzia Agurtzane Urtizberea matematikaria da. Dioenez, batxilergoan piztu zitzaion zaletasunak: “Nituen ikasgai guztietatik, matematika nuen gustukoena. Historia eta halakoak teorikoegiak iruditzen zitzaizkidan, eta ez zitzaidan gustatzen gauzak buruz ikastea. Haien aldean, matematika askoz ere entretenigarriagoa zen, niretzat dibertigarria zen problemei soluzioak bilatzea”.
Hortaz, matematikan lizentziatzea erabaki zuen. Karreran, estatistika eta programazioa zituen gustukoen, “aplikatuenak zirelako”, eta […]